Chanka Runasimi
Kikecha cha Ayacucho
Quechuan (Southern, Chanka)
Kikecha cha Ayacucho (Chanka Quechua) ni lahaja kuu ya Kikecha cha Kusini katika Peru ya kati. Tofauti na Kikecha cha Cuzco, haina konsonanti za kuvuta pumzi wala za ejektivu, kwa hivyo orodha yake ya fonemu ni "safi zaidi". Pia inachukuliwa kama kiwango cha kifasihi cha Kikecha cha Kusini.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kikecha cha Ayacucho
Maji
yaku
/jaku/
Moto
nina
/nina/
Jua
inti
/inti/
Mwezi
killa
/kiʎa/
Mama
mama
/mama/
Baba
tayta
/tajta/
Kula
mikuy
/mikuj/
Kunywa
upyay
/upjaj/
Upendo
kuyay
/kujaj/
Moyo
sunqu
/suŋqu/
Mti
sacha
/satʃa/
Nyumba
wasi
/wasi/
Mbwa
allqu
/aʎqu/
Paka
michi
/mitʃi/
Mkono
maki
/maki/
Jicho
ñawi
/ɲawi/
Habari
napaykullayki
/napajkuʎajki/
Asante
añay
/aɲaj/
Moja
huk
/huk/
Nzuri
allin
/aʎin/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Quechuan (Southern, Chanka) zinazohusiana
| Maana | Kikecha cha Ayacucho | Kikechua cha Klassiki | Kikecha cha Cuzco | Kikechua | Kiaymara | Kimisak | Kipapiamento |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | yaku /jaku/ | yaku /jaku/ | unu /unu/ | yaku /jaku/ | uma /uma/ | unø /unø/ | awa /awa/ |
| Moto | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nipi /nipi/ | kandela /kandela/ |
| Jua | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | shi /ʃi/ | solo /solo/ |
| Mwezi | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | phaxsi /pʰaχsi/ | atru /atɾu/ | luna /luna/ |
| Mama | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| Baba | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ |
| Kula | mikuy /mikuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | mɵ /mɵ/ | kome /kome/ |
| Kunywa | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | umaña /umaɲa/ | ushi /uʃi/ | bebe /bebe/ |
| Upendo | kuyay /kujaj/ | munay /munaj/ | munay /munaj/ | munay /munaj/ | munasiña /munasiɲa/ | kausrap /kawsɾap/ | amor /amor/ |
| Moyo | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | chuyma /tʃujma/ | mun /mun/ | kurason /kurason/ |
| Mti | sacha /satʃa/ | sach'a /satʃʼa/ | sachʼa /satʃʼa/ | sacha /satʃa/ | quqa /quqa/ | yu /ju/ | palu /palu/ |
| Nyumba | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | uta /uta/ | ya /ja/ | kas /kas/ |
| Mbwa | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | anu /anu/ | kuchi /kutʃi/ | kacho /katʃo/ |
| Paka | michi /mitʃi/ | misi /misi/ | misi /misi/ | misi /misi/ | phisi /pʰisi/ | mishi /miʃi/ | pushi /puʃi/ |
| Mkono | maki /maki/ | maki /maki/ | maki /maki/ | maki /maki/ | ampara /ampaɾa/ | mar /maɾ/ | man /man/ |
| Jicho | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | nayra /najɾa/ | kab /kab/ | wowo /wowo/ |
| Habari | napaykullayki /napajkuʎajki/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | allillanchu /aʎiʎantʃu/ | kamisaki /kamisaki/ | ma'rik /maʔɾik/ | bon dia /bon dia/ |
| Asante | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | sulpayki /sulpajki/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | payn /pajn/ | danki /daŋki/ |
| Moja | huk /huk/ | huk /huk/ | huk /huk/ | huk /huk/ | maya /maja/ | kan /kan/ | un /un/ |
| Nzuri | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | suma /suma/ | kausrik /kawsɾik/ | bon /bon/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.