Ногай тили
Kinogai
Kituruki
Kinogai (jina la kujiita Ногай тили / Noğay tili) ni lugha ya Kituruki ya Kipchak iliyotokana na shirikisho la nyika la Kundi la Nogai lililotawala nyika ya Pontic-Caspian katika karne ya 16-17 kabla ya kuvunjwa na upanuzi wa Urusi. Watu wa kisasa wa Nogai wametawanyika katika maeneo mbalimbali ya Urusi, wakigawanyika katika makundi madogo matatu ya kikanda: Karanogai (Dagestan), Akhnogai (Karachay-Cherkessia), na Kuban-Nogai (Stavropol Krai), wakiwa na idadi ndogo zaidi katika Astrakhan, Chechnya, na Dobruja ya Romania. Kiisimu, Kinogai ni sehemu ya tawi-ndogo la Kipchak-Nogai pamoja na Kikazaki (kk), Kikarakalpak (kaa), na lahaja za Kikyrgyz, likiwa na maneno mengi yaliyoazimwa kutoka Kirusi, Kitatari, na lugha za Kikaukasia. Wanogai wana utamaduni imara wa kishairi cha mdomo unaozingatia mzunguko wa Edige unaosherehekea waanzilishi wa Kundi la Nogai.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kinogai
Maji
сув
/suv/
Moto
от
/ot/
Jua
күн
/kyn/
Mwezi
ай
/aj/
Nyota
юлдыз
/juldɯz/
Mama
ана
/ana/
Baba
атай
/ataj/
Mimi
мен
/men/
Wewe
сен
/sen/
Jina
ат
/at/
Jicho
коьз
/køz/
Mkono
къол
/qol/
Moyo
юрек
/jyrek/
Upendo
суьюв
/syjyv/
Mti
терек
/terek/
Nyumba
уьй
/yj/
Mbwa
ит
/it/
Paka
мысык
/məsəq/
Kula
аш
/aʃ/
Kunywa
иш
/iʃ/
Moja
бир
/bir/
Mbili
эки
/eki/
Habari
ассаламу алейкум
/asːalamu alejkum/
Asante
сав бол
/sav bol/
Nzuri
яксы
/jaksə/
Kekeo
коькек
/køˈkek/
Kompyuta
компьютер
/kɐmˈpjuter/
Sushi
суши
/suˈʃi/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Turkic zinazohusiana
| Maana | Kinogai | Kikumyk | Kikarachay-Balkar | Kikarakhanid | Kikarakalpak | Kialtai | Kitatar cha Krimea |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | сув /suv/ | сув /suv/ | суу /suw/ | suw /suw/ | suw /suw/ | суу /suː/ | suv /suv/ |
| Moto | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | от /ot/ | ateş /ateʃ/ |
| Jua | күн /kyn/ | гюн /ɡyn/ | кюн /kyn/ | kün /kyn/ | kún /kyn/ | кӱн /kyn/ | küneş /kyneʃ/ |
| Mwezi | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ay /aj/ | ay /aj/ | ай /aj/ | ay /aj/ |
| Nyota | юлдыз /juldɯz/ | юлдуз /julduz/ | жулдуз /ʒulˈduz/ | yultuz /jultuz/ | juldız /ʒuldɯz/ | јылдыс /dʲɯlˈdɯs/ | yıldız /jɯɫˈdɯz/ |
| Mama | ана /ana/ | ана /ana/ | ана /ana/ | ana /ana/ | ana /ana/ | эне /ene/ | ana /ana/ |
| Baba | атай /ataj/ | ата /ata/ | ата /ata/ | ata /ata/ | ata /ata/ | ада /ada/ | baba /baba/ |
| Mimi | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ | men /men/ | men /men/ | мен /men/ | men /men/ |
| Wewe | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | sen /sen/ | sen /sen/ | сен /sen/ | sen /sen/ |
| Jina | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | at /at/ | at /ɑt/ | ат /at/ | isim /iˈsim/ |
| Jicho | коьз /køz/ | гёз /ɡøz/ | кёз /køz/ | köz /køz/ | kóz /køz/ | кӧс /køs/ | köz /køz/ |
| Mkono | къол /qol/ | къол /qol/ | къол /qol/ | qol /qol/ | qol /qol/ | кол /kol/ | el /el/ |
| Moyo | юрек /jyrek/ | юрек /jyrek/ | джюрек /dʒyrek/ | yürek /jyrek/ | júrek /ʒyɾek/ | јӱрек /dʒyrek/ | yürek /jyrek/ |
| Upendo | суьюв /syjyv/ | сюйюв /syjyv/ | сюймеклик /syjmeklik/ | sevgü /sevɡy/ | muhabbat /muhabbat/ | сӱӱш /syːʃ/ | sevgi /sevɡi/ |
| Mti | терек /terek/ | терек /terek/ | терек /terek/ | ığač /ɯɣatʃ/ | ag'ash /aʁaʃ/ | агаш /aɡaʃ/ | terek /terek/ |
| Nyumba | уьй /yj/ | уьй /yj/ | юй /yj/ | ev /ev/ | úy /yj/ | айыл /ajɯl/ | ev /ev/ |
| Mbwa | ит /it/ | ит /it/ | ит /it/ | it /it/ | iyt /ijt/ | ийт /ijt/ | köpek /køpek/ |
| Paka | мысык /məsəq/ | мишик /miʃik/ | киштик /kiʃtik/ | piši /piʃi/ | pishik /piʃik/ | киске /kiske/ | mışıq /mɯʃɯq/ |
| Kula | аш /aʃ/ | ашамакъ /aʃamaq/ | ашаргъа /aʃarʁa/ | yi- /ji/ | jew /ʒew/ | јиир /dʒiːr/ | aşamaq /aʃamaq/ |
| Kunywa | иш /iʃ/ | ичмек /itʃmek/ | ичерге /itʃerɡe/ | ič- /itʃ/ | ishiw /iʃiw/ | ичер /itʃer/ | içmek /itʃmek/ |
| Moja | бир /bir/ | бир /bir/ | бир /bir/ | bir /bir/ | bir /biɾ/ | бир /bir/ | bir /bir/ |
| Mbili | эки /eki/ | эки /eki/ | эки /eˈki/ | iki /iki/ | eki /eki/ | эки /eˈki/ | eki /eˈci/ |
| Habari | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | салам /salam/ | salām /salaːm/ | salam /salam/ | эзен /ezen/ | selâm /selæm/ |
| Asante | сав бол /sav bol/ | савбол /savbol/ | сау бол /saw bol/ | tabug /tabuɡ/ | rahmet /ɾaχmet/ | быйан /bɯjan/ | sağ ol /saɣ ol/ |
| Nzuri | яксы /jaksə/ | яхшы /jaχʃə/ | ариу /ariw/ | yaqšı /jaqʃɯ/ | jaqsi /ʒaqsɯ/ | јакшы /dʒaqʃɯ/ | yahşı /jaχʃɯ/ |
| Kekeo | коькек /køˈkek/ | атъёкъ /atˈjoq/ | гугук /ɡuˈɡuk/ | — | átshók /ætˈʃøk/ | кӱӱк /kyːk/ | kukuquş /kukuˈquʃ/ |
| Kompyuta | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | — | kompyuter /kompjuˈter/ | компьютер /komˈpjuter/ | kompyuter /kompjuˈter/ |
| Sushi | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | — | sushi /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | suşi /suˈʃi/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.