Къумукъ тил
Kikumyk
Kituruki (Kipchak, Kipchak-Kuman)
Kikumyk (Къумукъ тил) ni lugha ya Kituruki ya Kikipchak inayozungumzwa hasa katika nyanda za chini za Daghestan kando ya pwani ya Bahari ya Kaspi na maeneo jirani ya Chechnya, Ossetia Kaskazini, na Stavropol Krai. Tangu kipindi cha enzi za kati hadi karne ya 19, Kikumyk kilitumika kama lugha ya mawasiliano (lingua franca) ya Kaukasia ya Kaskazini miongoni mwa watu mbalimbali wa milimani, sawa na Kituruki (Turki) katika Asia ya Kati. Kina uhusiano wa karibu na Kikarachay-Balkar (krc), Kitatari cha Crimea, na Kikaraim ndani ya kikundi-kidogo cha Kikipchak-Kuman. Ni mojawapo ya lugha 14 rasmi za Jamhuri ya Daghestan.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kikumyk
Maji
сув
/suv/
Moto
от
/ot/
Jua
гюн
/ɡyn/
Mwezi
ай
/aj/
Nyota
юлдуз
/julduz/
Mama
ана
/ana/
Baba
ата
/ata/
Mimi
мен
/men/
Wewe
сен
/sen/
Jina
ат
/at/
Jicho
гёз
/ɡøz/
Mkono
къол
/qol/
Moyo
юрек
/jyrek/
Upendo
сюйюв
/syjyv/
Mti
терек
/terek/
Nyumba
уьй
/yj/
Mbwa
ит
/it/
Paka
мишик
/miʃik/
Kula
ашамакъ
/aʃamaq/
Kunywa
ичмек
/itʃmek/
Moja
бир
/bir/
Mbili
эки
/eki/
Habari
ассаламу алейкум
/asːalamu alejkum/
Asante
савбол
/savbol/
Nzuri
яхшы
/jaχʃə/
Kekeo
атъёкъ
/atˈjoq/
Kompyuta
компьютер
/kɐmˈpjuter/
Sushi
суши
/suˈʃi/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Turkic (Kipchak, Kipchak-Cuman) zinazohusiana
| Maana | Kikumyk | Kinogai | Kikarachay-Balkar | Kikarakhanid | Kikarakalpak | Kitatar cha Krimea | Kialtai |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | сув /suv/ | сув /suv/ | суу /suw/ | suw /suw/ | suw /suw/ | suv /suv/ | суу /suː/ |
| Moto | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | ateş /ateʃ/ | от /ot/ |
| Jua | гюн /ɡyn/ | күн /kyn/ | кюн /kyn/ | kün /kyn/ | kún /kyn/ | küneş /kyneʃ/ | кӱн /kyn/ |
| Mwezi | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ay /aj/ | ay /aj/ | ay /aj/ | ай /aj/ |
| Nyota | юлдуз /julduz/ | юлдыз /juldɯz/ | жулдуз /ʒulˈduz/ | yultuz /jultuz/ | juldız /ʒuldɯz/ | yıldız /jɯɫˈdɯz/ | јылдыс /dʲɯlˈdɯs/ |
| Mama | ана /ana/ | ана /ana/ | ана /ana/ | ana /ana/ | ana /ana/ | ana /ana/ | эне /ene/ |
| Baba | ата /ata/ | атай /ataj/ | ата /ata/ | ata /ata/ | ata /ata/ | baba /baba/ | ада /ada/ |
| Mimi | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ | men /men/ | men /men/ | men /men/ | мен /men/ |
| Wewe | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | sen /sen/ | sen /sen/ | sen /sen/ | сен /sen/ |
| Jina | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | at /at/ | at /ɑt/ | isim /iˈsim/ | ат /at/ |
| Jicho | гёз /ɡøz/ | коьз /køz/ | кёз /køz/ | köz /køz/ | kóz /køz/ | köz /køz/ | кӧс /køs/ |
| Mkono | къол /qol/ | къол /qol/ | къол /qol/ | qol /qol/ | qol /qol/ | el /el/ | кол /kol/ |
| Moyo | юрек /jyrek/ | юрек /jyrek/ | джюрек /dʒyrek/ | yürek /jyrek/ | júrek /ʒyɾek/ | yürek /jyrek/ | јӱрек /dʒyrek/ |
| Upendo | сюйюв /syjyv/ | суьюв /syjyv/ | сюймеклик /syjmeklik/ | sevgü /sevɡy/ | muhabbat /muhabbat/ | sevgi /sevɡi/ | сӱӱш /syːʃ/ |
| Mti | терек /terek/ | терек /terek/ | терек /terek/ | ığač /ɯɣatʃ/ | ag'ash /aʁaʃ/ | terek /terek/ | агаш /aɡaʃ/ |
| Nyumba | уьй /yj/ | уьй /yj/ | юй /yj/ | ev /ev/ | úy /yj/ | ev /ev/ | айыл /ajɯl/ |
| Mbwa | ит /it/ | ит /it/ | ит /it/ | it /it/ | iyt /ijt/ | köpek /køpek/ | ийт /ijt/ |
| Paka | мишик /miʃik/ | мысык /məsəq/ | киштик /kiʃtik/ | piši /piʃi/ | pishik /piʃik/ | mışıq /mɯʃɯq/ | киске /kiske/ |
| Kula | ашамакъ /aʃamaq/ | аш /aʃ/ | ашаргъа /aʃarʁa/ | yi- /ji/ | jew /ʒew/ | aşamaq /aʃamaq/ | јиир /dʒiːr/ |
| Kunywa | ичмек /itʃmek/ | иш /iʃ/ | ичерге /itʃerɡe/ | ič- /itʃ/ | ishiw /iʃiw/ | içmek /itʃmek/ | ичер /itʃer/ |
| Moja | бир /bir/ | бир /bir/ | бир /bir/ | bir /bir/ | bir /biɾ/ | bir /bir/ | бир /bir/ |
| Mbili | эки /eki/ | эки /eki/ | эки /eˈki/ | iki /iki/ | eki /eki/ | eki /eˈci/ | эки /eˈki/ |
| Habari | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | салам /salam/ | salām /salaːm/ | salam /salam/ | selâm /selæm/ | эзен /ezen/ |
| Asante | савбол /savbol/ | сав бол /sav bol/ | сау бол /saw bol/ | tabug /tabuɡ/ | rahmet /ɾaχmet/ | sağ ol /saɣ ol/ | быйан /bɯjan/ |
| Nzuri | яхшы /jaχʃə/ | яксы /jaksə/ | ариу /ariw/ | yaqšı /jaqʃɯ/ | jaqsi /ʒaqsɯ/ | yahşı /jaχʃɯ/ | јакшы /dʒaqʃɯ/ |
| Kekeo | атъёкъ /atˈjoq/ | коькек /køˈkek/ | гугук /ɡuˈɡuk/ | — | átshók /ætˈʃøk/ | kukuquş /kukuˈquʃ/ | кӱӱк /kyːk/ |
| Kompyuta | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | — | kompyuter /kompjuˈter/ | kompyuter /kompjuˈter/ | компьютер /komˈpjuter/ |
| Sushi | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | — | sushi /suˈʃi/ | suşi /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.