Қазақша
Kikazaki
Kituruki
Kikazakhi (Қазақ тілі) ni lugha ya Kituruki yenye wazungumzaji wapatao milioni 13 — ndiyo lugha pekee ya dola ya Kazakhstan (Kirusi hutumika rasmi kwa hadhi sawa katika taasisi za dola), likiwa na jamii kubwa za wazungumzaji katika Xinjiang nchini China, Urusi, Mongolia na Uzbekistan. Kwa sasa linabadilika kutoka hati ya Kikirili (ya enzi za Kisovieti) kwenda hati ya Kilatini (amri ya Nazarbayev ya 2017, lengo la mpito kamili ni 2031). Ni la tawi la Kituruki cha Kipchak, ni lugha ambatanishi, na lina ulinganifu wa vokali.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kikazaki
Maji
су
/suw/
Moto
от
/ot/
Jua
күн
/kyn/
Mwezi
ай
/ɑj/
Nyota
жұлдыз
/ʒʊɫˈdəz/
Mama
ана
/ɑnɑ/
Baba
әке
/æke/
Mimi
мен
/men/
Wewe
сен
/sen/
Jina
ат
/at/
Jicho
көз
/køz/
Mkono
қол
/qol/
Moyo
жүрек
/ʒyɾek/
Upendo
махаббат
/mɑxɑbbɑt/
Mti
ағаш
/ɑʁɑʃ/
Nyumba
үй
/yj/
Mbwa
ит
/ɪt/
Paka
мысық
/mɯsɯq/
Kula
жеу
/ʒew/
Kunywa
ішу
/ɪʃuw/
Moja
бір
/bɪɾ/
Mbili
екі
/jeˈkɘ/
Habari
сәлем
/sælem/
Asante
рахмет
/ɾɑxmet/
Nzuri
жақсы
/ʒɑqsɯ/
Kekeo
көкек
/kœˈkek/
Woof
шәу-шәу
/ʃæw ʃæw/
Kompyuta
компьютер
/kɐmˈpjutɨr/
Sushi
суши
/suˈʃɪ/
Dopamini
Дофамин
/dofɑˈmɪn/
Alama ya @
айқұлақ
/ɑjqʊlɑq/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Turkic zinazohusiana
| Maana | Kikazaki | Kikirigizi | Kikarakalpak | Kinogai | Kikarachay-Balkar | Kialtai | Kiturkmeni |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | су /suw/ | суу /suː/ | suw /suw/ | сув /suv/ | суу /suw/ | суу /suː/ | suw /suːw/ |
| Moto | от /ot/ | от /ot/ | ot /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | ot /ot/ |
| Jua | күн /kyn/ | күн /kyn/ | kún /kyn/ | күн /kyn/ | кюн /kyn/ | кӱн /kyn/ | gün /ɡyːn/ |
| Mwezi | ай /ɑj/ | ай /ɑj/ | ay /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | aý /ɑːj/ |
| Nyota | жұлдыз /ʒʊɫˈdəz/ | жылдыз /dʒɯɫˈdɯz/ | juldız /ʒuldɯz/ | юлдыз /juldɯz/ | жулдуз /ʒulˈduz/ | јылдыс /dʲɯlˈdɯs/ | ýyldyz /jɯɫˈdɯz/ |
| Mama | ана /ɑnɑ/ | эне /ene/ | ana /ana/ | ана /ana/ | ана /ana/ | эне /ene/ | ene /ene/ |
| Baba | әке /æke/ | ата /ɑtɑ/ | ata /ata/ | атай /ataj/ | ата /ata/ | ада /ada/ | kaka /kaka/ |
| Mimi | мен /men/ | мен /men/ | men /men/ | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ | men /men/ |
| Wewe | сен /sen/ | сен /sen/ | sen /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | sen /sen/ |
| Jina | ат /at/ | ат /at/ | at /ɑt/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | at /ɑt/ |
| Jicho | көз /køz/ | көз /køz/ | kóz /køz/ | коьз /køz/ | кёз /køz/ | кӧс /køs/ | göz /ɡøz/ |
| Mkono | қол /qol/ | кол /kol/ | qol /qol/ | къол /qol/ | къол /qol/ | кол /kol/ | el /el/ |
| Moyo | жүрек /ʒyɾek/ | жүрөк /dʒyɾøk/ | júrek /ʒyɾek/ | юрек /jyrek/ | джюрек /dʒyrek/ | јӱрек /dʒyrek/ | ýürek /jyɾek/ |
| Upendo | махаббат /mɑxɑbbɑt/ | сүйүү /syjyː/ | muhabbat /muhabbat/ | суьюв /syjyv/ | сюймеклик /syjmeklik/ | сӱӱш /syːʃ/ | söýgi /søːjɡi/ |
| Mti | ағаш /ɑʁɑʃ/ | жыгач /dʒɯɡɑtʃ/ | ag'ash /aʁaʃ/ | терек /terek/ | терек /terek/ | агаш /aɡaʃ/ | agaç /ɑɡɑtʃ/ |
| Nyumba | үй /yj/ | үй /yj/ | úy /yj/ | уьй /yj/ | юй /yj/ | айыл /ajɯl/ | öý /øːj/ |
| Mbwa | ит /ɪt/ | ит /ɪt/ | iyt /ijt/ | ит /it/ | ит /it/ | ийт /ijt/ | it /it/ |
| Paka | мысық /mɯsɯq/ | мышык /mɯʃɯk/ | pishik /piʃik/ | мысык /məsəq/ | киштик /kiʃtik/ | киске /kiske/ | pişik /pɪʃɪk/ |
| Kula | жеу /ʒew/ | жеш /dʒeʃ/ | jew /ʒew/ | аш /aʃ/ | ашаргъа /aʃarʁa/ | јиир /dʒiːr/ | iýmek /iːjmek/ |
| Kunywa | ішу /ɪʃuw/ | ичүү /ɪtʃyː/ | ishiw /iʃiw/ | иш /iʃ/ | ичерге /itʃerɡe/ | ичер /itʃer/ | içmek /ɪtʃmek/ |
| Moja | бір /bɪɾ/ | бир /bɪɾ/ | bir /biɾ/ | бир /bir/ | бир /bir/ | бир /bir/ | bir /biɾ/ |
| Mbili | екі /jeˈkɘ/ | эки /eˈki/ | eki /eki/ | эки /eki/ | эки /eˈki/ | эки /eˈki/ | iki /iˈki/ |
| Habari | сәлем /sælem/ | салам /sɑlɑm/ | salam /salam/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | салам /salam/ | эзен /ezen/ | salam /sɑlɑːm/ |
| Asante | рахмет /ɾɑxmet/ | рахмат /ɾɑxmɑt/ | rahmet /ɾaχmet/ | сав бол /sav bol/ | сау бол /saw bol/ | быйан /bɯjan/ | sagboluň /sɑɡboluŋ/ |
| Nzuri | жақсы /ʒɑqsɯ/ | жакшы /dʒɑkʃɯ/ | jaqsi /ʒaqsɯ/ | яксы /jaksə/ | ариу /ariw/ | јакшы /dʒaqʃɯ/ | gowy /ɡowɯ/ |
| Kekeo | көкек /kœˈkek/ | күкүк /kyˈkyk/ | átshók /ætˈʃøk/ | коькек /køˈkek/ | гугук /ɡuˈɡuk/ | кӱӱк /kyːk/ | ikatäk /ikɑˈtæk/ |
| Woof | шәу-шәу /ʃæw ʃæw/ | — | — | — | — | — | — |
| Kompyuta | компьютер /kɐmˈpjutɨr/ | компьютер /komˈpjuter/ | kompyuter /kompjuˈter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер /komˈpjuter/ | kompýuter /kompjuˈter/ |
| Sushi | суши /suˈʃɪ/ | суши /suˈʃi/ | sushi /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | suşi /θuˈʃi/ |
| Dopamini | Дофамин /dofɑˈmɪn/ | дофамин /dofaˈmin/ | — | — | — | — | — |
| Alama ya @ | айқұлақ /ɑjqʊlɑq/ | — | — | — | — | — | — |
Ulinganishaji wa mpangilio wa maneno
Linganisha na lugha kuu za dunia
Linganisha na lugha zenye uhusiano wa karibu
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.