Oshikwanyama
Kikwanyama
Atlantic-Congo (Bantu, Oshiwambo)
Kuanyama / Oshikwanyama is the second main standard variety of Oshiwambo (with Ndonga, ng), used by the Ovakwanyama people of north-central Namibia and Cunene Province in Angola. It crosses the colonial-era Namibia-Angola border because the boundary cut through traditional Ovakwanyama lands. The two Oshiwambo varieties (Kuanyama + Ndonga) are mutually intelligible but standardised separately, with Kuanyama having a stronger southern Angola presence and Ndonga dominating in Namibia.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kikwanyama
Maji
omeva
/omeva/
Moto
omundilo
/omundilo/
Jua
etango
/etaŋɡo/
Mwezi
omwedi
/omwedi/
Mama
meme
/meme/
Baba
tate
/tate/
Kula
lya
/ʎa/
Kunywa
nwa
/nwa/
Upendo
ohole
/ohole/
Moyo
omutima
/omutima/
Mti
omuti
/omuti/
Nyumba
eumbo
/eumbo/
Mbwa
ombwa
/ombwa/
Paka
okatufi
/okatufi/
Mkono
eke
/eke/
Jicho
eho
/eho/
Habari
wa hala po
/wa hala po/
Asante
pandula
/pandula/
Moja
-mwe
/mwe/
Nzuri
-wa
/wa/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Atlantic-Congo (Bantu, Oshiwambo) zinazohusiana
| Maana | Kikwanyama | Kindonga | Kiherero | Kiumbundu | Kiluvale | Kisangu | Kinyankole |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | omeva /omeva/ | omeya /omeja/ | omeva /omeva/ | ovava /ovava/ | meya /meja/ | ameenzi /ameːnzi/ | amaizi /amaizi/ |
| Moto | omundilo /omundilo/ | omulilo /omulilo/ | omuriro /omuriro/ | ondalu /ondalu/ | kakahya /kakahja/ | umoto /umoto/ | omuriro /omuriro/ |
| Jua | etango /etaŋɡo/ | etango /etaŋɡo/ | eyuva /ejuva/ | ekumbi /ekumbi/ | likumbi /likumbi/ | liluga /liluɡa/ | izooba /izoːba/ |
| Mwezi | omwedi /omwedi/ | omwedhi /omweði/ | omueze /omueze/ | osãi /osãi/ | kakweji /kakwedʒi/ | umwesi /umwesi/ | omwezi /omwezi/ |
| Mama | meme /meme/ | meme /meme/ | mama /mama/ | inã /inã/ | mama /mama/ | mama /mama/ | maawe /maːwe/ |
| Baba | tate /tate/ | tate /tate/ | tate /tate/ | tate /tate/ | tata /tata/ | baba /baba/ | tata /tata/ |
| Kula | lya /ʎa/ | lya /ʎa/ | kuriya /kurija/ | okulya /okulja/ | kulya /kuʎa/ | kulya /kuʎa/ | kurya /kurja/ |
| Kunywa | nwa /nwa/ | nwa /nwa/ | kunwa /kunwa/ | okunwa /okunwa/ | kunwa /kunwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ |
| Upendo | ohole /ohole/ | ohole /ohole/ | orusuvero /orusuvero/ | ocisola /otʃisola/ | zangi /zaŋɡi/ | ulungu /uluŋɡu/ | rukundo /rukundo/ |
| Moyo | omutima /omutima/ | omutima /omutima/ | omutima /omutima/ | utima /utima/ | mutima /mutima/ | umutima /umutima/ | omutima /omutima/ |
| Mti | omuti /omuti/ | omuti /omuti/ | omuti /omuti/ | omuti /omuti/ | mutondo /mutondo/ | umuti /umuti/ | omuti /omuti/ |
| Nyumba | eumbo /eumbo/ | egumbo /eɡumbo/ | ondjuwo /ondʒuwo/ | onjo /ondʒo/ | zuvo /zuvo/ | inyumba /iɲumba/ | enju /endʒu/ |
| Mbwa | ombwa /ombwa/ | ombwa /ombwa/ | ombwa /ombwa/ | ombwa /ombwa/ | kawa /kawa/ | imbwa /imbwa/ | embwa /embwa/ |
| Paka | okatufi /okatufi/ | okashima /okaʃima/ | okatjiru /okat͡ʃiru/ | ocikangu /otʃikaŋɡu/ | katako /katako/ | paka /paka/ | kapa /kapa/ |
| Mkono | eke /eke/ | oshikaha /oʃikaha/ | eke /eke/ | oluwoko /oluwoko/ | livoko /livoko/ | ukuboko /ukuboko/ | omukono /omukono/ |
| Jicho | eho /eho/ | eho /eho/ | eho /eho/ | iso /iso/ | liso /liso/ | iliho /iliho/ | eriiso /eriːso/ |
| Habari | wa hala po /wa hala po/ | wa lalapo /wa lalapo/ | wa penduka /wa penduka/ | oloi /oloi/ | mwane /mwane/ | mbasala /mbasala/ | agandi /aɡandi/ |
| Asante | pandula /pandula/ | tangi /taŋɡi/ | okuhepa /okuhepa/ | twalipata /twalipata/ | nasakwilila /nasakwilila/ | nashukulu /naʃukulu/ | webare /webare/ |
| Moja | -mwe /mwe/ | -mwe /mwe/ | -mwe /mwe/ | imwe /imwe/ | -mwe /mwe/ | imo /imo/ | emwe /emwe/ |
| Nzuri | -wa /wa/ | -nawa /nawa/ | -wa /wa/ | vyali /vjali/ | -mwaza /mwaza/ | kwifwa /kwifwa/ | kirungi /kiruŋɡi/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.