Otjiherero
Kiherero
familia ya Atlantiki-Kongo (Kibantu, Herero)
Kiherero (Otjiherero) ni lugha ya watu wa Herero katika Namibia ya kati na kaskazini. Mauaji ya halaiki ya Herero yaliyofanywa na vikosi vya kikoloni vya Ujerumani mwaka 1904-1908 yalikuwa miongoni mwa mauaji ya halaiki ya kwanza yaliyoongozwa na serikali ya karne ya 20.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kiherero
Maji
omeva
/omeva/
Moto
omuriro
/omuriro/
Jua
eyuva
/ejuva/
Mwezi
omueze
/omueze/
Nyota
onyose
/oˈɲose/
Mama
mama
/mama/
Baba
tate
/tate/
Mimi
ami
/ami/
Wewe
ove
/ove/
Jina
ena
/ena/
Jicho
eho
/eho/
Mkono
eke
/eke/
Moyo
omutima
/omutima/
Upendo
orusuvero
/orusuvero/
Mti
omuti
/omuti/
Nyumba
ondjuwo
/ondʒuwo/
Mbwa
ombwa
/ombwa/
Paka
okatjiru
/okatʃiru/
Kula
kuriya
/kurija/
Kunywa
kunwa
/kunwa/
Moja
-mwe
/mwe/
Mbili
-vari
/vari/
Habari
wa penduka
/wa penduka/
Asante
okuhepa
/okuhepa/
Nzuri
-wa
/wa/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Atlantic-Congo (Bantu, Herero) zinazohusiana
| Maana | Kiherero | Kikwanyama | Kindonga | Kiumbundu | Kiluvale | Kinyankole | Kichiga |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | omeva /omeva/ | omeva /omeva/ | omeya /omeja/ | ovava /ovava/ | meya /meja/ | amaizi /amaizi/ | amaizi /amaizi/ |
| Moto | omuriro /omuriro/ | omundilo /omundilo/ | omulilo /omulilo/ | ondalu /ondalu/ | kakahya /kakahja/ | omuriro /omuriro/ | omuriro /omuriro/ |
| Jua | eyuva /ejuva/ | etango /etaŋɡo/ | etango /etaŋɡo/ | ekumbi /ekumbi/ | likumbi /likumbi/ | izooba /izoːba/ | eizooba /eizoːba/ |
| Mwezi | omueze /omueze/ | omwedi /omwedi/ | omwedhi /omweði/ | osãi /osãi/ | kakweji /kakwedʒi/ | omwezi /omwezi/ | omwezi /omwezi/ |
| Nyota | onyose /oˈɲose/ | onyofi /oɲofi/ | onyofi /oɲofi/ | onyeleñgele /oɲeleŋɡele/ | tanganyeka /taŋɡaˈɲeka/ | enyonyoozi /eɲoɲoːzi/ | enyonyoozi /eɲoɲoːzi/ |
| Mama | mama /mama/ | meme /meme/ | meme /meme/ | inã /inã/ | mama /mama/ | maawe /maːwe/ | nyina /ɲina/ |
| Baba | tate /tate/ | tate /tate/ | tate /tate/ | tate /tate/ | tata /tata/ | tata /tata/ | ishe /iʃe/ |
| Mimi | ami /ami/ | ame /ame/ | ame /ame/ | ame /ame/ | ami /ami/ | nyowe /ɲowe/ | nyowe /ɲowe/ |
| Wewe | ove /ove/ | ove /ove/ | ngoye /ŋoje/ | ove /ove/ | ove /ove/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ |
| Jina | ena /ena/ | edina /edina/ | edhina /eðina/ | onduko /onduko/ | lijina /liˈʒina/ | eiziina /eiziːna/ | eiziina /eiziːna/ |
| Jicho | eho /eho/ | eho /eho/ | eho /eho/ | iso /iso/ | liso /liso/ | eriiso /eriːso/ | eriisho /eriːʃo/ |
| Mkono | eke /eke/ | eke /eke/ | oshikaha /oʃikaha/ | oluwoko /oluwoko/ | livoko /livoko/ | omukono /omukono/ | omukono /omukono/ |
| Moyo | omutima /omutima/ | omutima /omutima/ | omutima /omutima/ | utima /utima/ | mutima /mutima/ | omutima /omutima/ | omutima /omutima/ |
| Upendo | orusuvero /orusuvero/ | ohole /ohole/ | ohole /ohole/ | ocisola /otʃisola/ | zangi /zaŋɡi/ | rukundo /rukundo/ | kukunda /kukunda/ |
| Mti | omuti /omuti/ | omuti /omuti/ | omuti /omuti/ | omuti /omuti/ | mutondo /mutondo/ | omuti /omuti/ | omuti /omuti/ |
| Nyumba | ondjuwo /ondʒuwo/ | eumbo /eumbo/ | egumbo /eɡumbo/ | onjo /ondʒo/ | zuvo /zuvo/ | enju /endʒu/ | enju /endʒu/ |
| Mbwa | ombwa /ombwa/ | ombwa /ombwa/ | ombwa /ombwa/ | ombwa /ombwa/ | kawa /kawa/ | embwa /embwa/ | embwa /embwa/ |
| Paka | okatjiru /okatʃiru/ | okatufi /okatufi/ | okashima /okaʃima/ | ocikangu /otʃikaŋɡu/ | katako /katako/ | kapa /kapa/ | kapa /kapa/ |
| Kula | kuriya /kurija/ | lya /ʎa/ | lya /ʎa/ | okulya /okulja/ | kulya /kuʎa/ | kurya /kurja/ | kurya /kurja/ |
| Kunywa | kunwa /kunwa/ | nwa /nwa/ | nwa /nwa/ | okunwa /okunwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ |
| Moja | -mwe /mwe/ | -mwe /mwe/ | -mwe /mwe/ | imwe /imwe/ | -mwe /mwe/ | emwe /emwe/ | rumwe /rumwe/ |
| Mbili | -vari /vari/ | vali /vali/ | vali /vali/ | vali /vali/ | -vali /vali/ | ibiri /iβiri/ | ibiri /iβiri/ |
| Habari | wa penduka /wa penduka/ | wa hala po /wa hala po/ | wa lalapo /wa lalapo/ | oloi /oloi/ | mwane /mwane/ | agandi /aɡandi/ | oraire /oraire/ |
| Asante | okuhepa /okuhepa/ | pandula /pandula/ | tangi /taŋɡi/ | twalipata /twalipata/ | nasakwilila /nasakwilila/ | webare /webare/ | webare /webare/ |
| Nzuri | -wa /wa/ | -wa /wa/ | -nawa /nawa/ | vyali /vjali/ | -mwaza /mwaza/ | kirungi /kiruŋɡi/ | kurungi /kuruŋɡi/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.