Lisu
Kilisu
Kichina-Kitibeti (Kilolo)
Kilisu ni lugha ya Kitibeto-Burman ya tawi la Loloish yenye mifumo kadhaa shindani ya maandishi. Hati ya Fraser iliyoundwa na mhubiri mwaka 1915 hutumia herufi za Kilatini zilizozunguka na kupinduliwa, na kwa sasa imeingizwa katika Unicode (U+A4D0–A4FF).
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kilisu
Maji
yi
/ji/
Moto
a-mi
/ami/
Jua
mei-lo
/mejlo/
Mwezi
ha-ba
/haba/
Nyota
akw
/a˧ kwɿ˧/
Mama
ma
/ma/
Baba
a-pa
/apa/
Mimi
ngua
/ŋwa/
Wewe
nu
/nu˧/
Jina
myi
/mi˧/
Jicho
mya
/mʲa/
Mkono
la
/la/
Moyo
ni-ma
/nima/
Upendo
gu-hpa
/ɡupʰa/
Mti
shi-pa
/ʃipa/
Nyumba
hkyim
/tɕim/
Mbwa
kwe
/kwɛ/
Paka
a-nyi
/aɲi/
Kula
dza
/tsa/
Kunywa
dao
/dao/
Moja
ti
/ti/
Mbili
nyi
/ɲi˧/
Habari
ngo-lan
/ŋolan/
Asante
ti-tu
/titu/
Nzuri
nyi
/ɲi/
Kekeo
kwá py̱
/kʷá py̰/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Sino-Tibetan (Loloish) zinazohusiana
| Maana | Kilisu | Kisikkim | Kidzongkha | Kiladakhi | Kibalti | Kitibet cha kale cha kawaida | Kisherpa |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | yi /ji/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| Moto | a-mi /ami/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ |
| Jua | mei-lo /mejlo/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| Mwezi | ha-ba /haba/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /zlawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ |
| Nyota | akw /a˧ kwɿ˧/ | སྐར་མ་ /kaːma/ | སྐར་མ /kaːma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /karma/ | སྐར་མ /karma/ |
| Mama | ma /ma/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ |
| Baba | a-pa /apa/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་ཕ /apʰa/ | ཕ /pʰa/ | ཨ་པ /apa/ |
| Mimi | ngua /ŋwa/ | ང་ /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ |
| Wewe | nu /nu˧/ | ཁྱེད་རང་ /kʰeraŋ/ | ཁྱོད /tɕʰøː/ | ཁྱེད་རང /kʰeːraŋ/ | ཁྱང /kʰjaŋ/ | ཁྱོད /tɕʰø/ | ཁྱེད་རང /kʰeraŋ/ |
| Jina | myi /mi˧/ | མིང་ /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ |
| Jicho | mya /mʲa/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ |
| Mkono | la /la/ | ལག /lak/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ |
| Moyo | ni-ma /nima/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ |
| Upendo | gu-hpa /ɡupʰa/ | དགའ /ɡa/ | དགའ་བ /ɡawa/ | དགའ /ɡa/ | དགའ་བ /ɡaba/ | དགའ་བ /ɡawa/ | བློ་ཆོ /lotɕʰo/ |
| Mti | shi-pa /ʃipa/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ʃiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | སྡོང་པོ /dompo/ |
| Nyumba | hkyim /tɕim/ | ཁྱིམ /tɕim/ | ཁྱིམ /tɕim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁྱིམ /tɕʰim/ | ནང /naŋ/ |
| Mbwa | kwe /kwɛ/ | ཁྱི /tɕʰi/ | ཁྱི /tɕi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /tɕʰi/ | ཁྱི /kʰi/ |
| Paka | a-nyi /aɲi/ | ཞི་མི /ʑimi/ | བྱི་ལ /bila/ | བྱི་ལ /pila/ | བྱི་ལ /bjila/ | བྱི་ལ /bila/ | བྱི་ལ /bila/ |
| Kula | dza /tsa/ | ཟ /za/ | བཟའ /za/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /za/ | ཟ /za/ |
| Kunywa | dao /dao/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | ཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| Moja | ti /ti/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | ཅིག /tɕik/ |
| Mbili | nyi /ɲi˧/ | གཉིས་ /ɲiː/ | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས /ɲis/ | གཉིས /ɲis/ | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས /ɲi/ |
| Habari | ngo-lan /ŋolan/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ | སྐུ་གཟུགས་བཟང་པོ་ལ /kuzu zaŋpo la/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ | ཨ་སི་ལམ /asilam/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /tʂaʃi deleks/ | ཏ་ཤེས་ཏེ་ལེ /ʈʰaɕi tɕʰele/ |
| Asante | ti-tu /titu/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ |
| Nzuri | nyi /ɲi/ | ལེགས་པོ /lekpo/ | ལེགས་ཤོམ /lekɕom/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ |
| Kekeo | kwá py̱ /kʷá py̰/ | — | ཁུ་བྱུག /kʰú tɕǔʔ/ | — | — | ཁུ་བྱུག /kʰu bjuɡ/ | — |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.