རྫོང་ཁ
Kidzongkha
Kichina-Kitibeti (Tibeto-Burman, Bodish)
Kidzongkha ni lugha pekee ya kitaifa ya Bhutan na ina uhusiano wa karibu na Kitibet. "Dzongkha" lina maana ya "lugha ya dzong (ngome)"; huandikwa kwa hati ya Kitibet (Uchen) na hushiriki mapokeo ya maandishi ya Kitibet cha kale.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kidzongkha
Maji
ཆུ
/tɕʰu/
Moto
མེ
/me/
Jua
ཉི་མ
/ɲima/
Mwezi
ཟླ་བ
/dawa/
Nyota
སྐར་མ
/kaːma/
Mama
ཨ་མ
/ama/
Baba
ཨ་པ
/apa/
Mimi
ང
/ŋa/
Wewe
ཁྱོད
/tɕʰøː/
Jina
མིང
/miŋ/
Jicho
མིག
/mik/
Mkono
ལག་པ
/lakpa/
Moyo
སྙིང
/ɲiŋ/
Upendo
དགའ་བ
/ɡawa/
Mti
ཤིང
/ɕiŋ/
Nyumba
ཁྱིམ
/tɕim/
Mbwa
ཁྱི
/tɕi/
Paka
བྱི་ལ
/bila/
Kula
བཟའ
/za/
Kunywa
འཐུང
/tʰuŋ/
Moja
གཅིག
/tɕik/
Mbili
གཉིས
/ɲiː/
Habari
སྐུ་གཟུགས་བཟང་པོ་ལ
/kuzu zaŋpo la/
Asante
བཀའ་དྲིན་ཆེ
/kadrintɕe/
Nzuri
ལེགས་ཤོམ
/lekɕom/
Kekeo
ཁུ་བྱུག
/kʰú tɕǔʔ/
Kompyuta
གློག་རིག
/lòʔ rìʔ/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Sino-Tibetan (Tibeto-Burman, Bodish) zinazohusiana
| Maana | Kidzongkha | Kisikkim | Kitibet cha kale cha kawaida | Kibalti | Kitibet cha Khams | Kiladakhi | Kitibeti cha Kale (Liturujia) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| Moto | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ |
| Jua | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| Mwezi | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /zlawa/ | ཟླ་བ /dawa/ |
| Nyota | སྐར་མ /kaːma/ | སྐར་མ་ /kaːma/ | སྐར་མ /karma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /karma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /karma/ |
| Mama | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ |
| Baba | ཨ་པ /apa/ | ཨ་པ /apa/ | ཕ /pʰa/ | ཨ་ཕ /apʰa/ | ཨ་ཕ /apʰa/ | ཨ་པ /apa/ | ཡབ /jab/ |
| Mimi | ང /ŋa/ | ང་ /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋà/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ |
| Wewe | ཁྱོད /tɕʰøː/ | ཁྱེད་རང་ /kʰeraŋ/ | ཁྱོད /tɕʰø/ | ཁྱང /kʰjaŋ/ | ཁྱོད /cʰø˥/ | ཁྱེད་རང /kʰeːraŋ/ | ཁྱོད /tɕʰø/ |
| Jina | མིང /miŋ/ | མིང་ /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ |
| Jicho | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ |
| Mkono | ལག་པ /lakpa/ | ལག /lak/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ |
| Moyo | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང་ /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ |
| Upendo | དགའ་བ /ɡawa/ | དགའ /ɡa/ | དགའ་བ /ɡawa/ | དགའ་བ /ɡaba/ | དགའ་པོ /ɡapo/ | དགའ /ɡa/ | བྱམས་པ /tɕampa/ |
| Mti | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང་ /ɕiŋ/ | ཤིང /ʃiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ |
| Nyumba | ཁྱིམ /tɕim/ | ཁྱིམ /tɕim/ | ཁྱིམ /tɕʰim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ |
| Mbwa | ཁྱི /tɕi/ | ཁྱི /tɕʰi/ | ཁྱི /tɕʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /tɕʰi/ |
| Paka | བྱི་ལ /bila/ | ཞི་མི /ʑimi/ | བྱི་ལ /bila/ | བྱི་ལ /bjila/ | ཞི་མི /ʑimi/ | བྱི་ལ /pila/ | ཞི་མི /ʑimi/ |
| Kula | བཟའ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /za/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /sa/ |
| Kunywa | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | ཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| Moja | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ |
| Mbili | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས་ /ɲiː/ | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས /ɲis/ | གཉིས /ȵiː/ | གཉིས /ɲis/ | གཉིས /ɲiː/ |
| Habari | སྐུ་གཟུགས་བཟང་པོ་ལ /kuzu zaŋpo la/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /tʂaʃi deleks/ | ཨ་སི་ལམ /asilam/ | ཨ་རོ /aro/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /tʂaʃi delek/ |
| Asante | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ |
| Nzuri | ལེགས་ཤོམ /lekɕom/ | ལེགས་པོ /lekpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ |
| Kekeo | ཁུ་བྱུག /kʰú tɕǔʔ/ | — | ཁུ་བྱུག /kʰu bjuɡ/ | — | — | — | ཁུ་བྱུག /kʰu bjuɡ/ |
| Kompyuta | གློག་རིག /lòʔ rìʔ/ | — | རྩིས་པ /rtsis pa/ | — | — | — | — |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.