ကညီကျိာ်
Kikaren cha Sgaw
Kichina-Kitibeti (Karenic)
Kisgaw Karen ni lugha kubwa zaidi ya familia ya Karen. Maandishi ya Kikaren yaliundwa na wamishonari kwa kurekebisha maandishi ya Kibama. Lugha za Kikaren ndani ya familia ya Kitibeto-Burman ni nadra kuwa na mpangilio wa SVO (nyingi huwa SOV).
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kikaren cha Sgaw
Maji
ထံ
/tʰi/
Moto
မ့ၣ်
/mèʔ/
Jua
မုၢ်
/mu/
Mwezi
လါ
/la/
Nyota
ဆၣ်
/sʰã˧/
Mama
မိၢ်
/mi/
Baba
ပၢ်
/pa/
Mimi
ယၤ
/jā/
Wewe
နၤ
/nə˧/
Jina
မံၤ
/mĩ˧/
Jicho
မဲာ်ချံ
/mɛ tʃʰa/
Mkono
စု
/su/
Moyo
သး
/θa/
Upendo
အဲၣ်
/ʔeŋ/
Mti
သ့ၣ်
/θiŋ/
Nyumba
ဟံၣ်
/haŋ/
Mbwa
ထွံၣ်
/tʰwiŋ/
Paka
သိမံၣ်
/θimaŋ/
Kula
အီၣ်
/ʔiŋ/
Kunywa
အီ
/ʔi/
Moja
တ
/ta/
Mbili
ခံၣ်
/kʰĩ˧/
Habari
ဘၣ်တၢ်ဆၢ
/baŋ ta sa/
Asante
တၢ်ဘျုး
/ta bju/
Nzuri
ဂ့ၤ
/ɣɛ/
Kekeo
ထိၣ်မိၢ်ဧူ
/tʰò mò ʔù/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Sino-Tibetan (Karenic) zinazohusiana
| Maana | Kikaren cha Sgaw | Kikareni cha Pwo Magharibi | Karen ya Pwo | Kilisu | Kidzongkha | Kiladakhi | Kitibet cha Khams |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ထံ /tʰi/ | ထံ /tʰi/ | ထံ /tʰî/ | yi /ji/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| Moto | မ့ၣ် /mèʔ/ | မ့ၣ်ဖါ /mei pʰa/ | မ့ၣ် /me˨˩/ | a-mi /ami/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ |
| Jua | မုၢ် /mu/ | မုၢ် /mə/ | မုန် /mu˧/ | mei-lo /mejlo/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| Mwezi | လါ /la/ | လါ /la/ | လး /la˧/ | ha-ba /haba/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /zlawa/ | ཟླ་བ /dawa/ |
| Nyota | ဆၣ် /sʰã˧/ | ဆၣ် /sʰã˧/ | ဆါ /ʃa˧/ | akw /a˧ kwɿ˧/ | སྐར་མ /kaːma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /karma/ |
| Mama | မိၢ် /mi/ | မိၢ် /mo/ | မိ /mu˧˥/ | ma /ma/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ |
| Baba | ပၢ် /pa/ | ဖါ /pʰa/ | ဖါ /pʰa/ | a-pa /apa/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་ཕ /apʰa/ |
| Mimi | ယၤ /jā/ | ယၩ /jə/ | ယ /jə˧/ | ngua /ŋwa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋà/ |
| Wewe | နၤ /nə˧/ | နါ /na˦/ | နါ /nə˧/ | nu /nu˧/ | ཁྱོད /tɕʰøː/ | ཁྱེད་རང /kʰeːraŋ/ | ཁྱོད /cʰø˥/ |
| Jina | မံၤ /mĩ˧/ | မဲ /mɛ˦/ | မံ /mi˨˩/ | myi /mi˧/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ |
| Jicho | မဲာ်ချံ /mɛ tʃʰa/ | မဲာ် /mɛ/ | မဲာ် /mɛ˧/ | mya /mʲa/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ |
| Mkono | စု /su/ | စု /sʉ/ | စူ /sɔ˨/ | la /la/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ |
| Moyo | သး /θa/ | သး /θa/ | သး /θà/ | ni-ma /nima/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང་ /ɲiŋ/ |
| Upendo | အဲၣ် /ʔeŋ/ | အဲၣ် /ʔain/ | အဲင် /ʔài/ | gu-hpa /ɡupʰa/ | དགའ་བ /ɡawa/ | དགའ /ɡa/ | དགའ་པོ /ɡapo/ |
| Mti | သ့ၣ် /θiŋ/ | သ့ၣ် /θəŋ/ | သုၣ် /tʰoŋ˧/ | shi-pa /ʃipa/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ʃiŋ/ | ཤིང་ /ɕiŋ/ |
| Nyumba | ဟံၣ် /haŋ/ | ဟံၣ် /həŋ/ | ဟံၣ် /hi˧/ | hkyim /tɕim/ | ཁྱིམ /tɕim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ |
| Mbwa | ထွံၣ် /tʰwiŋ/ | ထွံၣ် /tʰwəŋ/ | ထွဲ /tʰwi˧/ | kwe /kwɛ/ | ཁྱི /tɕi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ |
| Paka | သိမံၣ် /θimaŋ/ | ဆဲၣ် /sʰain/ | ဖၣ် /pə˧/ | a-nyi /aɲi/ | བྱི་ལ /bila/ | བྱི་ལ /pila/ | ཞི་མི /ʑimi/ |
| Kula | အီၣ် /ʔiŋ/ | အီၣ် /ʔoŋ/ | အၢင် /ai˧˩/ | dza /tsa/ | བཟའ /za/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ |
| Kunywa | အီ /ʔi/ | အီ /ʔi/ | အူ /ɔ˧/ | dao /dao/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང་ /tʰuŋ/ |
| Moja | တ /ta/ | တ /tə/ | တ /ta˧˩/ | ti /ti/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ |
| Mbili | ခံၣ် /kʰĩ˧/ | နီ /ni˦/ | နီ /ni˨˩/ | nyi /ɲi˧/ | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས /ɲis/ | གཉིས /ȵiː/ |
| Habari | ဘၣ်တၢ်ဆၢ /baŋ ta sa/ | ဂ့ၤထီၣ် /ɣɛ tʰi/ | နာမှၤ /na˧ʃi˧/ | ngo-lan /ŋolan/ | སྐུ་གཟུགས་བཟང་པོ་ལ /kuzu zaŋpo la/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ | ཨ་རོ /aro/ |
| Asante | တၢ်ဘျုး /ta bju/ | တၢ်ဘျုး /ta pju/ | တၢ်ဘျုး /ta˧blu˧/ | ti-tu /titu/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ |
| Nzuri | ဂ့ၤ /ɣɛ/ | ဂ့ၤ /ɣɛ/ | ဂ့ၤ /ɣai˧/ | nyi /ɲi/ | ལེགས་ཤོམ /lekɕom/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ |
| Kekeo | ထိၣ်မိၢ်ဧူ /tʰò mò ʔù/ | — | — | kwá py̱ /kʷá py̰/ | ཁུ་བྱུག /kʰú tɕǔʔ/ | — | — |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.