Kalaallisut
Kigrinland
Kieskimo-Aleuti (Inuit)
Pia hujulikana kama: Greenlandic, Kalaallisut
Kigirinilandi (Kalaallisut) ni lugha pekee ya Kieskimo-Kialeut yenye hadhi rasmi ya lugha ya kitaifa. Ni ya aina ya juu ya polysynthesis—neno moja linaweza kuwasilisha maana ya sentensi nzima ya Kiingereza. Kiwango chake kinaegemea lahaja ya Kigirinilandi cha Magharibi.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kigrinland
Maji
imeq
/imeq/
Moto
ikuallaq
/ikuaɬːaq/
Jua
seqineq
/seqineq/
Mwezi
qaammat
/qaːmːat/
Nyota
ulloriaq
/uɬːɔʁiaq/
Mama
anaana
/anaːna/
Baba
ataata
/ataːta/
Mimi
uanga
/uaŋa/
Wewe
illit
/iɬːit/
Jina
ateq
/atəq/
Jicho
isi
/isi/
Mkono
assak
/asːak/
Moyo
uummat
/uːmːat/
Upendo
asaaq
/asaːq/
Mti
orpik
/oɾpik/
Nyumba
illu
/iɬːu/
Mbwa
qimmeq
/qimːeq/
Paka
qitsuk
/qitsuk/
Kula
nerivoq
/neɾivoq/
Kunywa
imerpoq
/imeɾpoq/
Moja
ataaseq
/ataːseq/
Mbili
marluk
/maɬːuk/
Habari
aluu
/aluː/
Asante
qujanaq
/qujanaq/
Nzuri
ajunngilaq
/ajuŋːilaq/
Kompyuta
qarasaasiaq
/qaʁasaːsiaq/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Eskimo-Aleut (Inuit) zinazohusiana
| Maana | Kigrinland | Kiinuktitut | Kiinupiaq | Kiyupik cha Kati cha Alaska | Kiyupik cha Siberia ya Kati | Kiirula | Kiprussia cha Kale |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | imeq /imeq/ | ᐃᒪᖅ /imaq/ | imiq /imiq/ | meq /meq/ | мэк /mək/ | nīr /niːɾ/ | undan /undan/ |
| Moto | ikuallaq /ikuaɬːaq/ | ᐃᑯᒪ /ikuma/ | igniq /iɡniq/ | keneq /keneq/ | кэныг /kənəɡ/ | tī /tiː/ | panno /panːo/ |
| Jua | seqineq /seqineq/ | ᓯᕿᓂᖅ /siqiniq/ | siqiñiq /siqiɲiq/ | akerta /akerta/ | маасьихта /maːsʲixta/ | čūriyen /tʃuːɾijen/ | saule /saule/ |
| Mwezi | qaammat /qaːmːat/ | ᑕᖅᑭᖅ /taqːiq/ | tatqiq /tatqiq/ | iraluq /iraluq/ | аасʼта /aːsʼta/ | niLā /niɭaː/ | menins /menins/ |
| Nyota | ulloriaq /uɬːɔʁiaq/ | ᐅᓪᓗᕆᐊᖅ /ulˈluːriaq/ | uvluġiaq /uvluʁiaq/ | agyaq /aɣjaq/ | агьяӄ /aɣjaq/ | naTčattiram /naʈtʃatːiɾam/ | lauxnos /ˈlauksnɔs/ |
| Mama | anaana /anaːna/ | ᐊᓈᓇ /anaːna/ | aaka /aːka/ | aana /aːna/ | аакаг /aːkaɡ/ | ammā /amːaː/ | mūti /muːti/ |
| Baba | ataata /ataːta/ | ᐊᑖᑕ /ataːta/ | aapa /aːpa/ | ata /ata/ | аатаг /aːtaɡ/ | ayyā /ajːaː/ | tāws /taːws/ |
| Mimi | uanga /uaŋa/ | ᐅᕙᖓ /uˈvaŋa/ | uvaŋa /uvaŋa/ | wiinga /wiːŋa/ | хванга /xʷaŋa/ | nānu /naːnu/ | as /as/ |
| Wewe | illit /iɬːit/ | ᐃᕝᕕᑦ /ivːit/ | ilvich /iʎvitʃ/ | elpet /əɬpət/ | элпэк /əɬpək/ | nī /niː/ | tū /tuː/ |
| Jina | ateq /atəq/ | ᐊᑎᖅ /aˈtiq/ | atiq /atiq/ | ateq /atəq/ | атэӄ /atəq/ | pēru /peːɾu/ | emnes /ˈemnes/ |
| Jicho | isi /isi/ | ᐃᔨ /iji/ | iri /iri/ | ii /iː/ | ии /iː/ | kaNN /kaɳː/ | ackis /akis/ |
| Mkono | assak /asːak/ | ᐊᒡᒑᖅ /aɡːaːq/ | argak /arɡak/ | unirak /unirak/ | унаак /unaːk/ | kayyu /kajːu/ | rancko /ranko/ |
| Moyo | uummat /uːmːat/ | ᐆᒻᒪᑦ /uːmːat/ | uumman /uːmːan/ | irua /irua/ | эунгэк /əuŋək/ | idayam /idajam/ | sīran /siːran/ |
| Upendo | asaaq /asaːq/ | ᓇᒡᓕᒍᓱᒃ- /naɡliɡusuk/ | piqpaġiyaa /piqpaʁijaː/ | kenka /kenka/ | сахвэк /saxvək/ | kāhal /kaːhal/ | milīt /miliːt/ |
| Mti | orpik /oɾpik/ | ᓇᐹᖅᑐᖅ /napaːqtuq/ | napaaqtaq /napaːqtaq/ | napa /napa/ | эивкʼак /əivkʼak/ | maram /maɾam/ | garrin /ˈɡarin/ |
| Nyumba | illu /iɬːu/ | ᐃᒡᓗ /iɡlu/ | iglu /iɡlu/ | ena /ena/ | нэӈэн /nəŋən/ | vīDu /viːɖu/ | butt /butː/ |
| Mbwa | qimmeq /qimːeq/ | ᕿᒻᒥᖅ /qimːiq/ | qimmiq /qimːiq/ | qimugta /qimuɣta/ | кагилхак /kaɡilxak/ | nāyi /naːji/ | sūns /suːns/ |
| Paka | qitsuk /qitsuk/ | ᐱᓯᒃᑎ /pisikti/ | pussiq /pusːiq/ | qassraaraq /qassraːraq/ | пусʼик /pusʼik/ | pūne /puːne/ | katto /katːo/ |
| Kula | nerivoq /neɾivoq/ | ᓂᕆ- /niʁi/ | niġiruq /niʁiruq/ | ner'uq /nerʔuq/ | нэвлэк /nəvlək/ | činnu /tʃinːu/ | īst /iːst/ |
| Kunywa | imerpoq /imeɾpoq/ | ᐃᒥᖅ- /imiq/ | imiġuq /imiʁuq/ | mertuq /mertuq/ | эвлэк /əvlək/ | kuDi /kuɖi/ | poūton /poʊton/ |
| Moja | ataaseq /ataːseq/ | ᐊᑕᐅᓯᖅ /atausiq/ | atausiq /atausiq/ | ataucik /atautʃik/ | атасʼек /atasʼek/ | onnu /onːu/ | ains /ains/ |
| Mbili | marluk /maɬːuk/ | ᒪᕐᕈᒃ /mɑˈruːk/ | malġuk /maʎɣuk/ | malruk /maɬʁuk/ | малгʼук /maɬʁuk/ | reNDu /reɳɖu/ | dwai /dwai/ |
| Habari | aluu /aluː/ | ᐊᐃ /aj/ | paglagvik /paɡlaɡvik/ | waqaa /waqaː/ | аипак /aipak/ | vannakkam /vanːakːam/ | kaīls /kaiːls/ |
| Asante | qujanaq /qujanaq/ | ᓇᑯᕐᒦᒃ /nakuʁmiːk/ | quyanaq /qujanaq/ | quyana /qujana/ | игамсиӄанаӄ /iɡamsiqanaq/ | nanri /nanɾi/ | dīnkun /diːnkun/ |
| Nzuri | ajunngilaq /ajuŋːilaq/ | ᐱᐅᔪᖅ /piujuq/ | nakuuruq /nakuːruq/ | assirtuq /asːirtuq/ | асʼилкʼа /asʼilkʼa/ | nalla /nalːa/ | labs /labs/ |
| Kompyuta | qarasaasiaq /qaʁasaːsiaq/ | ᖃᕋᓴᐅᔭᖅ /qaʁasaujaq/ | — | — | — | — | — |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.