פארסי יהודי
Kiyahudi-Kiajemi
Kiirani
Kiyahudi-Kiajemi (Dzhidi) ni lugha ya Kiirani yenye wazungumzaji wapatao 60,000 nchini Israeli — lugha ya kawaida ya Kiyahudi ya jadi nchini Iran (jamii ya Kiyahudi-Kiajemi imethibitishwa tangu karne ya 8 BK). Sarufi na msamiati wa Kiajemi vimewekewa juu msamiati wa kidini na kitamaduni wa Kiebrania/Kiaramu, huandikwa kwa hati ya Kiebrania. Inafanana na Kiyidi (Kijerumani+Kiebrania) lakini kwa Kiajemi. Iko hatarini sana ya kutoweka huku kizazi cha wazee cha Waisraeli wenye asili ya Kiirani kikiondoka. Inajulikana kwa kuhifadhi sifa za Kiajemi za kale zilizopotea katika Kiajemi cha kisasa cha Iran.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kiyahudi-Kiajemi
Maji
אב
/ɒːb/
Moto
אתש
/ɒːteʃ/
Jua
חורשיד
/xorʃiːd/
Mwezi
מאה
/mɒːh/
Nyota
סתארה
/setɒre/
Mama
מאדר
/mɒːdær/
Baba
פדר
/pedær/
Mimi
מן
/man/
Wewe
תו
/to/
Jina
נאם
/nɒm/
Jicho
צ׳שם
/tʃeʃm/
Mkono
דסת
/dæst/
Moyo
דל
/del/
Upendo
עשק
/eʃq/
Mti
דרכת
/deræxt/
Nyumba
כאנה
/xɒːne/
Mbwa
סג
/sæɡ/
Paka
גורבה
/ɡorbe/
Kula
חורדן
/xordæn/
Kunywa
נושידן
/nuːʃidæn/
Moja
יך
/jek/
Mbili
דו
/do/
Habari
שלום
/ʃɒːlom/
Asante
ספאס
/sepɒːs/
Nzuri
חוב
/xuːb/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Iranian zinazohusiana
| Maana | Kiyahudi-Kiajemi | Kiajemi | Kidari | Kiajemi (Cha Kale) | Kiajemi cha kati (Pahlavi) | Kitajiki | Kihazaragi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | אב /ɒːb/ | آب /ɒːb/ | آب /ɑːb/ | آب /aːb/ | 𐭠𐭯 /aːb/ | об /ob/ | آو /ɑːw/ |
| Moto | אתש /ɒːteʃ/ | آتش /ɒːtæʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | آتش /aːtaʃ/ | 𐭠𐭲𐭱 /aːtaʃ/ | оташ /otaʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ |
| Jua | חורשיד /xorʃiːd/ | خورشید /xorʃiːd/ | خورشید /xoɾʃed/ | خورشید /xʷarʃeːd/ | 𐭧𐭥𐭫𐭱𐭩𐭲 /xwarʃeːd/ | офтоб /oftob/ | آفتو /ɑːftow/ |
| Mwezi | מאה /mɒːh/ | ماه /mɒːh/ | ماه /mɑːh/ | ماه /maːh/ | 𐭬𐭠𐭧 /maːh/ | моҳ /moh/ | مه /maː/ |
| Nyota | סתארה /setɒre/ | ستاره /setɒːˈɾe/ | ستاره /setaːˈɾa/ | ستاره /sitaːra/ | 𐭮𐭲𐭠𐭫𐭪 /staːrag/ | ситора /sitoːra/ | ستاره /sitɑra/ |
| Mama | מאדר /mɒːdær/ | مادر /mɒːdær/ | مادر /mɑːdaɾ/ | مادر /maːdar/ | 𐭬𐭠𐭲𐭫 /maːdar/ | модар /modar/ | آبه /ɑːba/ |
| Baba | פדר /pedær/ | پدر /pedær/ | پدر /padaɾ/ | پدر /pidar/ | 𐭯𐭩𐭲𐭫 /pidar/ | падар /padar/ | آته /ɑːta/ |
| Mimi | מן /man/ | من /man/ | من /man/ | من /man/ | 𐭠𐭭 /an/ | ман /man/ | مه /ma/ |
| Wewe | תו /to/ | تو /to/ | تو /to/ | تو /toː/ | 𐭲𐭥 /toː/ | ту /tu/ | تو /tu/ |
| Jina | נאם /nɒm/ | نام /nɒːm/ | نام /naːm/ | نام /naːm/ | 𐭭𐭠𐭬 /naːm/ | ном /nom/ | نام /nɑm/ |
| Jicho | צ׳שם /tʃeʃm/ | چشم /tʃeʃm/ | چشم /tʃaʃm/ | چشم /tʃaʃm/ | 𐭰𐭱𐭬 /tʃaʃm/ | чашм /tʃaʃm/ | چم /tʃam/ |
| Mkono | דסת /dæst/ | دست /dæst/ | دست /dast/ | دست /dast/ | 𐭣𐭮𐭲 /dast/ | даст /dast/ | دست /dast/ |
| Moyo | דל /del/ | دل /del/ | دل /dil/ | دل /dil/ | 𐭣𐭩𐭫 /dil/ | дил /dil/ | دل /dil/ |
| Upendo | עשק /eʃq/ | عشق /eʃq/ | عشق /eʃq/ | عشق /ʔiʃq/ | 𐭲𐭥𐭱𐭩 /doːʃiː/ | ишқ /iʃq/ | عشق /eʃq/ |
| Mti | דרכת /deræxt/ | درخت /deræxt/ | درخت /daɾaxt/ | درخت /diraxt/ | 𐭣𐭫𐭧𐭲 /draxt/ | дарахт /daraxt/ | درخت /daɾaxt/ |
| Nyumba | כאנה /xɒːne/ | خانه /xɒːne/ | خانه /xɑːna/ | خانه /xaːna/ | 𐭧𐭠𐭭𐭪 /xaːnaɡ/ | хона /xona/ | خانه /xɑːna/ |
| Mbwa | סג /sæɡ/ | سگ /sæɡ/ | سگ /saɡ/ | سگ /saɡ/ | 𐭮𐭢 /saɡ/ | саг /saɡ/ | سگ /seɡ/ |
| Paka | גורבה /ɡorbe/ | گربه /ɡorbe/ | پشک /puʃak/ | گربه /ɡurba/ | 𐭢𐭥𐭫𐭡𐭢 /ɡurbaɡ/ | гурба /ɡurba/ | پشک /poʃak/ |
| Kula | חורדן /xordæn/ | خوردن /xordæn/ | خوردن /xoɾdan/ | خوردن /xʷurdan/ | 𐭧𐭥𐭫𐭲𐭭 /xwardan/ | хӯрдан /xʉːrdan/ | خوردو /xoɾdoː/ |
| Kunywa | נושידן /nuːʃidæn/ | نوشیدن /nuːʃiːdæn/ | نوشیدن /noʃidan/ | آشامیدن /aːʃaːmiːdan/ | 𐭭𐭥𐭱𐭩𐭲𐭭 /noːʃiːdan/ | нӯшидан /nʉːʃidan/ | نوشیدو /noʃidoː/ |
| Moja | יך /jek/ | یک /jek/ | یک /jak/ | یک /jak/ | 𐭠𐭩𐭪 /eːk/ | як /jak/ | یک /jak/ |
| Mbili | דו /do/ | دو /do/ | دو /du/ | دو /doː/ | 𐭣𐭥 /doː/ | ду /du/ | دو /du/ |
| Habari | שלום /ʃɒːlom/ | سلام /sælɒːm/ | سلام /salɑːm/ | درود /duruːd/ | 𐭣𐭫𐭥𐭲 /droːd/ | салом /salom/ | سلام /salom/ |
| Asante | ספאס /sepɒːs/ | سپاس /sepɒːs/ | تشکر /taʃakkoɾ/ | سپاس /sipaːs/ | 𐭮𐭯𐭠𐭮 /spaːs/ | раҳмат /rahmat/ | تشکر /taʃakkur/ |
| Nzuri | חוב /xuːb/ | خوب /xuːb/ | خوب /xob/ | نیک /neːk/ | 𐭥𐭩𐭧 /weh/ | хуб /xub/ | خو /xoː/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.