هزارگی
Kihazaragi
Kiirani (Kiajemi)
Kihazaragi ni lahaja ya Kiajemi inayozungumzwa na Wahazara wa Afghanistan ya kati. Hutofautiana na Kidari sanifu kwa fonolojia (kwa mfano /b/ → /w/), msamiati na maneno ya kuazima kutoka Kimongoli na lugha za Kituruki, ikiakisi mawasiliano ya kihistoria ya enzi ya Wamongolia.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kihazaragi
Maji
آو
/ɑːw/
Moto
آتش
/ɑːtaʃ/
Jua
آفتو
/ɑːftow/
Mwezi
مه
/maː/
Nyota
ستاره
/sitɑra/
Mama
آبه
/ɑːba/
Baba
آته
/ɑːta/
Mimi
مه
/ma/
Wewe
تو
/tu/
Jina
نام
/nɑm/
Jicho
چم
/tʃam/
Mkono
دست
/dast/
Moyo
دل
/dil/
Upendo
عشق
/eʃq/
Mti
درخت
/daɾaxt/
Nyumba
خانه
/xɑːna/
Mbwa
سگ
/seɡ/
Paka
پشک
/poʃak/
Kula
خوردو
/xoɾdoː/
Kunywa
نوشیدو
/noʃidoː/
Moja
یک
/jak/
Mbili
دو
/du/
Habari
سلام
/salom/
Asante
تشکر
/taʃakkur/
Nzuri
خو
/xoː/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Iranian (Persian) zinazohusiana
| Maana | Kihazaragi | Kidari | Kitajiki | Kiyahudi-Kiajemi | Kiajemi (Cha Kale) | Kiajemi | Kiluri cha Kusini |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | آو /ɑːw/ | آب /ɑːb/ | об /ob/ | אב /ɒːb/ | آب /aːb/ | آب /ɒːb/ | âw /ɒːw/ |
| Moto | آتش /ɑːtaʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | оташ /otaʃ/ | אתש /ɒːteʃ/ | آتش /aːtaʃ/ | آتش /ɒːtæʃ/ | teš /teʃ/ |
| Jua | آفتو /ɑːftow/ | خورشید /xoɾʃed/ | офтоб /oftob/ | חורשיד /xorʃiːd/ | خورشید /xʷarʃeːd/ | خورشید /xorʃiːd/ | xor /xor/ |
| Mwezi | مه /maː/ | ماه /mɑːh/ | моҳ /moh/ | מאה /mɒːh/ | ماه /maːh/ | ماه /mɒːh/ | mâng /mɑːŋ/ |
| Nyota | ستاره /sitɑra/ | ستاره /setaːˈɾa/ | ситора /sitoːra/ | סתארה /setɒre/ | ستاره /sitaːra/ | ستاره /setɒːˈɾe/ | estâre /esˈtɑːɾe/ |
| Mama | آبه /ɑːba/ | مادر /mɑːdaɾ/ | модар /modar/ | מאדר /mɒːdær/ | مادر /maːdar/ | مادر /mɒːdær/ | dâ /dɑː/ |
| Baba | آته /ɑːta/ | پدر /padaɾ/ | падар /padar/ | פדר /pedær/ | پدر /pidar/ | پدر /pedær/ | bowâ /boˈwɑː/ |
| Mimi | مه /ma/ | من /man/ | ман /man/ | מן /man/ | من /man/ | من /man/ | mo /mo/ |
| Wewe | تو /tu/ | تو /to/ | ту /tu/ | תו /to/ | تو /toː/ | تو /to/ | to /to/ |
| Jina | نام /nɑm/ | نام /naːm/ | ном /nom/ | נאם /nɒm/ | نام /naːm/ | نام /nɒːm/ | num /num/ |
| Jicho | چم /tʃam/ | چشم /tʃaʃm/ | чашм /tʃaʃm/ | צ׳שם /tʃeʃm/ | چشم /tʃaʃm/ | چشم /tʃeʃm/ | tiya /tiˈja/ |
| Mkono | دست /dast/ | دست /dast/ | даст /dast/ | דסת /dæst/ | دست /dast/ | دست /dæst/ | das /das/ |
| Moyo | دل /dil/ | دل /dil/ | дил /dil/ | דל /del/ | دل /dil/ | دل /del/ | del /del/ |
| Upendo | عشق /eʃq/ | عشق /eʃq/ | ишқ /iʃq/ | עשק /eʃq/ | عشق /ʔiʃq/ | عشق /eʃq/ | âšeqi /ɒːʃeˈqi/ |
| Mti | درخت /daɾaxt/ | درخت /daɾaxt/ | дарахт /daraxt/ | דרכת /deræxt/ | درخت /diraxt/ | درخت /deræxt/ | derext /deˈɾaxt/ |
| Nyumba | خانه /xɑːna/ | خانه /xɑːna/ | хона /xona/ | כאנה /xɒːne/ | خانه /xaːna/ | خانه /xɒːne/ | xune /xuˈne/ |
| Mbwa | سگ /seɡ/ | سگ /saɡ/ | саг /saɡ/ | סג /sæɡ/ | سگ /saɡ/ | سگ /sæɡ/ | seg /seɡ/ |
| Paka | پشک /poʃak/ | پشک /puʃak/ | гурба /ɡurba/ | גורבה /ɡorbe/ | گربه /ɡurba/ | گربه /ɡorbe/ | gorbe /ɡoɾˈbe/ |
| Kula | خوردو /xoɾdoː/ | خوردن /xoɾdan/ | хӯрдан /xʉːrdan/ | חורדן /xordæn/ | خوردن /xʷurdan/ | خوردن /xordæn/ | xardan /xarˈdan/ |
| Kunywa | نوشیدو /noʃidoː/ | نوشیدن /noʃidan/ | нӯшидан /nʉːʃidan/ | נושידן /nuːʃidæn/ | آشامیدن /aːʃaːmiːdan/ | نوشیدن /nuːʃiːdæn/ | xardan /xarˈdan/ |
| Moja | یک /jak/ | یک /jak/ | як /jak/ | יך /jek/ | یک /jak/ | یک /jek/ | yak /jak/ |
| Mbili | دو /du/ | دو /du/ | ду /du/ | דו /do/ | دو /doː/ | دو /do/ | do /do/ |
| Habari | سلام /salom/ | سلام /salɑːm/ | салом /salom/ | שלום /ʃɒːlom/ | درود /duruːd/ | سلام /sælɒːm/ | salâm /saˈlɑːm/ |
| Asante | تشکر /taʃakkur/ | تشکر /taʃakkoɾ/ | раҳмат /rahmat/ | ספאס /sepɒːs/ | سپاس /sipaːs/ | سپاس /sepɒːs/ | mamnun /mamˈnun/ |
| Nzuri | خو /xoː/ | خوب /xob/ | хуб /xub/ | חוב /xuːb/ | نیک /neːk/ | خوب /xuːb/ | xow /xow/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.