Kimashami
Atlantic-Congo (Bantu, Chaga)
Machame (Kimashami) is the largest of the Chaga Bantu languages of Mount Kilimanjaro's southern slopes in northern Tanzania. The Chaga people are famous as one of the most economically successful indigenous groups in East Africa, having developed a sophisticated agroforestry "homegarden" (kihamba) system on the rich volcanic soils of Kilimanjaro. Tonal with elaborate noun-class system; Machame and the closely related Vunjo, Rombo, and Kibosho dialects form a continuum spanning the Kilimanjaro escarpment.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kimashami
Maji
mringa
/mɾiŋɡa/
Moto
mòò
/moːʔ/
Jua
ìsùwà
/isuwa/
Mwezi
mwezi
/mwezi/
Mama
mama
/mama/
Baba
baba
/baba/
Kula
ìlya
/iʎa/
Kunywa
ìnyo
/iɲo/
Upendo
ìkwenda
/ikwenda/
Moyo
mòyò
/mojo/
Mti
mtí
/mti/
Nyumba
nyumba
/ɲumba/
Mbwa
mbwa
/mbwa/
Paka
paka
/paka/
Mkono
kùoòko
/kuoːko/
Jicho
rítiò
/ɾitio/
Habari
máshàlòmà
/maʃaloma/
Asante
ahsànte
/ahsante/
Moja
ìmwí
/imwi/
Nzuri
ìchá
/itʃa/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Atlantic-Congo (Bantu, Chaga) zinazohusiana
| Maana | Kimashami | Kishambaa | Kichasu | Kinyaturu | Kimakonde | Kisangu | Kinyamwezi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | mringa /mɾiŋɡa/ | mazi /mazi/ | mende /mende/ | maazi /maːzi/ | mashi /maʃi/ | ameenzi /ameːnzi/ | minzi /minzi/ |
| Moto | mòò /moːʔ/ | moto /moto/ | mshika /mʃika/ | moto /moto/ | moto /moto/ | umoto /umoto/ | moto /moto/ |
| Jua | ìsùwà /isuwa/ | zuwa /zuwa/ | nyu /ɲu/ | nzua /nzua/ | lyuva /ʎuβa/ | liluga /liluɡa/ | izuba /izuβa/ |
| Mwezi | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ | umweri /umweɾi/ | mwedi /mwedi/ | umwesi /umwesi/ | ng'wezi /ŋweːzi/ |
| Mama | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mayu /majʊ/ |
| Baba | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | tata /tata/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ |
| Kula | ìlya /iʎa/ | kuya /kuja/ | kurya /kuɾja/ | kuria /kuɾia/ | kulya /kuʎa/ | kulya /kuʎa/ | kulya /kuʎa/ |
| Kunywa | ìnyo /iɲo/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ |
| Upendo | ìkwenda /ikwenda/ | kwenda /kwenda/ | lumba /lumba/ | butogwa /butoɡwa/ | kupenda /kupenda/ | ulungu /uluŋɡu/ | butogwa /butoɡwa/ |
| Moyo | mòyò /mojo/ | mwoyo /mwojo/ | ngiti /ŋɡiti/ | umutima /umutima/ | mtima /mtima/ | umutima /umutima/ | mtima /mtima/ |
| Mti | mtí /mti/ | mti /mti/ | mti /mti/ | umuti /umuti/ | mti /mti/ | umuti /umuti/ | mti /mti/ |
| Nyumba | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | inyumba /iɲumba/ | kaya /kaja/ |
| Mbwa | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | nshenye /nʃeɲe/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ |
| Paka | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ |
| Mkono | kùoòko /kuoːko/ | ukono /ukono/ | mkono /mkono/ | ukuboko /ukuboko/ | nkono /nkono/ | ukuboko /ukuboko/ | ikobo /ikoβo/ |
| Jicho | rítiò /ɾitio/ | izo /izo/ | jicho /dʒitʃo/ | iriiso /iɾiːso/ | liso /liso/ | iliho /iliho/ | liso /liso/ |
| Habari | máshàlòmà /maʃaloma/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | shiloi /ʃiloi/ | mbukire /mbukiɾe/ | nakushukuru /nakuʃukuɾu/ | mbasala /mbasala/ | mwadita /mwadita/ |
| Asante | ahsànte /ahsante/ | asante /asante/ | mwasanga /mwasaŋɡa/ | ahsante /ahsante/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | nashukulu /naʃukulu/ | twabakaba /twaβakaβa/ |
| Moja | ìmwí /imwi/ | imo /imo/ | imwe /imwe/ | umwe /umwe/ | nimo /nimo/ | imo /imo/ | imo /imo/ |
| Nzuri | ìchá /itʃa/ | hedi /hedi/ | mwamba /mwamba/ | kihi /kihi/ | shibwana /ʃibwana/ | kwifwa /kwifwa/ | lihi /lihi/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.