ግዕዝ
Kige'ez
Afro-Asiatic (Semitic, South, Ethio-Semitic, Northern) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Kige’ez (Kiethiopia cha kale) ni lugha ya tawi la Kisemiti cha Kusini, ambayo tangu takriban karne ya 4 ilihudumu kama lugha ya kifasihi na ya milki ya Milki ya Ethiopia. Ni babu wa Kitigrinya, Kitigre na Kiamhari. Hati ya Ge’ez (abugida ya Ethiopia) bado hutumika kwa lugha hizi tatu za kisasa, na Kige’ez chenyewe bado kinaishi kama lugha ya kiibada ya Makanisa ya Othodoksi ya Ethiopia na Eritrea.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kige'ez
Maji
ማይ
/maːj/
Moto
እሳት
/ʔəsaːt/
Jua
ፀሐይ
/sˤaħaj/
Mwezi
ወርኅ
/warχ/
Mama
እም
/ʔəmm/
Baba
አብ
/ʔab/
Kula
በልዐ
/balʕa/
Kunywa
ሰትየ
/satja/
Upendo
አፍቀረ
/ʔafqara/
Moyo
ልብ
/ləbb/
Mti
ዕፅ
/ʕasˤ/
Nyumba
ቤት
/beːt/
Mbwa
ከልብ
/kalb/
Paka
ድሙ
/dəmmu/
Mkono
እድ
/ʔəd/
Jicho
ዐይን
/ʕajn/
Habari
ሰላም
/salaːm/
Asante
ምስጋና
/məsɡaːnaː/
Moja
አሐዱ
/ʔaħadu/
Nzuri
ሠናይ
/sanaːj/
Vyanzo
- Ethnologue: gez
- Lambdin (1978) Introduction to Classical Ethiopic (Geʻez)
- Dillmann (1865) Lexicon Linguae Aethiopicae
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Afro-Asiatic (Semitic, South, Ethio-Semitic, Northern) zinazohusiana
| Maana | Kige'ez | Kitigre | Kisaba | Kiugarit | Kiaramu cha Kale | Kifoinike | Kiarabu (Ghuba) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ማይ /maːj/ | ማይ /maj/ | 𐩣𐩺 /maːʔ/ | 𐎎𐎊 /maju/ | מין /majin/ | 𐤌𐤌 /majim/ | ماي /maːj/ |
| Moto | እሳት /ʔəsaːt/ | እሳት /ʔəssat/ | 𐩱𐩪 /ʔas/ | 𐎛𐎌𐎚 /ʔiʃt/ | אש /ʔɛʃ/ | 𐤀𐤔 /ʔeʃ/ | نار /naːɾ/ |
| Jua | ፀሐይ /sˤaħaj/ | ጸሓይ /tsʼəħaj/ | 𐩦𐩣𐩪 /ʃams/ | 𐎌𐎔𐎌 /ʃapʃ/ | שמש /ʃamʃ/ | 𐤔𐤌𐤔 /ʃameʃ/ | شمس /ʃams/ |
| Mwezi | ወርኅ /warχ/ | ወርሕ /waɾəħ/ | 𐩥𐩧𐩭 /warkʰ/ | 𐎊𐎗𐎈 /jaːriχ/ | שהר /sahr/ | 𐤉𐤓𐤇 /jaræħ/ | قمر /ɡamaɾ/ |
| Mama | እም /ʔəmm/ | እሞ /ʔəmmo/ | 𐩱𐩣 /ʔumm/ | 𐎜𐎎 /ʔumm/ | אמ /ʔem/ | 𐤀𐤌 /ʔem/ | أم /ʔumm/ |
| Baba | አብ /ʔab/ | አቦ /ʔabbo/ | 𐩱𐩨 /ʔab/ | 𐎜𐎁 /ʔabu/ | אב /ʔab/ | 𐤀𐤁 /ʔab/ | أب /ʔab/ |
| Kula | በልዐ /balʕa/ | በልዐ /balʕa/ | 𐩱𐩫𐩡 /ʔakal/ | 𐎍𐎈𐎎 /laħam/ | אכל /ʔakal/ | 𐤀𐤊𐤋 /ʔakal/ | ياكل /jaːkil/ |
| Kunywa | ሰትየ /satja/ | ሰትየ /satja/ | 𐩪𐩩𐩺 /ʃataja/ | 𐎌𐎚𐎊 /ʃataju/ | שתה /ʃataː/ | 𐤔𐤕 /ʃat/ | يشرب /jiʃɾab/ |
| Upendo | አፍቀረ /ʔafqara/ | ፍቅሪ /fəqʼri/ | 𐩥𐩵𐩵 /wadda/ | 𐎜𐎈𐎁 /ʔaːhab/ | רחם /raħem/ | 𐤀𐤇𐤁 /ʔaheb/ | حب /ħubb/ |
| Moyo | ልብ /ləbb/ | ልቢ /ləbbi/ | 𐩡𐩨 /lubb/ | 𐎍𐎁 /libbu/ | לב /leb/ | 𐤋𐤁 /lib/ | قلب /ɡalb/ |
| Mti | ዕፅ /ʕasˤ/ | ዕጨይ /ʕətʃʼaj/ | 𐩲𐩳 /ʕaːð/ | 𐎓𐎕 /ʕasˤu/ | עץ /ʕeːsˤ/ | 𐤏𐤑 /ʕesˤ/ | شجرة /ʃijaɾa/ |
| Nyumba | ቤት /beːt/ | ቤት /beːt/ | 𐩨𐩺𐩩 /bajt/ | 𐎁𐎚 /bajtu/ | בית /beːt/ | 𐤁𐤕 /bajit/ | بيت /beːt/ |
| Mbwa | ከልብ /kalb/ | ከልብ /kalb/ | 𐩫𐩡𐩨 /kalb/ | 𐎋𐎍𐎁 /kalbu/ | כלב /kalb/ | 𐤊𐤋𐤁 /kalb/ | كلب /kalb/ |
| Paka | ድሙ /dəmmu/ | ድሙ /dəmmu/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | 𐤔𐤍𐤓 /ʃunaːr/ | بزّونة /bazzuːna/ |
| Mkono | እድ /ʔəd/ | እድ /ʔəd/ | 𐩺𐩵 /jad/ | 𐎊𐎄 /jadu/ | יד /jad/ | 𐤉𐤃 /jad/ | يد /jad/ |
| Jicho | ዐይን /ʕajn/ | ዐይን /ʕajn/ | 𐩲𐩺𐩬 /ʕajn/ | 𐎓𐎐 /ʕajnu/ | עין /ʕajn/ | 𐤏𐤍 /ʕajin/ | عين /ʕeːn/ |
| Habari | ሰላም /salaːm/ | ሰላም /salaːm/ | 𐩪𐩡𐩣 /salaːm/ | 𐎌𐎍𐎎 /ʃalaːmu/ | שלם /ʃəlaːm/ | 𐤔𐤋𐤌 /ʃalom/ | هلا /hala/ |
| Asante | ምስጋና /məsɡaːnaː/ | የቀንየለይ /jəqanjəlej/ | 𐩢𐩣𐩵 /ħamad/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | مشكور /maʃkuːɾ/ |
| Moja | አሐዱ /ʔaħadu/ | ሓዲ /ħadi/ | 𐩱𐩢𐩵 /ʔaħad/ | 𐎀𐎈𐎄 /ʔaːħadu/ | חד /ħad/ | 𐤀𐤇𐤃 /ʔeħad/ | واحد /waːħid/ |
| Nzuri | ሠናይ /sanaːj/ | ጽቡቕ /tsʼəbbuqʼ/ | 𐩷𐩨 /tˤajjib/ | 𐎉𐎁 /tˤaːbu/ | טב /tˤab/ | 𐤈𐤁 /tˤob/ | زين /zeːn/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.