𐩪𐩨𐩱
Kisaba
Afro-Asiatic (Semitic, South, Old South Arabian) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Kisaba ndiyo lugha ya Kiarabu cha Kusini cha Kale iliyoandikwa zaidi, iliyohifadhiwa katika makumi ya maelfu ya maandishi ya Yemen ya kale (hasa kuzunguka Bwawa la Marib). Hati ya Musnad (pia hujulikana kama hati ya Kiarabu cha Kusini cha Kale) ilikuja kuwa babu wa hati ya Ge’ez kupitia mawasiliano ya kuvuka Bahari Nyekundu na Ufalme wa Aksum wa awali.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kisaba
Maji
𐩣𐩺
/maːʔ/
Moto
𐩱𐩪
/ʔas/
Jua
𐩦𐩣𐩪
/ʃams/
Mwezi
𐩥𐩧𐩭
/warkʰ/
Mama
𐩱𐩣
/ʔumm/
Baba
𐩱𐩨
/ʔab/
Kula
𐩱𐩫𐩡
/ʔakal/
Kunywa
𐩪𐩩𐩺
/ʃataja/
Upendo
𐩥𐩵𐩵
/wadda/
Moyo
𐩡𐩨
/lubb/
Mti
𐩲𐩳
/ʕaːð/
Nyumba
𐩨𐩺𐩩
/bajt/
Mbwa
𐩫𐩡𐩨
/kalb/
Paka
—
/—/
Mkono
𐩺𐩵
/jad/
Jicho
𐩲𐩺𐩬
/ʕajn/
Habari
𐩪𐩡𐩣
/salaːm/
Asante
𐩢𐩣𐩵
/ħamad/
Moja
𐩱𐩢𐩵
/ʔaħad/
Nzuri
𐩷𐩨
/tˤajjib/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Afro-Asiatic (Semitic, South, Old South Arabian) zinazohusiana
| Maana | Kisaba | Kiaramu cha Kale | Kiarabu cha Qur'ani | Kipuniki | Kiugarit | Kiarabu (sanifu) | Kifoinike |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | 𐩣𐩺 /maːʔ/ | מין /majin/ | ماء /maːʔ/ | 𐤌𐤉𐤌 /majim/ | 𐎎𐎊 /maju/ | ماء /maːʔ/ | 𐤌𐤌 /majim/ |
| Moto | 𐩱𐩪 /ʔas/ | אש /ʔɛʃ/ | نار /naːr/ | 𐤀𐤔 /ʔeʃ/ | 𐎛𐎌𐎚 /ʔiʃt/ | نار /naːr/ | 𐤀𐤔 /ʔeʃ/ |
| Jua | 𐩦𐩣𐩪 /ʃams/ | שמש /ʃamʃ/ | شمس /ʃams/ | 𐤔𐤌𐤔 /ʃameʃ/ | 𐎌𐎔𐎌 /ʃapʃ/ | شمس /ʃams/ | 𐤔𐤌𐤔 /ʃameʃ/ |
| Mwezi | 𐩥𐩧𐩭 /warkʰ/ | שהר /sahr/ | قمر /qamar/ | 𐤉𐤓𐤇 /jeraħ/ | 𐎊𐎗𐎈 /jaːriχ/ | قمر /qamar/ | 𐤉𐤓𐤇 /jaræħ/ |
| Mama | 𐩱𐩣 /ʔumm/ | אמ /ʔem/ | أم /ʔumm/ | 𐤀𐤌 /ʔem/ | 𐎜𐎎 /ʔumm/ | أم /ʔumm/ | 𐤀𐤌 /ʔem/ |
| Baba | 𐩱𐩨 /ʔab/ | אב /ʔab/ | أب /ʔab/ | 𐤀𐤁 /ʔav/ | 𐎜𐎁 /ʔabu/ | أب /ʔab/ | 𐤀𐤁 /ʔab/ |
| Kula | 𐩱𐩫𐩡 /ʔakal/ | אכל /ʔakal/ | أكل /ʔakala/ | 𐤀𐤊𐤋 /ʔakal/ | 𐎍𐎈𐎎 /laħam/ | أكل /ʔakala/ | 𐤀𐤊𐤋 /ʔakal/ |
| Kunywa | 𐩪𐩩𐩺 /ʃataja/ | שתה /ʃataː/ | شرب /ʃariba/ | 𐤔𐤕 /ʃat/ | 𐎌𐎚𐎊 /ʃataju/ | شرب /ʃariba/ | 𐤔𐤕 /ʃat/ |
| Upendo | 𐩥𐩵𐩵 /wadda/ | רחם /raħem/ | حب /ħubb/ | 𐤀𐤇𐤁 /ʔaheb/ | 𐎜𐎈𐎁 /ʔaːhab/ | حب /ħubb/ | 𐤀𐤇𐤁 /ʔaheb/ |
| Moyo | 𐩡𐩨 /lubb/ | לב /leb/ | قلب /qalb/ | 𐤋𐤁 /lib/ | 𐎍𐎁 /libbu/ | قلب /qalb/ | 𐤋𐤁 /lib/ |
| Mti | 𐩲𐩳 /ʕaːð/ | עץ /ʕeːsˤ/ | شجرة /ʃad͡ʒara/ | 𐤏𐤑 /ʕeʦʕ/ | 𐎓𐎕 /ʕasˤu/ | شجرة /ʃad͡ʒara/ | 𐤏𐤑 /ʕesˤ/ |
| Nyumba | 𐩨𐩺𐩩 /bajt/ | בית /beːt/ | بيت /bajt/ | 𐤁𐤕 /bajit/ | 𐎁𐎚 /bajtu/ | بيت /bajt/ | 𐤁𐤕 /bajit/ |
| Mbwa | 𐩫𐩡𐩨 /kalb/ | כלב /kalb/ | كلب /kalb/ | 𐤊𐤋𐤁 /kalb/ | 𐎋𐎍𐎁 /kalbu/ | كلب /kalb/ | 𐤊𐤋𐤁 /kalb/ |
| Paka | — /—/ | — /—/ | قط /qitˤtˤ/ | — /—/ | — /—/ | قطة /qitˤtˤa/ | 𐤔𐤍𐤓 /ʃunaːr/ |
| Mkono | 𐩺𐩵 /jad/ | יד /jad/ | يد /jad/ | 𐤉𐤃 /jad/ | 𐎊𐎄 /jadu/ | يد /jad/ | 𐤉𐤃 /jad/ |
| Jicho | 𐩲𐩺𐩬 /ʕajn/ | עין /ʕajn/ | عين /ʕajn/ | 𐤏𐤍 /ʕajin/ | 𐎓𐎐 /ʕajnu/ | عين /ʕajn/ | 𐤏𐤍 /ʕajin/ |
| Habari | 𐩪𐩡𐩣 /salaːm/ | שלם /ʃəlaːm/ | السلام عليكم /as.salaːmu ʕalajkum/ | 𐤔𐤋𐤌 /ʃalom/ | 𐎌𐎍𐎎 /ʃalaːmu/ | مرحبا /marħaba/ | 𐤔𐤋𐤌 /ʃalom/ |
| Asante | 𐩢𐩣𐩵 /ħamad/ | — /—/ | الحمد لله /al.ħamdu lillaːh/ | — /—/ | — /—/ | شكرا /ʃukran/ | — /—/ |
| Moja | 𐩱𐩢𐩵 /ʔaħad/ | חד /ħad/ | واحد /waːħid/ | 𐤀𐤇𐤃 /ʔeħad/ | 𐎀𐎈𐎄 /ʔaːħadu/ | واحد /waːħid/ | 𐤀𐤇𐤃 /ʔeħad/ |
| Nzuri | 𐩷𐩨 /tˤajjib/ | טב /tˤab/ | طيب /tˤajjib/ | 𐤈𐤁 /tˤob/ | 𐎉𐎁 /tˤaːbu/ | جيد /d͡ʒajjid/ | 𐤈𐤁 /tˤob/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.