𐩪𐩨𐩱
Kisaba
Kiafro-Asia (Kisemiti, Kusini, Old South Arabian) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Kisaba ndiyo lugha ya Kiarabu cha Kusini cha Kale iliyoandikwa zaidi, iliyohifadhiwa katika makumi ya maelfu ya maandishi ya Yemen ya kale (hasa kuzunguka Bwawa la Marib). Hati ya Musnad (pia hujulikana kama hati ya Kiarabu cha Kusini cha Kale) ilikuja kuwa babu wa hati ya Ge’ez kupitia mawasiliano ya kuvuka Bahari Nyekundu na Ufalme wa Aksum wa awali.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kisaba
Maji
𐩣𐩥
/maw/
Moto
𐩱𐩪
/ʔas/
Jua
𐩦𐩣𐩪
/ʃams/
Mwezi
𐩥𐩧𐩭
/warχ/
Nyota
𐩫𐩨𐩫𐩨
/kabkab/
Mama
𐩱𐩣
/ʔumm/
Baba
𐩱𐩨
/ʔab/
Mimi
𐩱𐩬
/ʔana/
Wewe
𐩱𐩬𐩩
/ʔanta/
Jina
𐩪𐩣
/sim/
Jicho
𐩲𐩺𐩬
/ʕajn/
Mkono
𐩺𐩵
/jad/
Moyo
𐩡𐩨
/lubb/
Upendo
𐩥𐩵𐩵
/wadda/
Mti
𐩲𐩳
/ʕaːð/
Nyumba
𐩨𐩺𐩩
/bajt/
Mbwa
𐩫𐩡𐩨
/kalb/
Paka
—
/—/
Kula
𐩱𐩫𐩡
/ʔakal/
Kunywa
𐩪𐩩𐩺
/ʃataja/
Moja
𐩱𐩢𐩵
/ʔaħad/
Mbili
𐩻𐩬𐩺
/θanay/
Habari
𐩪𐩡𐩣
/salaːm/
Asante
𐩢𐩣𐩵
/ħamad/
Nzuri
𐩷𐩨
/tˤajjib/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Afro-Asiatic (Semitic, South, Old South Arabian) zinazohusiana
| Maana | Kisaba | Kiugarit | Kiaramu cha Kale | Kiarabu cha Qur'ani | Kipuniki | Kiarabu (sanifu) | Kige'ez |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | 𐩣𐩥 /maw/ | 𐎎𐎊 /maju/ | מין /majin/ | ماء /maːʔ/ | 𐤌𐤉𐤌 /majim/ | ماء /maːʔ/ | ማይ /maːj/ |
| Moto | 𐩱𐩪 /ʔas/ | 𐎛𐎌𐎚 /ʔiʃt/ | נור /nuːr/ | نار /naːr/ | 𐤀𐤔 /ʔeʃ/ | نار /naːr/ | እሳት /ʔəsaːt/ |
| Jua | 𐩦𐩣𐩪 /ʃams/ | 𐎌𐎔𐎌 /ʃapʃ/ | שמש /ʃamʃ/ | شمس /ʃams/ | 𐤔𐤌𐤔 /ʃameʃ/ | شمس /ʃams/ | ፀሐይ /sˤaħaj/ |
| Mwezi | 𐩥𐩧𐩭 /warχ/ | 𐎊𐎗𐎈 /jaːriχ/ | שהר /sahr/ | قمر /qamar/ | 𐤉𐤓𐤇 /jeraħ/ | قمر /qamar/ | ወርኅ /warχ/ |
| Nyota | 𐩫𐩨𐩫𐩨 /kabkab/ | 𐎋𐎁𐎋𐎁 /kabkabu/ | כוכב /kawkab/ | نجم /nadʒm/ | 𐤊𐤊𐤁 /koːkab/ | نجم /nadʒm/ | ኮከብ /kokab/ |
| Mama | 𐩱𐩣 /ʔumm/ | 𐎜𐎎 /ʔumm/ | אמ /ʔem/ | أم /ʔumm/ | 𐤀𐤌 /ʔem/ | أم /ʔumm/ | እም /ʔəmm/ |
| Baba | 𐩱𐩨 /ʔab/ | 𐎜𐎁 /ʔabu/ | אב /ʔab/ | أب /ʔab/ | 𐤀𐤁 /ʔav/ | أب /ʔab/ | አብ /ʔab/ |
| Mimi | 𐩱𐩬 /ʔana/ | 𐎀𐎐𐎋 /ʔanaːku/ | אנה /ʔanaː/ | أنا /ʔanaː/ | 𐤀𐤍𐤊 /ʔanoːk/ | أنا /ʔana/ | አነ /ʔana/ |
| Wewe | 𐩱𐩬𐩩 /ʔanta/ | 𐎀𐎚 /ʔatta/ | אנת /ʔantaː/ | أنتَ /ʔanta/ | 𐤀𐤕 /ʔatta/ | أنتَ /ʔanta/ | አንተ /ʔanta/ |
| Jina | 𐩪𐩣 /sim/ | 𐎌𐎎 /ʃumu/ | שם /ʃum/ | اسم /ism/ | 𐤔𐤌 /ʃem/ | اسم /ism/ | ስም /səm/ |
| Jicho | 𐩲𐩺𐩬 /ʕajn/ | 𐎓𐎐 /ʕajnu/ | עין /ʕajn/ | عين /ʕajn/ | 𐤏𐤍 /ʕajin/ | عين /ʕajn/ | ዐይን /ʕajn/ |
| Mkono | 𐩺𐩵 /jad/ | 𐎊𐎄 /jadu/ | יד /jad/ | يد /jad/ | 𐤉𐤃 /jad/ | يد /jad/ | እድ /ʔəd/ |
| Moyo | 𐩡𐩨 /lubb/ | 𐎍𐎁 /libbu/ | לב /leb/ | قلب /qalb/ | 𐤋𐤁 /lib/ | قلب /qalb/ | ልብ /ləbb/ |
| Upendo | 𐩥𐩵𐩵 /wadda/ | 𐎜𐎈𐎁 /ʔaːhab/ | רחם /raħem/ | حب /ħubb/ | 𐤀𐤇𐤁 /ʔaheb/ | حب /ħubb/ | አፍቀረ /ʔafqara/ |
| Mti | 𐩲𐩳 /ʕaːð/ | 𐎓𐎕 /ʕasˤu/ | עץ /ʕeːsˤ/ | شجرة /ʃadʒara/ | 𐤏𐤑 /ʕesˤ/ | شجرة /ʃadʒara/ | ዕፅ /ʕasˤ/ |
| Nyumba | 𐩨𐩺𐩩 /bajt/ | 𐎁𐎚 /bajtu/ | בית /beːt/ | بيت /bajt/ | 𐤁𐤕 /bajit/ | بيت /bajt/ | ቤት /beːt/ |
| Mbwa | 𐩫𐩡𐩨 /kalb/ | 𐎋𐎍𐎁 /kalbu/ | כלב /kalb/ | كلب /kalb/ | 𐤊𐤋𐤁 /kalb/ | كلب /kalb/ | ከልብ /kalb/ |
| Paka | — /—/ | — /—/ | — /—/ | قط /qitˤtˤ/ | — /—/ | قطة /qitˤtˤa/ | ድሙ /dəmmu/ |
| Kula | 𐩱𐩫𐩡 /ʔakal/ | 𐎍𐎈𐎎 /laħam/ | אכל /ʔakal/ | أكل /ʔakala/ | 𐤀𐤊𐤋 /ʔakal/ | أكل /ʔakala/ | በልዐ /balʕa/ |
| Kunywa | 𐩪𐩩𐩺 /ʃataja/ | 𐎌𐎚𐎊 /ʃataju/ | שתה /ʃataː/ | شرب /ʃariba/ | 𐤔𐤕 /ʃat/ | شرب /ʃariba/ | ሰትየ /satja/ |
| Moja | 𐩱𐩢𐩵 /ʔaħad/ | 𐎀𐎈𐎄 /ʔaːħadu/ | חד /ħad/ | واحد /waːħid/ | 𐤀𐤇𐤃 /ʔeħad/ | واحد /waːħid/ | አሐዱ /ʔaħadu/ |
| Mbili | 𐩻𐩬𐩺 /θanay/ | 𐎘𐎐 /θnaː/ | תרין /treːn/ | اثنان /iθnaːn/ | 𐤔𐤍𐤌 /ʃnem/ | اثنان /iθnaːn/ | ክልኤ /kəlʔeː/ |
| Habari | 𐩪𐩡𐩣 /salaːm/ | 𐎌𐎍𐎎 /ʃalaːmu/ | שלם /ʃəlaːm/ | السلام عليكم /as.salaːmu ʕalajkum/ | 𐤔𐤋𐤌 /ʃalom/ | مرحبا /marħaba/ | ሰላም /salaːm/ |
| Asante | 𐩢𐩣𐩵 /ħamad/ | — /—/ | — /—/ | الحمد لله /al.ħamdu lillaːh/ | — /—/ | شكرا /ʃukran/ | ምስጋና /məsɡaːnaː/ |
| Nzuri | 𐩷𐩨 /tˤajjib/ | 𐎉𐎁 /tˤaːbu/ | טב /tˤab/ | طيب /tˤajjib/ | 𐤈𐤁 /tˤob/ | جيد /dʒajjid/ | ሠናይ /sanaːj/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.