𐤃𐤁𐤓𐤉𐤌 𐤊𐤍𐤏𐤍𐤉𐤌
Kifoinike
Kiafro-Asia (Northwest Semitic, Canaanite) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Kifoinike ni lugha ya Kisemiti cha kaskazini-magharibi ya majimbo-jiji ya Foinike (Tiro, Sidoni, Biblo, n.k.) tangu takriban 1500 KK. Alfabeti ya Kifoinike yenye herufi 22 ndiyo babu wa karibu alfabeti zote za kisasa — Kigiriki, Kilatini, Kisirili, Kiebrania, Kiarabu na hati za kibrahmi za Bara Hindi. Umbo lake la marehemu mjini Carthago huitwa Kipuniki.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kifoinike
Maji
𐤌𐤌
/meːm/
Moto
𐤀𐤔
/ʔeʃ/
Jua
𐤔𐤌𐤔
/ʃameʃ/
Mwezi
𐤉𐤓𐤇
/jaræħ/
Nyota
𐤊𐤊𐤁
/koːkab/
Mama
𐤀𐤌
/ʔem/
Baba
𐤀𐤁
/ʔab/
Mimi
𐤀𐤍𐤊
/ʔanoːkiː/
Wewe
𐤀𐤕
/ʔatta/
Jina
𐤔𐤌
/ʃem/
Jicho
𐤏𐤍
/ʕajin/
Mkono
𐤉𐤃
/jad/
Moyo
𐤋𐤁
/lib/
Upendo
𐤀𐤇𐤁
/ʔaheb/
Mti
𐤏𐤑
/ʕesˤ/
Nyumba
𐤁𐤕
/bajit/
Mbwa
𐤊𐤋𐤁
/kalb/
Paka
𐤔𐤍𐤓
/ʃunaːr/
Kula
𐤀𐤊𐤋
/ʔakal/
Kunywa
𐤔𐤕
/ʃat/
Moja
𐤀𐤇𐤃
/ʔeħad/
Mbili
𐤔𐤍𐤌
/ʃnem/
Habari
𐤔𐤋𐤌
/ʃalom/
Asante
—
/—/
Nzuri
𐤈𐤁
/tˤob/
Vyanzo
- Krahmalkov (2001) — A Phoenician-Punic Grammar
- Glottolog: phoe1239
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Afro-Asiatic (Northwest Semitic, Canaanite) zinazohusiana
| Maana | Kifoinike | Kipuniki | Kiaramu cha Kale | Kiugarit | Kisaba | Kiebrania cha Mishna | Kiebrania cha Kibiblia |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | 𐤌𐤌 /meːm/ | 𐤌𐤉𐤌 /majim/ | מין /majin/ | 𐎎𐎊 /maju/ | 𐩣𐩥 /maw/ | מים /majim/ | מים /majim/ |
| Moto | 𐤀𐤔 /ʔeʃ/ | 𐤀𐤔 /ʔeʃ/ | נור /nuːr/ | 𐎛𐎌𐎚 /ʔiʃt/ | 𐩱𐩪 /ʔas/ | אש /ʔeʃ/ | אש /ʔeʃ/ |
| Jua | 𐤔𐤌𐤔 /ʃameʃ/ | 𐤔𐤌𐤔 /ʃameʃ/ | שמש /ʃamʃ/ | 𐎌𐎔𐎌 /ʃapʃ/ | 𐩦𐩣𐩪 /ʃams/ | חמה /ħamːa/ | שמש /ʃemeʃ/ |
| Mwezi | 𐤉𐤓𐤇 /jaræħ/ | 𐤉𐤓𐤇 /jeraħ/ | שהר /sahr/ | 𐎊𐎗𐎈 /jaːriχ/ | 𐩥𐩧𐩭 /warχ/ | לבנה /levɑnɑ/ | ירח /jɔːreːaħ/ |
| Nyota | 𐤊𐤊𐤁 /koːkab/ | 𐤊𐤊𐤁 /koːkab/ | כוכב /kawkab/ | 𐎋𐎁𐎋𐎁 /kabkabu/ | 𐩫𐩨𐩫𐩨 /kabkab/ | כּוֹכָב /koˈxav/ | כּוֹכָב /koːˈxaːv/ |
| Mama | 𐤀𐤌 /ʔem/ | 𐤀𐤌 /ʔem/ | אמ /ʔem/ | 𐎜𐎎 /ʔumm/ | 𐩱𐩣 /ʔumm/ | אם /ʔem/ | אם /ʔeːm/ |
| Baba | 𐤀𐤁 /ʔab/ | 𐤀𐤁 /ʔav/ | אב /ʔab/ | 𐎜𐎁 /ʔabu/ | 𐩱𐩨 /ʔab/ | אב /ʔɑv/ | אב /ʔɔːv/ |
| Mimi | 𐤀𐤍𐤊 /ʔanoːkiː/ | 𐤀𐤍𐤊 /ʔanoːk/ | אנה /ʔanaː/ | 𐎀𐎐𐎋 /ʔanaːku/ | 𐩱𐩬 /ʔana/ | אֲנִי /ʔaˈni/ | אֲנִי /ʔaˈniː/ |
| Wewe | 𐤀𐤕 /ʔatta/ | 𐤀𐤕 /ʔatta/ | אנת /ʔantaː/ | 𐎀𐎚 /ʔatta/ | 𐩱𐩬𐩩 /ʔanta/ | אַתָּה /ʔaˈta/ | אַתָּה /ʔatˈtaː/ |
| Jina | 𐤔𐤌 /ʃem/ | 𐤔𐤌 /ʃem/ | שם /ʃum/ | 𐎌𐎎 /ʃumu/ | 𐩪𐩣 /sim/ | שֵׁם /ʃem/ | שֵׁם /ʃeːm/ |
| Jicho | 𐤏𐤍 /ʕajin/ | 𐤏𐤍 /ʕajin/ | עין /ʕajn/ | 𐎓𐎐 /ʕajnu/ | 𐩲𐩺𐩬 /ʕajn/ | עין /ʕajin/ | עין /ʕajin/ |
| Mkono | 𐤉𐤃 /jad/ | 𐤉𐤃 /jad/ | יד /jad/ | 𐎊𐎄 /jadu/ | 𐩺𐩵 /jad/ | יד /jɑd/ | יד /jɔːð/ |
| Moyo | 𐤋𐤁 /lib/ | 𐤋𐤁 /lib/ | לב /leb/ | 𐎍𐎁 /libbu/ | 𐩡𐩨 /lubb/ | לב /lev/ | לב /leːv/ |
| Upendo | 𐤀𐤇𐤁 /ʔaheb/ | 𐤀𐤇𐤁 /ʔaheb/ | רחם /raħem/ | 𐎜𐎈𐎁 /ʔaːhab/ | 𐩥𐩵𐩵 /wadda/ | אהבה /ʔɑhɑvɑ/ | אהב /ʔɔːhav/ |
| Mti | 𐤏𐤑 /ʕesˤ/ | 𐤏𐤑 /ʕesˤ/ | עץ /ʕeːsˤ/ | 𐎓𐎕 /ʕasˤu/ | 𐩲𐩳 /ʕaːð/ | אילן /ʔilɑn/ | עץ /ʕeːsˤ/ |
| Nyumba | 𐤁𐤕 /bajit/ | 𐤁𐤕 /bajit/ | בית /beːt/ | 𐎁𐎚 /bajtu/ | 𐩨𐩺𐩩 /bajt/ | בית /bajit/ | בית /bajiθ/ |
| Mbwa | 𐤊𐤋𐤁 /kalb/ | 𐤊𐤋𐤁 /kalb/ | כלב /kalb/ | 𐎋𐎍𐎁 /kalbu/ | 𐩫𐩡𐩨 /kalb/ | כלב /kelev/ | כלב /kelev/ |
| Paka | 𐤔𐤍𐤓 /ʃunaːr/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | חתול /ħɑtul/ | — /—/ |
| Kula | 𐤀𐤊𐤋 /ʔakal/ | 𐤀𐤊𐤋 /ʔakal/ | אכל /ʔakal/ | 𐎍𐎈𐎎 /laħam/ | 𐩱𐩫𐩡 /ʔakal/ | אוכל /ʔoχel/ | אכל /ʔɔːxal/ |
| Kunywa | 𐤔𐤕 /ʃat/ | 𐤔𐤕 /ʃat/ | שתה /ʃataː/ | 𐎌𐎚𐎊 /ʃataju/ | 𐩪𐩩𐩺 /ʃataja/ | שותה /ʃote/ | שתה /ʃɔːθɔː/ |
| Moja | 𐤀𐤇𐤃 /ʔeħad/ | 𐤀𐤇𐤃 /ʔeħad/ | חד /ħad/ | 𐎀𐎈𐎄 /ʔaːħadu/ | 𐩱𐩢𐩵 /ʔaħad/ | אחד /ʔeħɑd/ | אחד /ʔeħɔːð/ |
| Mbili | 𐤔𐤍𐤌 /ʃnem/ | 𐤔𐤍𐤌 /ʃnem/ | תרין /treːn/ | 𐎘𐎐 /θnaː/ | 𐩻𐩬𐩺 /θanay/ | שְׁנַיִם /ʃəˈnajim/ | שְׁנַיִם /ʃəˈnajim/ |
| Habari | 𐤔𐤋𐤌 /ʃalom/ | 𐤔𐤋𐤌 /ʃalom/ | שלם /ʃəlaːm/ | 𐎌𐎍𐎎 /ʃalaːmu/ | 𐩪𐩡𐩣 /salaːm/ | שלום /ʃɑlom/ | שלום /ʃɔːloːm/ |
| Asante | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | 𐩢𐩣𐩵 /ħamad/ | תודה /todɑ/ | תודה /toːðɔː/ |
| Nzuri | 𐤈𐤁 /tˤob/ | 𐤈𐤁 /tˤob/ | טב /tˤab/ | 𐎉𐎁 /tˤaːbu/ | 𐩷𐩨 /tˤajjib/ | טוב /tov/ | טוב /tˤoːv/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.