kväänin kieli
Kifini cha Kven
Uralic > Finnic
Kifini cha Kven ni lugha ya Kifinniki ya watu wa Kven, wazawa wa wakulima na wavuvi waliozungumza Kifini waliohamia pwani ya Aktiki ya Norwei kutoka mabonde ya Torne na Kemi hasa katika karne ya 18 na 19. Kimuundo huendeleza lahaja za Peräpohjola na ni karibu sana na Meänkieli, lakini karne mbili za kutengana zimeiacha na mikopo mingi ya Kinorwei (daattamasiini 'kompyuta', faari 'baba') na kanuni yake yenyewe ya maandishi, iliyosanifishwa tangu mwaka 2007 na Taasisi ya Kven iliyoko Børselv. Sifa yake ya tahajia inayoonekana zaidi ni đ [ð] mahali ambapo Kifini sanifu huandika d (syđän 'moyo', syöđä 'kula'), pamoja na h ya nyongeza (epenthesis) katika maumbo kama rakkhaus 'upendo' na juoputella 'kunywa kupita kiasi'. Sera kali ya Norwei ya kuwafanya watu kuwa Wanorwei ilikatiza urithishaji kwa watoto karibu na katikati ya karne ya 20, hivyo takriban wasemaji wote fasaha sasa ni wazee, ingawa kuna vifaa vya kufundishia, gazeti (Ruijan Kaiku) na kichanganuzi cha mofolojia pamoja na kamusi kutoka kikundi cha Giellatekno cha chuo kikuu cha UiT.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kifini cha Kven
Maji
vesi
/ˈʋesi/
Moto
tuli
/ˈtuli/
Jua
aurinko
/ˈɑuriŋko/
Mwezi
kuu
/kuː/
Nyota
tähti
/ˈtæhti/
Mama
äiti
/ˈæiti/
Baba
isä
/ˈisæ/
Mimi
mie
/mie/
Wewe
sie
/sie/
Jina
nimi
/ˈnimi/
Jicho
silmä
/ˈsilmæ/
Mkono
käsi
/ˈkæsi/
Moyo
syđän
/ˈsyðæn/
Upendo
rakkhaus
/ˈrɑkːhɑus/
Mti
puu
/puː/
Nyumba
talo
/ˈtɑlo/
Mbwa
koira
/ˈkoirɑ/
Paka
kissa
/ˈkisːɑ/
Kula
syöđä
/ˈsyøðæ/
Kunywa
juođa
/ˈjuoðɑ/
Moja
yksi
/ˈyksi/
Mbili
kaksi
/ˈkɑksi/
Habari
hei
/hei/
Asante
kiitos
/ˈkiːtos/
Nzuri
hyvä
/ˈhyʋæ/
Kekeo
käki
/ˈkæki/
Kompyuta
daattamasiini
/ˈdɑːtːɑmɑˌsiːni/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Uralic > Finnic zinazohusiana
| Maana | Kifini cha Kven | Meänkieli | Kifinlandi | Kikarelia | Kivoti | Kikarjala cha Livvi | Kiveps |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | vesi /ˈʋesi/ | vesi /ˈʋesi/ | vesi /ʋesi/ | vesi /ˈvesi/ | vesi /ˈvesi/ | vezi /ˈvezi/ | vezi /ˈvezi/ |
| Moto | tuli /ˈtuli/ | tuli /ˈtuli/ | tuli /tuli/ | tuli /ˈtuli/ | tuli /ˈtuli/ | tuli /ˈtuli/ | lämoi /ˈlæmoi/ |
| Jua | aurinko /ˈɑuriŋko/ | aurinko /ˈɑuriŋko/ | aurinko /ɑuriŋko/ | päivy /ˈpæivy/ | päivä /ˈpæivæ/ | päivy /ˈpæivy/ | päiväine /ˈpæivæine/ |
| Mwezi | kuu /kuː/ | kuu /kuː/ | kuu /kuː/ | kuu /kuː/ | kuu /kuː/ | kuu /kuː/ | kuu /kuː/ |
| Nyota | tähti /ˈtæhti/ | tähti /ˈtæhti/ | tähti /ˈtæhti/ | tähti /ˈtæhti/ | tähti /ˈtæhti/ | tähti /ˈtæhti/ | täht /tæht/ |
| Mama | äiti /ˈæiti/ | äiti /ˈæiti/ | äiti /æiti/ | muamo /ˈmuamo/ | emä /ˈemæ/ | mama /ˈmama/ | mam /mam/ |
| Baba | isä /ˈisæ/ | isä /ˈisæ/ | isä /isæ/ | tuatto /ˈtuatto/ | izä /ˈizæ/ | tuatto /ˈtuatto/ | tat /tat/ |
| Mimi | mie /mie/ | mie /mie/ | minä /ˈminæ/ | mie /mie/ | miä /miæ/ | minä /ˈminæ/ | minä /ˈminæ/ |
| Wewe | sie /sie/ | sie /sie/ | sinä /ˈsinæ/ | sie /sie/ | siä /siæ/ | sinä /ˈsinæ/ | sinä /ˈsinæ/ |
| Jina | nimi /ˈnimi/ | nimi /ˈnimi/ | nimi /ˈnimi/ | nimi /ˈnimi/ | nimi /ˈnimi/ | nimi /ˈnimi/ | nimi /ˈnimi/ |
| Jicho | silmä /ˈsilmæ/ | silmä /ˈsilmæ/ | silmä /silmæ/ | šilmä /ˈʃilmæ/ | silmä /ˈsilmæ/ | silmü /ˈsilmy/ | silm /silm/ |
| Mkono | käsi /ˈkæsi/ | käsi /ˈkæsi/ | käsi /kæsi/ | käzi /ˈkæzi/ | tšäsi /ˈtʃæsi/ | käzi /ˈkæzi/ | käzi /ˈkæzi/ |
| Moyo | syđän /ˈsyðæn/ | syän /ˈsyæn/ | sydän /sydæn/ | süväin /ˈsyvæin/ | süä /ˈsyæ/ | süväin /ˈsyvæin/ | südäin /ˈsydæin/ |
| Upendo | rakkhaus /ˈrɑkːhɑus/ | rakhaus /ˈrɑkhɑus/ | rakkaus /rɑkkɑus/ | suvaita /ˈsuvaita/ | suvata /ˈsuvata/ | suvaita /ˈsuvaita/ | armaztada /armasˈtada/ |
| Mti | puu /puː/ | puu /puː/ | puu /puː/ | puu /puː/ | puu /puː/ | puu /puː/ | pu /pu/ |
| Nyumba | talo /ˈtɑlo/ | talo /ˈtɑlo/ | talo /tɑlo/ | kodi /ˈkodi/ | kotto /ˈkotːo/ | koti /ˈkoti/ | pert' /pertʲ/ |
| Mbwa | koira /ˈkoirɑ/ | koira /ˈkoirɑ/ | koira /koirɑ/ | koiru /ˈkoiru/ | koira /ˈkoira/ | koira /ˈkoiɾa/ | koir /koir/ |
| Paka | kissa /ˈkisːɑ/ | kissa /ˈkisːɑ/ | kissa /kissɑ/ | kažin /ˈkaʒin/ | kassi /ˈkasːi/ | kazi /ˈkazi/ | kaži /ˈkaʒi/ |
| Kula | syöđä /ˈsyøðæ/ | syyä /ˈsyːæ/ | syödä /syødæ/ | syvvä /ˈsyvvæ/ | süüvvä /ˈsyːvːæ/ | syvvä /ˈsyvvæ/ | söda /ˈsødæ/ |
| Kunywa | juođa /ˈjuoðɑ/ | juoa /ˈjuoɑ/ | juoda /juodɑ/ | juvva /ˈjuvva/ | jooda /ˈjoːda/ | juvva /ˈjuvva/ | joda /ˈjoda/ |
| Moja | yksi /ˈyksi/ | yks /yks/ | yksi /yksi/ | yksi /ˈyksi/ | ühte /ˈyhte/ | yksi /ˈyksi/ | üks' /yksʲ/ |
| Mbili | kaksi /ˈkɑksi/ | kaks /kɑks/ | kaksi /ˈkɑksi/ | kaksi /ˈkaksi/ | kahsi /ˈkahsi/ | kaksi /ˈkaksi/ | kaks' /kaksʲ/ |
| Habari | hei /hei/ | hei /hei/ | hei /hei/ | terveh /ˈterveh/ | tervetä /ˈtervetæ/ | terveh /ˈterveh/ | tervhen /ˈtervhen/ |
| Asante | kiitos /ˈkiːtos/ | kiitos /ˈkiːtos/ | kiitos /kiːtos/ | passibo /ˈpassibo/ | passibo /ˈpasːibo/ | passibo /ˈpassibo/ | spasib /ˈspasib/ |
| Nzuri | hyvä /ˈhyʋæ/ | hyvä /ˈhyʋæ/ | hyvä /hyʋæ/ | hyvä /ˈhyvæ/ | üvä /ˈyvæ/ | hüvä /ˈhyvæ/ | hüvä /ˈhyvæ/ |
| Kekeo | käki /ˈkæki/ | käki /ˈkæki/ | käki /ˈkæki/ | käki /ˈkæki/ | tšäko /ˈtʃæko/ | kägöi /ˈkæɡøi/ | kägi /ˈkæɡi/ |
| Kompyuta | daattamasiini /ˈdɑːtːɑmɑˌsiːni/ | taattori /ˈtɑːtːori/ | tietokone /ˈtie̯toˌkoneˣ/ | tiedokoneh /ˈtie̯dokoneh/ | — | — | tedomašin /ˈtedomaʃin/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.