Fang
Kifang
Atlantiki-Kongo (Kibantu, A.70 Yaounde-Fang)
Kifang ni lugha ya Kibantu ya Kaskazini-Magharibi, inazungumzwa pwani ya Atlantiki ya Guinea ya Ikweta, Gabon, na kusini mwa Kamerun. Kama lugha ya Kibantu ya Eneo la A, inahifadhi sifa kadhaa za kale zilizopotea katika lahaja za Kibantu cha Mashariki na Kusini.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kifang
Maji
mendim
/mendim/
Moto
ndoa
/ndoa/
Jua
zòp
/zop/
Mwezi
ngɔn
/ŋɡɔn/
Nyota
ótéteŋ
/ótéteŋ/
Mama
nyia
/ɲia/
Baba
tara
/tara/
Mimi
me
/me/
Wewe
wè
/wè/
Jina
djoè
/dʒoɛ/
Jicho
dis
/dis/
Mkono
wɔ
/wɔ/
Moyo
nle
/nle/
Upendo
ndzem
/ndzem/
Mti
eli
/eli/
Nyumba
nda
/nda/
Mbwa
mvu
/mvu/
Paka
esin
/esin/
Kula
di
/di/
Kunywa
nyu
/ɲu/
Moja
bok
/bok/
Mbili
bɛ̀
/bɛ̀/
Habari
mbolo
/mbolo/
Asante
akiba
/akiba/
Nzuri
mbeng
/mbeŋ/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Atlantic-Congo (Bantu, A.70 Yaounde-Fang) zinazohusiana
| Maana | Kifang | Kiewondo | Kibulu | Kimeta | Kikongo | Kiluba-Kasai | Kilingala |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | mendim /mendim/ | medzim /medzim/ | medim /medim/ | mə /mə/ | maza /maza/ | mâyi /maːji/ | máí /mai/ |
| Moto | ndoa /ndoa/ | ndoa /ndoa/ | ndoa /ndoa/ | mɔŋ /mɔŋ/ | tiya /tija/ | kapia /kapia/ | mɔ́tɔ /mɔtɔ/ |
| Jua | zòp /zop/ | dzōb /dʒoːb/ | zobé /zobe/ | nyam /ɲam/ | ntangu /ntaŋɡu/ | dîba /diːba/ | mói /moi/ |
| Mwezi | ngɔn /ŋɡɔn/ | ngɔn /ŋɡɔn/ | ngon /ŋɡon/ | nuŋ /nuŋ/ | ngonda /ŋɡonda/ | ngondo /ŋɡondo/ | sánzá /sanza/ |
| Nyota | ótéteŋ /ótéteŋ/ | ôtɛtɛ /ótɛtɛ/ | ôtɛtɛ /ótɛtɛ/ | ntsə́ /ntsə́/ | mbwetete /mbwetete/ | mutoto /mutoto/ | monzoto /monzɔtɔ/ |
| Mama | nyia /ɲia/ | nyia /ɲia/ | nyia /ɲia/ | ma /ma/ | mama /mama/ | mâmu /maːmu/ | mamá /mama/ |
| Baba | tara /tara/ | tara /taɾa/ | tata /tata/ | ta /ta/ | tata /tata/ | tâtu /taːtu/ | tatá /tata/ |
| Mimi | me /me/ | ma /má/ | ma /má/ | mə̀ /mə̀/ | mono /mono/ | meme /meme/ | ngai /ⁿɡai/ |
| Wewe | wè /wè/ | wa /wá/ | wô /wô/ | ò /ò/ | ngeye /ŋɡeje/ | wewe /wewe/ | yo /jo/ |
| Jina | djoè /dʒoɛ/ | jôé /ʒóé/ | jôé /ʒóé/ | ə́ɲə́ /ə́ɲə́/ | nkumbu /nkumbu/ | dîna /diːna/ | nkombo /ⁿkombo/ |
| Jicho | dis /dis/ | dzìs /dʒis/ | zis /zis/ | dzi /dzi/ | disu /disu/ | dîsu /diːsu/ | líso /liso/ |
| Mkono | wɔ /wɔ/ | woó /woʔo/ | wo /wo/ | boa /boa/ | koko /koko/ | tshianza /tʃianza/ | lobɔ́kɔ /lobɔkɔ/ |
| Moyo | nle /nle/ | nlem /nlem/ | nlem /nlem/ | mu /mu/ | ntima /ntima/ | mucima /mutʃima/ | motéma /motema/ |
| Upendo | ndzem /ndzem/ | nye'e /ɲeʔe/ | nye'a /ɲeʔa/ | kɔŋ /kɔŋ/ | zola /zola/ | dinanga /dinaŋɡa/ | bolíngo /boliŋɡo/ |
| Mti | eli /eli/ | elé /ele/ | élé /ele/ | ti /ti/ | nti /nti/ | mutshi /mutʃi/ | nzété /nzete/ |
| Nyumba | nda /nda/ | nda /nda/ | nda /nda/ | nda /nda/ | nzo /nzo/ | nzubu /nzubu/ | ndáko /ndako/ |
| Mbwa | mvu /mvu/ | mvu /mvu/ | mvu /mvu/ | mbu /mbu/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwá /mbwa/ |
| Paka | esin /esin/ | esìŋga /esiŋɡa/ | esinga /esiŋɡa/ | guŋ /ɡuŋ/ | nyau /ɲau/ | nyao /ɲao/ | nyáu /ɲau/ |
| Kula | di /di/ | di /di/ | dzia /dʒia/ | mé /me/ | ku dia /ku dja/ | kudia /kudia/ | kolía /kolia/ |
| Kunywa | nyu /ɲu/ | nyu /ɲu/ | nyu /ɲu/ | nyo /ɲo/ | ku nua /ku nwa/ | kunua /kunua/ | komɛ́la /komɛla/ |
| Moja | bok /bok/ | fok /fok/ | fok /fok/ | mɔ /mɔ/ | mosi /mosi/ | umue /umue/ | mɔ̌kɔ́ /mɔkɔ/ |
| Mbili | bɛ̀ /bɛ̀/ | bɛ̌ /bɛ̌/ | bɛ̌ /bɛ̌/ | bɛ́ /bɛ́/ | zole /zole/ | bibidi /bibidi/ | mibale /mibale/ |
| Habari | mbolo /mbolo/ | mbɔlɔ /mbɔlɔ/ | mbolo /mbolo/ | mɔlɔŋ /mɔlɔŋ/ | mboté /mbote/ | moyo /mojo/ | mbóte /mbote/ |
| Asante | akiba /akiba/ | akiba /akiba/ | akiba /akiba/ | nfɔn /nfɔn/ | matondo /matondo/ | tuasakidila /tuasakidila/ | matɔ́ndɔ /matɔndɔ/ |
| Nzuri | mbeng /mbeŋ/ | mbaŋ /mbaŋ/ | mbamba /mbamba/ | mwa /mwa/ | mbote /mbote/ | bimpe /bimpe/ | malámu /malamu/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.