цез мец

Kitsez

NE Caucasian

FamiliaNE Caucasian Wasemaji~15K (severely endangered) HatiCyrillic NchiRussia Lugha rasmiRussia Uhai wa lughaseverely-endangered ISO 639-3ddo

Tsez (autonymously Цез мец, also called Dido) is a Northeast Caucasian language of the Tsezic branch, spoken by around 15,000 people in the Tsuntinsky District of the Republic of Dagestan, Russia, near the Georgian border. Linguistically, Tsez is famous in linguistic typology for having one of the largest case inventories in the world — approximately 64 case forms when counting all the spatial-orientational paradigms — used by typologists Bernard Comrie and Maria Polinsky as a benchmark example for "extreme" agglutinative case morphology. Other features include ergative-absolutive alignment, large consonant inventories with pharyngealization and ejectives, and noun class agreement (4 classes). Tsez has historically been an unwritten language, with the post-Soviet era seeing the development of community Cyrillic orthographies based on Avar conventions, but no major literary tradition exists.

Inakozungumzwa

Maneno 20 ya msingi katika Kitsez

Maji

лъи

/ɬi/

Moto

цӏи

/tsʼi/

Jua

буцӏ

/butsʼ/

Mwezi

бутӏтӏи

/butʼːi/

Mama

баб

/bab/

Baba

обу

/obu/

Kula

ишер

/iʃer/

Kunywa

жекер

/ʒeker/

Upendo

уйла

/ujla/

Moyo

ракӏ

/rakʼ/

Mti

ачӏи

/atʃʼi/

Nyumba

ма

/ma/

Mbwa

жек

/ʒek/

Paka

кету

/ketu/

Mkono

рекь

/reqʼ/

Jicho

оьзи

/øzi/

Habari

салам

/salam/

Asante

баркалла

/baɾkalːa/

Moja

сис

/sis/

Nzuri

игу

/iɡu/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za NE Caucasian zinazohusiana

Maana KitsezKiavarKiaghulKitabasaranKilakKiarchiKidargwa
Maji лъи /ɬi/ лъим /ɬim/ хьед /ħed/ штар /ʃtar/ щин /ʃin/ лъан /ɬan/ шин /ʃin/
Moto цӏи /tsʼi/ цӏа /tsʼa/ цӏай /tsʼaj/ цӏа /tsʼa/ цӏу /tsʼu/ цӏай /tsʼaj/ цӏа /tsʼa/
Jua буцӏ /butsʼ/ бакъ /baqʼ/ рагъ /raʁ/ рагъ /raʁ/ бургъ /burʁ/ бараг /baɾaɡ/ берхӏи /beɾħi/
Mwezi бутӏтӏи /butʼːi/ моцӏ /motsʼ/ ваз /vaz/ варз /varz/ барз /barz/ батӏ /batʼ/ баз /baz/
Mama баб /bab/ эбел /ebel/ баб /bab/ бай /baj/ нину /ninu/ буба /buba/ нес /nes/
Baba обу /obu/ эмен /emen/ ада /ada/ дад /dad/ ппу /pːu/ аба /aba/ атта /atːa/
Kula ишер /iʃer/ кваназе /kʷanaze/ ифи /ifi/ ипӏуб /ipʼub/ ккаву /kːavu/ аркьилӏ /aɾqʼili/ букӏан /bukʼan/
Kunywa жекер /ʒeker/ гьекӏезе /hekʼeze/ ахъан /aqʼan/ ужуб /uʒub/ гьавхь /ʕavħ/ а́ккур /ʔakːur/ даркьес /daɾqʼes/
Ukurasa 1/3

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.