Basa Ugi
Kibugis
Austronesian (South Sulawesi)
Kibugis (Basa Ugi) ni lugha ya Wabugis, watu wa baharia. Maandishi ya jadi "Lontara (Aksara Bugis)" ni abugida iliyotokana na Kibrahmi; leo hutumika zaidi alfabeti ya Kilatini. Sherehe ya Wabugis "La Galigo" ni mojawapo ya kazi ndefu zaidi za fasihi duniani.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kibugis
Maji
wae
/wae/
Moto
api
/api/
Jua
mata esso
/mata esːo/
Mwezi
uleng
/uleŋ/
Mama
indo
/indo/
Baba
ambo
/ambo/
Kula
mandre
/mandɾe/
Kunywa
minung
/minuŋ/
Upendo
poji
/podʒi/
Moyo
ati
/ati/
Mti
aju
/adʒu/
Nyumba
bola
/bola/
Mbwa
asu
/asu/
Paka
meong
/meoŋ/
Mkono
lima
/lima/
Jicho
mata
/mata/
Habari
tabe'
/tabeʔ/
Asante
kurru sumange
/kurːu sumaŋe/
Moja
séddi
/sedːi/
Nzuri
makanja
/makandʒa/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Austronesian (South Sulawesi) zinazohusiana
| Maana | Kibugis | Mandar | Kitoraja-Saʼdan | Kilampung | Kiiban | Kisasak | Kibatak cha Angkola |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | wae /wae/ | uai /uai/ | uai /uai/ | way /waj/ | ai /ai/ | aiq /aiʔ/ | aek /aek/ |
| Moto | api /api/ | api /api/ | api /api/ | apui /apui/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ |
| Jua | mata esso /mata esːo/ | mata allo /mata alːo/ | mata allo /mataʔalːo/ | matarani /matarani/ | mata-ari /mataari/ | mataari /mataari/ | ari /ari/ |
| Mwezi | uleng /uleŋ/ | bulang /bulaŋ/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| Mama | indo /indo/ | indo /indo/ | indo /indo/ | ina /ina/ | indai /indai/ | inaq /inaʔ/ | inang /inaŋ/ |
| Baba | ambo /ambo/ | ama /ama/ | ambe /ambe/ | kemamang /kemamaŋ/ | apai /apai/ | amaq /amaʔ/ | amang /amaŋ/ |
| Kula | mandre /mandɾe/ | ma'ande /maʔande/ | kumande /kumande/ | nganik /ŋanik/ | makai /makai/ | mangan /maŋan/ | mangan /maŋan/ |
| Kunywa | minung /minuŋ/ | minung /minuŋ/ | ma'iru /maʔiru/ | nginum /ŋinum/ | ngirup /ŋirup/ | nginem /ŋinəm/ | minum /minum/ |
| Upendo | poji /podʒi/ | mappinawa /mapːinawa/ | ma'pa'iya /maʔpaʔija/ | gawoh /ɡawoh/ | rinduai /rinduai/ | tresne /tresne/ | holong /holoŋ/ |
| Moyo | ati /ati/ | ate /ate/ | penaa /penaː/ | hati /hati/ | ati /ati/ | ate /ate/ | roha /roha/ |
| Mti | aju /adʒu/ | kaju /kaju/ | kayu /kaju/ | batang kayu /bataŋ kaju/ | kayu /kaju/ | lolon kayu /lolon kaju/ | hayu /haju/ |
| Nyumba | bola /bola/ | boyang /bojaŋ/ | banua /banua/ | lamban /lamban/ | rumah /rumah/ | bale /bale/ | bagas /baɡas/ |
| Mbwa | asu /asu/ | asu /asu/ | asu /asu/ | asu /asu/ | ukui /ukui/ | aco /atʃo/ | asu /asu/ |
| Paka | meong /meoŋ/ | mio /mio/ | serre /serːe/ | kucing /kutʃiŋ/ | mayau /majau/ | meong /meoŋ/ | huting /hutiŋ/ |
| Mkono | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | pungow /puŋow/ | jari /dʒari/ | ime /ime/ | tangan /taŋan/ |
| Jicho | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mate /mate/ | mata /mata/ |
| Habari | tabe' /tabeʔ/ | salama' ma'ondong /salamaʔ maʔondoŋ/ | tabe /tabe/ | tabik /tabik/ | salam /salam/ | salam /salam/ | horas /horas/ |
| Asante | kurru sumange /kurːu sumaŋe/ | kuru' sumanga' /kuɾuʔ sumaŋaʔ/ | kurre sumanga' /kurːe sumaŋaʔ/ | tarima kasih /tarima kasih/ | terima kasih /terima kasih/ | tampi asih /tampi asih/ | mauliate /mauliate/ |
| Moja | séddi /sedːi/ | mesa /mesa/ | mesa /mesa/ | sai /sai/ | satu /satu/ | esa /esa/ | sada /sada/ |
| Nzuri | makanja /makandʒa/ | macoa /matʃoa/ | melo /melo/ | hayep /hajep/ | manah /manah/ | solah /solah/ | denggan /deŋːan/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.