Bassa wuɖu

Kibassa

Niger-Kongo (Atlantiki-Kongo, Kru, magharibi, Bassa)

FamiliaNiger-Kongo (Atlantiki-Kongo, Kru, magharibi, Bassa) Wasemaji~600K HatiKilatini NchiLiberia Lugha rasmiHapana (Kiingereza ndiyo lugha pekee rasmi ya Liberia; Kibassa ni lugha kuu ya mazungumzo) Uhai wa lughasalama ISO 639-3bsq

Kibassa (Bassa wuɖu, kwa jina la asili likimaanisha "usemi wa Bassa") ndicho kikubwa zaidi cha lugha za Kru za magharibi za familia ya Niger-Congo, na ni lugha kuu ya Kaunti ya Bassa iliyoko pwani ya Liberia. Hati ya Vah — mfumo wa kipekee wa asili wa silabi na alfabeti uliobuniwa na msomi Mbassa wa Liberia Thomas Narven Lewis karibu mwaka 1907 — hutumika kama alama ya utamaduni na utambulisho, ingawa katika maandishi ya kila siku hati ya Kilatini ndiyo inayotawala. Kibassa huonyesha sifa za kawaida za lugha za Kru: mfumo wa vokali saba, mfumo rahisi wa toni (juu/kati/chini), na vitenzi vinavyoonyesha hali kupitia mabadiliko ya toni katika viambishi. Kibassa kilikuwa lugha kuu ya pwani ya Liberia kabla ya ukoloni, na bado kina ushawishi kwa Kiingereza na Pijini ya Liberia kupitia michango yake ya kimsamiati.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kibassa

Maji

ne

/ne/

Moto

so

/so/

Jua

plɔ

/plɔ/

Mwezi

hwɔɖɔ

/hʷɔɖɔ/

Nyota

kùɖù

/kùɖù/

Mama

mãɖe

/mãɖe/

Baba

gbe

/ɡbe/

Mimi

/m̩/

Wewe

Ɓe

/ɓe/

Jina

nyɛ

/ɲɛ/

Jicho

di

/di/

Mkono

/kɔ/

Moyo

kẽ

/kẽ/

Upendo

wɛ̃ɖaa

/wɛ̃ɖaː/

Mti

tu

/tu/

Nyumba

/kõ/

Mbwa

gbo

/ɡbo/

Paka

blete

/blete/

Kula

gbɔ̃a

/ɡbɔ̃a/

Kunywa

mɔ̃e

/mɔ̃e/

Moja

ɖaa

/ɖaː/

Mbili

sɔ̃

/sɔ̃/

Habari

nyɔɔnpe

/ɲɔːnpe/

Asante

mɔãĩ

/mɔãĩ/

Nzuri

/nõ/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Niger-Congo (Atlantic-Congo, Kru, Western, Bassa) zinazohusiana

Maana KibassaKimanoKiodiaKikreol cha SeychellesKibororoKidanKiga
Maji ne /ne/ yi /ji/ ପାଣି /paːɳi/ delo /delo/ yje /ʝje/ yi /ji/ nu /nu/
Moto so /so/ /kɔ/ ନିଆଁ /niãː/ dife /dife/ owe /ɔwe/ siŋ /siŋ/ la /la/
Jua plɔ /plɔ/ /lɛ/ ସୂର୍ଯ୍ୟ /suːɾjɔ/ soley /solej/ parado /paɾadu/ lai /lai/ hulu /hulu/
Mwezi hwɔɖɔ /hʷɔɖɔ/ /lɔ/ ଚନ୍ଦ୍ର /tʃɔndɾɔ/ lalin /lalin/ aroe /aɾɔe/ siŋ /siŋ/ ŋɔɔŋmɔ /ŋɔɔŋmɔ/
Nyota kùɖù /kùɖù/ sĩ̄ã́ŋēlè /sĩ̄ã́ŋēlè/ ତାରା /taɾa/ zetwal /zetwal/ kajewu /kaˈʒewu/ céé /tséː/ ŋulami /ŋùlámi/
Mama mãɖe /mãɖe/ ɲɛ /ɲɛ/ ମା /maː/ manman /mãmã/ e /e/ da /da/ nyɛ /ɲɛ/
Baba gbe /ɡbe/ de /de/ ବାପା /baːpaː/ papa /papa/ apyge /apɨɡe/ de /de/ tsɛ /tsɛ/
Mimi /m̩/ /ma˧/ ମୁଁ /mũ/ mon /mɔ̃/ imi /imi/ ŋ̄ /ŋ̄/ mi /mì/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.