Bɔrɔ

Kibororo

Makro-Jê (tawi la Bororo)

FamiliaMakro-Jê (tawi la Bororo) Wasemaji~1–1.5K (haijathibitishwa) HatiKilatini Lugha rasmiSi rasmi nchini Brazili; ina hadhi ya lugha ya wenyeji katika jamii za Mato Grosso.

Kibororo (Boe Wadáru) ndiyo lugha pekee iliyosalia ya familia ya Bororo, ambayo mara nyingi hupendekezwa kuwa sehemu ya kundi pana la Macro-Jê. Inazungumzwa na takriban Wabororo 1,000–1,500 katika maeneo na vijiji kadhaa vya wenyeji asilia katika Mato Grosso, Brazil. Kibororo kina uwekaji-alama mwingi wa nafsi, mabadiliko ya konsonanti mwanzoni mwa mzizi na hasa mpangilio wa kiima–yambwa–kitenzi; huandikwa kwa tahajia inayotegemea alfabeti ya Kilatini. Wanakabila wengi bado wanazungumza lugha hii na watoto wengi hujifunza, lakini matumizi ya Kireno yanaongezeka, hasa miongoni mwa vijana na katika baadhi ya makazi. Kwa hiyo Glottolog huainisha Kibororo kuwa lugha iliyo hatarini na inayopitia uhamaji wa lugha, wala si lugha iliyotoweka.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kibororo

Maji

yje

/ʝje/

Moto

owe

/ɔwe/

Jua

parado

/paɾadu/

Mwezi

aroe

/aɾɔe/

Nyota

kajewu

/kaˈʒewu/

Mama

e

/e/

Baba

apyge

/apɨɡe/

Mimi

imi

/imi/

Wewe

aki

/aki/

Jina

ie

/iɛ/

Jicho

ba

/ba/

Mkono

ekra

/ekɾa/

Moyo

mara

/maɾa/

Upendo

cya

/tʃja/

Mti

mae

/mae/

Nyumba

jara

/jaɾa/

Mbwa

rebo

/ɾebo/

Paka

kuie

/kwie/

Kula

paje

/paje/

Kunywa

aru

/aɾu/

Moja

mokojie

/mokɔje/

Mbili

pobe

/pobe/

Habari

are

/aɾe/

Asante

iya

/ija/

Nzuri

boe

/bɔe/

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Macro-Jê (Bororoan) zinazohusiana

Maana KibororoKipemónKiudegeKioromoKigedeoKitahitiKisidamo
Maji yje /ʝje/ /ky/ уй /uj/ bishaan /biʃaːn/ woyye /wojːe/ pape /pape/ waayyo /waːjːo/
Moto owe /ɔwe/ apok /apɔk/ тогбо /toɡbo/ ibidda /ibidːa/ gira /ɡiɾa/ auahi /auahi/ giiraa /ɡiːraː/
Jua parado /paɾadu/ wato /watɯ/ даигаси /daiɡasi/ aduu /aduː/ ayyaʼne /ajːaʔne/ mahana /mahana/ arrishshe /arːiʃːe/
Mwezi aroe /aɾɔe/ karo /kaɾɯ/ биа /bia/ jiʼa /dʒiʔa/ agina /aɡina/ marama /maɾama/ agana /aɡana/
Nyota kajewu /kaˈʒewu/ chirikö /tʃiɾikø/ ваикта /ˈwaikta/ urjii /urdʒiː/ urje /urdʒe/ fetiʻa /feˈtiʔa/ beeddakko /beːdːakko/
Mama e /e/ mamã /mamɑ̃/ энэ /ene/ haadha /haːɗa/ aaki /aːki/ māmā /maːmaː/ ama /ama/
Baba apyge /apɨɡe/ papai /papɑ̃i/ амэ /amə/ abbaa /abːaː/ eke /eke/ pāpā /paːpaː/ anna /anːa/
Mimi imi /imi/ yuurö /juːɾø/ би /bi/ ani /ani/ ani /ani/ au /au/ ani /ani/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.