Bidhaawyeet
Kibeja
Kiafro-Asia (Kikushi, Kaskazini)
Kibeja (Bidhaawyeet, "lugha ya Beja") ndilo lugha pekee ya Kikushiti cha Kaskazini na lugha iliyotengana zaidi ndani ya familia ya Kikushiti. Inazungumzwa na wahamaji wa Beja, wazao wa Wablemyae na Wamedjay wa kale, katika milima ya pwani ya Bahari Nyekundu.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kibeja
Maji
yam
/jam/
Moto
neʼaat
/neʔaːt/
Jua
yint
/jint/
Mwezi
tirig
/tiɾiɡ/
Nyota
hayúk
/hajuːk/
Mama
indee
/iːndeː/
Baba
baab
/baːb/
Mimi
ané
/ʔane/
Wewe
barúk
/baruːk/
Jina
sim
/sim/
Jicho
liili
/liːli/
Mkono
ay
/aj/
Moyo
ginʼa
/ɡinʔa/
Upendo
kima
/kima/
Mti
hindeb
/hindeb/
Nyumba
gaw
/ɡaw/
Mbwa
yas
/jas/
Paka
kabsoot
/kabsoːt/
Kula
tame
/tame/
Kunywa
gwaʼa
/ɡʷaʕa/
Moja
gaal
/ɡaːl/
Mbili
maloob
/maloːb/
Habari
salaam
/salaːm/
Asante
baraʼoo
/baɾaʕoː/
Nzuri
dabaab
/dabaːb/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Afro-Asiatic (Cushitic, North) zinazohusiana
| Maana | Kibeja | Kisaba | Kikera | Kidaba | Kiarabu cha Urduni | Kihausa | Kige'ez |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | yam /jam/ | 𐩣𐩥 /maw/ | mam /mam/ | yam /jam/ | ماي /maːj/ | ruwa /ɾuwaː/ | ማይ /maːj/ |
| Moto | neʼaat /neʔaːt/ | 𐩱𐩪 /ʔas/ | ákə̀rə /akərə/ | kʷu /kʷu/ | نار /naːɾ/ | wuta /wuta/ | እሳት /ʔəsaːt/ |
| Jua | yint /jint/ | 𐩦𐩣𐩪 /ʃams/ | kêr /keːɾ/ | ɓa /ɓa/ | شمس /ʃams/ | rana /ɾaːnaː/ | ፀሐይ /sˤaħaj/ |
| Mwezi | tirig /tiɾiɡ/ | 𐩥𐩧𐩭 /warχ/ | mə̀sə̀rə /məsərə/ | paɗ /paɗ/ | قمر /ɡamar/ | wata /wata/ | ወርኅ /warχ/ |
| Nyota | hayúk /hajuːk/ | 𐩫𐩨𐩫𐩨 /kabkab/ | tùwrò /tuwro/ | gwevar /ɡʷevar/ | نجمة /nadʒme/ | tauraro /tauraːro/ | ኮከብ /kokab/ |
| Mama | indee /iːndeː/ | 𐩱𐩣 /ʔumm/ | nâ /naː/ | mma /mːa/ | أم /ʔumː/ | uwa /uwaː/ | እም /ʔəmm/ |
| Baba | baab /baːb/ | 𐩱𐩨 /ʔab/ | bâ /baː/ | daa /daː/ | أب /ʔabː/ | uba /ubaː/ | አብ /ʔab/ |
| Mimi | ané /ʔane/ | 𐩱𐩬 /ʔana/ | kə́ŋ /kəŋ/ | nə /nə/ | أنا /ʔana/ | ni /niː/ | አነ /ʔana/ |
| Wewe | barúk /baruːk/ | 𐩱𐩬𐩩 /ʔanta/ | kə /kə/ | ka /ka/ | إنت /ʔinta/ | kai /kai/ | አንተ /ʔanta/ |
| Jina | sim /sim/ | 𐩪𐩣 /sim/ | sumo /sumo/ | zlim /ɮim/ | اسم /ʔism/ | suna /suːnaː/ | ስም /səm/ |
| Jicho | liili /liːli/ | 𐩲𐩺𐩬 /ʕajn/ | gìr /ɡir/ | ɓəh /ɓəh/ | عين /ʕeːn/ | ido /idoː/ | ዐይን /ʕajn/ |
| Mkono | ay /aj/ | 𐩺𐩵 /jad/ | kéu /keu/ | xən /xən/ | يد /jad/ | hannu /hanːu/ | እድ /ʔəd/ |
| Moyo | ginʼa /ɡinʔa/ | 𐩡𐩨 /lubb/ | gùm /ɡum/ | ɓəl /ɓəl/ | قلب /ɡalb/ | zuciya /zutʃija/ | ልብ /ləbb/ |
| Upendo | kima /kima/ | 𐩥𐩵𐩵 /wadda/ | kùm /kum/ | saw /saw/ | حب /ħab/ | ƙauna /kʼauna/ | አፍቀረ /ʔafqara/ |
| Mti | hindeb /hindeb/ | 𐩲𐩳 /ʕaːð/ | kòsō /kosoː/ | hin /hin/ | شجرة /ʃaʒaɾa/ | bishiya /biʃija/ | ዕፅ /ʕasˤ/ |
| Nyumba | gaw /ɡaw/ | 𐩨𐩺𐩩 /bajt/ | gòl /ɡol/ | gəy /ɡəj/ | بيت /beːt/ | gida /ɡida/ | ቤት /beːt/ |
| Mbwa | yas /jas/ | 𐩫𐩡𐩨 /kalb/ | kŋā /kŋaː/ | ɓəzaŋ /ɓəzaŋ/ | كلب /kalb/ | kare /kaɾe/ | ከልብ /kalb/ |
| Paka | kabsoot /kabsoːt/ | — /—/ | mūsā /muːsaː/ | mərz /mərz/ | قطّة /ɡɪtːa/ | kyanwa /kʲanwa/ | ድሙ /dəmmu/ |
| Kula | tame /tame/ | 𐩱𐩫𐩡 /ʔakal/ | nà /na/ | za /za/ | أكل /ʔakal/ | ci /tʃiː/ | በልዐ /balʕa/ |
| Kunywa | gwaʼa /ɡʷaʕa/ | 𐩪𐩩𐩺 /ʃataja/ | sā /saː/ | sa /sa/ | شرب /ʃaɾab/ | sha /ʃaː/ | ሰትየ /satja/ |
| Moja | gaal /ɡaːl/ | 𐩱𐩢𐩵 /ʔaħad/ | ká /ka/ | mma /mːa/ | واحد /waːħid/ | ɗaya /ɗaja/ | አሐዱ /ʔaħadu/ |
| Mbili | maloob /maloːb/ | 𐩻𐩬𐩺 /θanay/ | cèw /tʃɛw/ | sɨla /sɨla/ | اثنين /tneːn/ | biyu /biju/ | ክልኤ /kəlʔeː/ |
| Habari | salaam /salaːm/ | 𐩪𐩡𐩣 /salaːm/ | ásālāmā /asaːlaːmaː/ | salaŋ /salaŋ/ | كيف حالك /kɪf ħaːlak/ | sannu /sanːu/ | ሰላም /salaːm/ |
| Asante | baraʼoo /baɾaʕoː/ | 𐩢𐩣𐩵 /ħamad/ | shùkūr /ʃukuːɾ/ | ndzaŋ /ndzaŋ/ | شكراً /ʃukran/ | na gode /na ɡode/ | ምስጋና /məsɡaːnaː/ |
| Nzuri | dabaab /dabaːb/ | 𐩷𐩨 /tˤajjib/ | kúɗá /kuɗa/ | ɗəfa /ɗəfa/ | كويّس /kuweːs/ | nagari /naɡaɾi/ | ሠናይ /sanaːj/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.