Atikamekw Nehiromowin
Kiatikamekw
Algiki
Kiatikamekw (Atikamekw Nehiromowin, "lugha ya Waatikamekw") ni lahaja ya R ya lugha ya Kicree: ndani ya mfululizo wa lahaja za Kicree unaojumuisha pia Kicree cha Nyanda (crk), Kicree cha Misitu (cwd), Kicree cha Mabwawa (csw), na Kicree cha Moose (crm), Kiatikamekw kinawakilisha mtindo wa "lahaja ya R" (kinachohifadhi *l ya Proto-Algonquian kama r) kinyume na lahaja ya Y ya Nyanda (l→y). Kikizungumzwa katika jamii tatu za Mauricie huko Quebec (Manawan, Wemotaci, Opitciwan), Kiatikamekw kina urithishaji wa baina ya vizazi wenye nguvu isivyo kawaida kwa lugha ya kiasili ya Kanada: watoto hukua wakiwa na ulumbi wa Kiatikamekw na Kifaransa. Kinatambulika kwa uwekaji kumbukumbu hai wa lugha na programu za kitamaduni-kiisimu za Atikamekw Conseil de la Nation.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kiatikamekw
Maji
nipi
/nipi/
Moto
ickoteo
/iʃkoteo/
Jua
pisim
/pisim/
Mwezi
tipikaw pisim
/tipikaw pisim/
Nyota
atcakos
/atʃakos/
Mama
okawi
/okawi/
Baba
ohi
/ohi/
Mimi
nir
/niɾ/
Wewe
kir
/kiɾ/
Jina
wirowin
/wiɾowin/
Jicho
mickisikw
/mitʃkisikʷ/
Mkono
kicikon
/kitʃikon/
Moyo
mite
/mite/
Upendo
sakitewin
/sakitewin/
Mti
mihtikw
/mihtikw/
Nyumba
miciwap
/mitʃiwap/
Mbwa
atim
/atim/
Paka
minoc
/minotʃ/
Kula
mitikwa
/mitikwa/
Kunywa
minikwa
/minikwa/
Moja
peikw
/pejkʷ/
Mbili
niso
/niso/
Habari
kwei
/kwej/
Asante
mikwetc
/mikwetʃ/
Nzuri
miloci
/milotʃi/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Algic zinazohusiana
| Maana | Kiatikamekw | Kicree (Tambarare) | Kicree cha Mwambao | Kiojibwe | Kiabenaki cha Magharibi | Kimaliseet-Passamaquoddy | Kialgonkin |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | nipi /nipi/ | ᓂᐱᕀ /nipij/ | ᓂᐱᕀ /nipiː/ | nibi /nibi/ | nebi /nebi/ | samaqan /samakʷan/ | nibì /nɪbiː/ |
| Moto | ickoteo /iʃkoteo/ | ᐃᐢᑯᑌᐤ /iskoteːw/ | ᐃᐢᑯᑌᐤ /iskoteːw/ | ishkode /iʃkode/ | skuda /skuda/ | skwut /skʷut/ | ishkotè /ɪʃkɔteː/ |
| Jua | pisim /pisim/ | ᐲᓯᒼ /piːsim/ | ᐲᓯᒼ /piːsim/ | giizis /ɡiːzis/ | kisos /kisos/ | kisuhs /kisuhs/ | kìzis /kiːzɪs/ |
| Mwezi | tipikaw pisim /tipikaw pisim/ | ᑎᐱᐢᑳᐍᐲᓯᒼ /tipiskaːwi piːsim/ | ᑎᐱᐢᑳᐃᐧᐲᓯᒼ /tipiskaːwi piːsim/ | dibik-giizis /dibik ɡiːzis/ | nanibossad /nanibossad/ | nipawset /nipawset/ | tibik-kìzis /tɪbɪkkiːzɪs/ |
| Nyota | atcakos /atʃakos/ | ᐊᒑᐦᑯᐢ /acaːhkos/ | ᐊᒑᐦᑯᐢ /acaːhkos/ | anang /anaŋ/ | alakws /alakʷs/ | possesom /pəsːesɒm/ | anang /aˈnaŋ/ |
| Mama | okawi /okawi/ | ᓂᑲᐎᕀ /nikaːwij/ | ᓂᑳᐃᐧ /nikaːwiː/ | nimaamaa /nimaːmaː/ | nigueno /niɡweno/ | nikuwoss /nikuwoss/ | ningà /nɪŋɡaː/ |
| Baba | ohi /ohi/ | ᓄᐦᑖᐎᕀ /noːhtaːwij/ | ᓅᐦᑖᐃᐧ /noːhtaːwiː/ | indede /indede/ | mitôgwes /mitõɡwes/ | mihtaqs /mihtaqs/ | nòs /nɔːs/ |
| Mimi | nir /niɾ/ | ᓂᔭ /nija/ | ᓂᔭ /niya/ | niin /niːn/ | nia /nia/ | nil /nil/ | niin /niːn/ |
| Wewe | kir /kiɾ/ | ᑭᔭ /kija/ | ᑭᔭ /kiya/ | giin /ɡiːn/ | kia /kia/ | kil /kil/ | giin /ɡiːn/ |
| Jina | wirowin /wiɾowin/ | ᐏᐦᐅᐎᐣ /wiːhowin/ | ᐑᐦᐅᐏᐣ /wiːhowin/ | izhinikaazowin /ɪʒɪnɪkaːzowɪn/ | wizôwôgan /wizɔ̃wɔ̃ɡan/ | wisuwon /wisəwɒn/ | wiinzowin /wiːnzowin/ |
| Jicho | mickisikw /mitʃkisikʷ/ | ᒥᐢᑮᓯᐠ /miskiːsik/ | ᒥᐢᑮᓯᐠ /miskiːsik/ | oshkiinzhig /oʃkiːnʒiɡ/ | seskaganno /seskaɡanno/ | ʼskinekekutu /skinekekutu/ | oshkìnzhig /ɔʃkiːnʒɪɡ/ |
| Mkono | kicikon /kitʃikon/ | ᒥᒋᒋᕀ /miciciːj/ | ᒥᒋᒋᕀ /micicij/ | ninij /ninidʒ/ | nelidj /nelidʒ/ | lukikʼn /lukikən/ | ninj /nɪndʒ/ |
| Moyo | mite /mite/ | ᒥᑌᐦ /miteːh/ | ᒥᑌᐦ /miteːh/ | odeʼ /odeʔ/ | matagua /mataɡwa/ | utʼine /utinə/ | odè /ɔdeː/ |
| Upendo | sakitewin /sakitewin/ | ᓵᑭᐦᐃᐍᐏᐣ /saːkihiweːwin/ | ᓵᑭᐦᐃᐍᐃᐧᐣ /saːkihiweːwin/ | zaagiʼiwewin /zaːɡiʔiweːwin/ | wadjawimaɔ /wadʒawimɔ̃/ | kosi /kosi/ | sàgi'à /saːɡiʔaː/ |
| Mti | mihtikw /mihtikw/ | ᒥᐢᑎᐠ /mistik/ | ᒥᐢᑎᐠ /mistik/ | mitig /mitiɡ/ | abazi /abazi/ | ʼsupi /supi/ | mitig /mɪtɪɡ/ |
| Nyumba | miciwap /mitʃiwap/ | ᐚᐢᑲᐦᐃᑲᐣ /waːskahikan/ | ᐚᐢᑲᐦᐃᑲᐣ /waːskahikan/ | wiigiwaam /wiːɡiwaːm/ | wigwôm /wiɡwõm/ | wikkihtit /wikːihtit/ | wàkàigan /waːkaːiɡan/ |
| Mbwa | atim /atim/ | ᐊᑎᒼ /atim/ | ᐊᑎᒼ /atim/ | animosh /animoʃ/ | alemos /alemos/ | ʼmuʼs /muʔs/ | animosh /anɪmɔʃ/ |
| Paka | minoc /minotʃ/ | ᒥᓅᐢ /minoːs/ | ᒥᓅᐢ /minoːs/ | gaazhagens /ɡaːʒaɡens/ | minasso /minasso/ | mihtukomuhs /mihtukomuhs/ | — /—/ |
| Kula | mitikwa /mitikwa/ | ᒨᐍᐤ /moːweːw/ | ᒨᐍᐤ /moːweːw/ | wiisini /wiːsini/ | midjoda /midʒoda/ | mititi /mititi/ | wìsini /wiːsɪni/ |
| Kunywa | minikwa /minikwa/ | ᒥᓂᐦᐠᐌᐤ /minihkweːw/ | ᒥᓂᐦᑴᐤ /minihkweːw/ | minikwe /minikwe/ | minoda /minoda/ | mun /mun/ | minikwe /mɪnɪkwe/ |
| Moja | peikw /pejkʷ/ | ᐯᔭᐠ /peːjak/ | ᐯᔭᐠ /peːjak/ | bezhig /beʒiɡ/ | ngwedi /ŋɡwedi/ | pesokul /pesokul/ | pejig /peʒɪɡ/ |
| Mbili | niso /niso/ | ᓃᓱ /niːso/ | ᓃᓱ /niːso/ | niizh /niːʒ/ | nis /nis/ | nis /nis/ | niizh /niːʒ/ |
| Habari | kwei /kwej/ | ᑖᓂᓯ /taːnisi/ | ᑖᓂᓯ /taːnisi/ | boozhoo /boːʒoː/ | kwai /kwai/ | kʼulasuwiyat /kulasuwijat/ | Kwe /kwe/ |
| Asante | mikwetc /mikwetʃ/ | ᑭᓇᓈᐢᑯᒥᑎᐣ /kinanaːskomitin/ | ᐦᐊᕀ ᐦᐊᕀ /haj haj/ | miigwech /miːɡʷetʃ/ | wliwni /wliwni/ | woliwon /woliwon/ | Migwech /mɪɡwetʃ/ |
| Nzuri | miloci /milotʃi/ | ᒥᔫ /mijo/ | ᒥᔼᓯᐣ /mijwaːsin/ | mino /mino/ | wlaha /wlaha/ | woli /woli/ | mino /mɪnɔ/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.