Mapuzugun
Kimapuche
Araucanian (isolate or small family)
Kimapuche (Mapudungun) ni lugha ya watu wa Mapuche kusini mwa Chile na Argentina. Uhusiano wake wa kifamilia haujabainika—mara nyingine huwekwa katika kundi la Kipenuti, mara nyingine huchukuliwa kama lugha pekee (isolate). Inajulikana kwa alfabeti ya Ragileo inayoonyesha utambulisho wa Mapuche.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kimapuche
Maji
ko
/ko/
Moto
kütral
/kɨʈʂal/
Jua
antü
/antɨ/
Mwezi
küyen
/kɨjen/
Mama
ñuke
/ɲuke/
Baba
chao
/tʃao/
Kula
in
/in/
Kunywa
pütun
/pɨtun/
Upendo
poyen
/pojen/
Moyo
piwke
/piwke/
Mti
aliwen
/aliwen/
Nyumba
ruka
/ɻuka/
Mbwa
trewa
/ʈʂewa/
Paka
ñayki
/ɲajki/
Mkono
kuwü
/kuwɨ/
Jicho
nge
/ŋe/
Habari
mari mari
/maɻi maɻi/
Asante
chaltu
/tʃaltu/
Moja
kiñe
/kiɲe/
Nzuri
küme
/kɨme/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Araucanian (isolate or small family) zinazohusiana
| Maana | Kimapuche | Kimongoli cha kati | Kiolkol | Kiudmurt | Kimashami | Kimampruli | Kimongolia cha Kale |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ko /ko/ | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | kupa /kupa/ | ву /vu/ | mringa /mɾiŋɡa/ | kuom /kuom/ | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ |
| Moto | kütral /kɨʈʂal/ | ᠭᠠᠯ /ɣal/ | paral /paɻal/ | тыл /tɨl/ | mòò /moːʔ/ | booma /boːma/ | ᠭᠠᠯ /ɡal/ |
| Jua | antü /antɨ/ | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | naŋkari /naŋkaɻi/ | шунды /ʃundɨ/ | ìsùwà /isuwa/ | wuntiri /wuntiri/ | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ |
| Mwezi | küyen /kɨjen/ | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | kakal /kakal/ | толэзь /tolezʲ/ | mwezi /mwezi/ | gɔoŋ /ɡɔːŋ/ | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ |
| Mama | ñuke /ɲuke/ | ᠡᠭᠡ /eke/ | ngangi /ŋaŋi/ | мумы /mumɨ/ | mama /mama/ | ma /ma/ | ᠡᠬᠡ /eke/ |
| Baba | chao /tʃao/ | ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ | kaba /kaba/ | атай /ataj/ | baba /baba/ | ba /ba/ | ᠡᠴᠢᠭᠡ /et͡ʃiɡe/ |
| Kula | in /in/ | ᠢᠳᠡ /ide/ | ngarinya /ŋaɻiɲa/ | сиыны /siɨnɨ/ | ìlya /iʎa/ | di /di/ | ᠢᠳᠡ- /ide-/ |
| Kunywa | pütun /pɨtun/ | ᠤᠭᠤ /uɣu/ | kupa nyaa /kupa ɲaː/ | юыны /juɨnɨ/ | ìnyo /iɲo/ | nyu /ɲu/ | ᠤᠭᠤ- /uɣu-/ |
| Upendo | poyen /pojen/ | ᠳᠤᠷᠠ /dura/ | kanyji /kaɲɟi/ | яратон /jaraton/ | ìkwenda /ikwenda/ | paaba /paːba/ | ᠬᠠᠶᠢᠷᠠ /xajira/ |
| Moyo | piwke /piwke/ | ᠵᠢᠷᠦᠭᠡ /dʒiryke/ | piku /piku/ | сюлэм /sʲulem/ | mòyò /mojo/ | suuri /suːri/ | ᠵᠢᠷᠦᠬᠡ /d͡ʒirüke/ |
| Mti | aliwen /aliwen/ | ᠮᠣᠳᠤᠨ /modun/ | warray /waɾaj/ | писпу /pispu/ | mtí /mti/ | tia /tia/ | ᠮᠣᠳᠤ /modu/ |
| Nyumba | ruka /ɻuka/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | mariŋ /maɻiŋ/ | корка /korka/ | nyumba /ɲumba/ | yiri /jiri/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ |
| Mbwa | trewa /ʈʂewa/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noqai/ | kunpa /kunpa/ | пуны /punɨ/ | mbwa /mbwa/ | baaga /baːɡa/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noxai/ |
| Paka | ñayki /ɲajki/ | ᠮᠢᠭᠤᠢ /miɣui/ | paka /paka/ | коӵыш /kotɕɨʃ/ | paka /paka/ | nyusi /ɲusi/ | ᠮᠠᠭᠣ /maɣu/ |
| Mkono | kuwü /kuwɨ/ | ᠭᠠᠷ /ɣar/ | mara /maɻa/ | ки /ki/ | kùoòko /kuoːko/ | nuusi /nuːsi/ | ᠭᠠᠷ /ɡar/ |
| Jicho | nge /ŋe/ | ᠨᠢᠳᠦᠨ /nidyn/ | mil /mil/ | син /sin/ | rítiò /ɾitio/ | nini /nini/ | ᠨᠢᠳᠦ /nidü/ |
| Habari | mari mari /maɻi maɻi/ | ᠠᠮᠤᠷ /amur/ | palya /paʎa/ | ӟечбур /d͡ʑet͡ɕˈbur/ | máshàlòmà /maʃaloma/ | n na ti bʋɔ /n na ti bʊɔ/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠤᠤ /sajin uu/ |
| Asante | chaltu /tʃaltu/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠪᠠ /bajarlaba/ | marlu /maɻlu/ | тау /tau/ | ahsànte /ahsante/ | barika /barika/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠯᠠ /bajarlala/ |
| Moja | kiñe /kiɲe/ | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | kuyu /kuju/ | одӥг /odiɡ/ | ìmwí /imwi/ | yini /jini/ | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ |
| Nzuri | küme /kɨme/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sain/ | palya /paʎa/ | умой /umoj/ | ìchá /itʃa/ | vɛla /vɛla/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sajin/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.