Qatzijobʼal
키체어
마야어족(키체어군)
다른 이름: K'iche', Quiche, Kiche
키체어는 마야 어족 최대 언어로, 과테말라 서부 고원(키체·솔롤라·토토니카판·케찰테낭고)에서 사용된다. 키체 왕국이 15세기에 이 지역을 지배하다 스페인 정복을 맞이한 그 언어이다. 16세기 라틴 문자 사본으로 전하는 키체 창세 서사시 『포폴 부흐』는 아메리카 전스페인 시기 문학에서 가장 중요한 작품 중 하나로 꼽히며, 키체어는 2003년 이후 과테말라에서 공식 국가 언어 지위를 보유한다.키체어는 1996년 평화협정 이후 과테말라 마야어 아카데미(ALMG)를 통해 통일 정서법과 교육 프로그램이 정비되었다.국영 라디오 TGW 등에도 키체어 방송이 편성되어 있다.
사용 지역
키체어의 핵심 단어 31개
물
jaʼ
/xaʔ/
불
qʼaqʼ
/qʼaqʼ/
해
qʼij
/qʼix/
달
ikʼ
/ikʼ/
별
chʼumil
/tʃʼumil/
어머니
nan
/nan/
아버지
tat
/tat/
나
in
/in/
너
at
/at/
이름
bʼiʼ
/ɓiʔ/
눈
bʼaqʼwach
/ɓaqʼwatʃ/
손
qʼabʼ
/qʼaɓ/
마음
animaʼ
/animaʔ/
사랑
loqʼoj
/loqʼox/
나무
cheʼ
/tʃeʔ/
집
ja
/xa/
개
tzʼiʼ
/tsʼiʔ/
고양이
meʼs
/meʔs/
먹다
tijow
/tixow/
마시다
ukʼaaj
/ukʼaːh/
하나
jun
/xun/
둘
kebʼ
/keɓ/
안녕하세요
saqarik
/saqaɾik/
감사합니다
maltyox
/maltjoʃ/
좋은
utz
/uts/
단어 비교
Mayan (Quichean) 계열 관련 언어와 비교
| 뜻 | 키체어 | 우스판테코어 | 카크치켈어 | 이실어 | 포코므치어 | 맘어 (Mam) | 칸호발어 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 물 | jaʼ /xaʔ/ | jaʼ /haʔ/ | yaʼ /jaʔ/ | aʼ /aʔ/ | haʼ /haʔ/ | aʼ /aʔ/ | haʼ /haʔ/ |
| 불 | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | tzaʼ /tsaʔ/ | qʼaaq /qʼaːq/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaʼ /qʼaʔ/ |
| 해 | qʼij /qʼix/ | qʼiij /qʼiːh/ | qʼij /qʼix/ | qʼii /qʼiː/ | qʼij /qʼih/ | qʼij /qʼih/ | kʼuʼ /kʼuʔ/ |
| 달 | ikʼ /ikʼ/ | ikʼ /ikʼ/ | ikʼ /ikʼ/ | ich /itʃ/ | ik /ik/ | xjaw /ʃaw/ | ixaw /iʃaw/ |
| 별 | chʼumil /tʃʼumil/ | ch'umil /tʃʼumil/ | chʼumil /tʃʼumil/ | chumiil /tʃumiːl/ | chʼumiil /tʃʼumiːl/ | cheʼw /tʃeʔw/ | txʼumel /tʂʼumel/ |
| 어머니 | nan /nan/ | nan /nan/ | teʼ /teʔ/ | naʼ /naʔ/ | tuut /tuːt/ | nan /nan/ | mim /mim/ |
| 아버지 | tat /tat/ | tat /tat/ | tataʼ /tataʔ/ | baʼ /baʔ/ | ajaab /ahaːb/ | mam /mam/ | mam /mam/ |
| 나 | in /in/ | in /in/ | rïn /rɨn/ | in /in/ | hin /hin/ | aqiin /aˈqiːn/ | ayin /ʔajin/ |
| 너 | at /at/ | at /at/ | rat /rat/ | axh /aʃ/ | hat /hat/ | aya /aˈja/ | hach /hatʃ/ |
| 이름 | bʼiʼ /ɓiʔ/ | b'ii /ɓiː/ | bʼiʼ /ɓiʔ/ | bʼii /ɓiː/ | bʼih /ɓih/ | biʼ /ɓiʔ/ | bʼi /ɓi/ |
| 눈 | bʼaqʼwach /ɓaqʼwatʃ/ | wach /watʃ/ | bʼaqʼ wach /ɓaqʼ watʃ/ | vusal /vusal/ | nakʼ /nakʼ/ | witz /wits/ | sat /sat/ |
| 손 | qʼabʼ /qʼaɓ/ | qʼab /qʼab/ | qʼaʼ /qʼaʔ/ | qʼabʼ /qʼaɓ/ | qʼab /qʼab/ | qʼobʼ /qʼoɓ/ | qʼab /qʼab/ |
| 마음 | animaʼ /animaʔ/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | k'u'x /kʼuʔʃ/ | vatzʼ /vatsʼ/ | kʼuxl /kʼuʃl/ | anma /anma/ | kʼulul /kʼulul/ |
| 사랑 | loqʼoj /loqʼox/ | lóqʼ /lóqʼ/ | ajowabʼäl /axowaɓəl/ | kuxhewchʼa /kuʃewtʃʼa/ | rahaal /rahaːl/ | oqxan /oqʃan/ | kamkʼulal /kamkʼulal/ |
| 나무 | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | tze /tse/ | cheeʼ /tʃeʔ/ | tzeʼ /tseʔ/ | teʼ /teʔ/ |
| 집 | ja /xa/ | jaa /haː/ | jay /xaj/ | kabʼal /kaɓal/ | paat /paːt/ | jaa /haː/ | na /na/ |
| 개 | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | txʼiʼ /tʃʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | txʼyan /tʃʼjan/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ |
| 고양이 | meʼs /meʔs/ | mis /mis/ | mes /mes/ | mees /meːs/ | mees /meːs/ | wiix /wiːʃ/ | mes /mes/ |
| 먹다 | tijow /tixow/ | waʼ /waʔ/ | waʼin /waʔin/ | tzaʼbʼi /tsaʔɓi/ | wai /wai/ | waan /waːn/ | lo /lo/ |
| 마시다 | ukʼaaj /ukʼaːh/ | ukʼ /ukʼ/ | kumun /kumun/ | ucha /utʃa/ | uuk /uːk/ | kʼaan /kʼaːn/ | uku /uku/ |
| 하나 | jun /xun/ | jun /hun/ | jun /xun/ | jun /hun/ | jino /hino/ | jun /hun/ | jun /hun/ |
| 둘 | kebʼ /keɓ/ | quiib' /kiːɓ/ | kaʼiʼ /kaʔiʔ/ | kaʼvaʼl /kaʔʋaʔl/ | kiʼib /kiʔiɓ/ | kabʼe /ˈkaɓeʔ/ | kabʼ /kaɓ/ |
| 안녕하세요 | saqarik /saqaɾik/ | saʼbʼal /saʔbal/ | utz iwäch /uts iwætʃ/ | nimaʼla kuxhewchʼa /nimaʔla kuʃewtʃʼa/ | ma chaa /ma tʃaː/ | chjonte tey /tʃhonte tej/ | kawal /kawal/ |
| 감사합니다 | maltyox /maltjoʃ/ | maltyox /maltjoʃ/ | matyox /matjoʃ/ | tantixh /tantiʃ/ | tioxlaab /tjoʃlaːb/ | chjonte /tʃhonte/ | yuhwal /juhwal/ |
| 좋은 | utz /uts/ | utz /uts/ | utz /uts/ | utzʼ /utsʼ/ | saqʼwach /saqʼwatʃ/ | banix /baniʃ/ | watxʼ /watʃʼ/ |
LangMap — 언어 시각화 프로젝트의 일부입니다. 정적이고 크롤링 가능한 요약이며, 인터랙티브 지도에서는 발음 음성, 필터, 지구본 보기를 제공합니다.