Chilunda
ルンダ語
Niger-Congo > Atlantic-Congo > Benue-Congo > Bantu(Guthrie zone L.52)
ルンダ語、すなわちチルンダは、ガスリー分類 L.52 のバントゥー語で、ザンビアの北西州がアンゴラおよびコンゴ民主共和国と接する国境地帯で話されている。その話者はルンダ・ンデンブで、彼らの儀礼生活は1950年代のヴィクター・ターナーのフィールドワークによって人類学において有名になった。完全な名詞クラス体系をもつ典型的なバントゥー語であり(kawa「犬」複数 tuwa、mutondu「木」複数 nyitondu、katumbwa「星」複数 tutumbwa)、その正書法は文字 ŋ を用いる点でザンビアの諸言語のなかでも際立っている(Nzambi「神」、kukeŋa「愛する」、itaŋwa「太陽」)。ルンダ語には聖書の全訳(1962年、2004年改訂)があり、学校やラジオでも用いられているが、日常語彙の辞書編纂は手薄で、まとまったルンダ語辞書はオンラインで自由に入手できるものがなく、現代語彙の多くは公開資料に記録されていない。ムウィニルンガ県とザンベジ県の農村部では継承が今も堅固である。
話される地域
ルンダ語の基本31語
水
meji
/medʒi/
火
kesi
/kesi/
太陽
itaŋwa
/itaŋwa/
月
kakweji
/kakwedʒi/
星
katumbwa
/katumbwa/
母
mama
/mama/
父
tata
/tata/
私
ami
/ami/
あなた
eyi
/eji/
名前
ijina
/idʒina/
目
disu
/disu/
手
chikasa
/tʃikasa/
心
muchima
/mutʃima/
愛
kukeŋa
/kukeŋa/
木
mutondu
/mutondu/
家
itala
/itala/
犬
kawa
/kawa/
猫
—
/—/
食べる
kudya
/kudja/
飲む
kunwa
/kunwa/
一
wumu
/wumu/
二
ayedi
/ajedi/
こんにちは
mwani
/mwani/
ありがとう
nasakalili
/nasakalili/
良い
chachiwahi
/tʃatʃiwahi/
単語の比較
Niger-Congo > Atlantic-Congo > Benue-Congo > Bantu (Guthrie zone L.52)の関連言語と比較
| 意味 | ルンダ語 | ルヴァレ語 | キンブンドゥ語 | ルバ・カサイ語 | カオンデ語 | ベンバ語 | セナ語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | meji /medʒi/ | meya /meja/ | menha /meɲa/ | mâyi /maːji/ | mema /mema/ | amenshi /amenʃi/ | madzi /madzi/ |
| 火 | kesi /kesi/ | kakahya /kakahja/ | tubia /tubja/ | kapia /kapia/ | mujilo /mudʒilo/ | umulilo /umulilo/ | moto /moto/ |
| 太陽 | itaŋwa /itaŋwa/ | likumbi /likumbi/ | muanya /mwaɲa/ | dîba /diːba/ | juba /dʒuba/ | akasuba /akasuba/ | dzuwa /dzuwa/ |
| 月 | kakweji /kakwedʒi/ | kakweji /kakwedʒi/ | ngonde /ŋɡonde/ | ngondo /ŋɡondo/ | ñondo /ɲondo/ | umweshi /umweʃi/ | mwedzi /mwedzi/ |
| 星 | katumbwa /katumbwa/ | tanganyeka /taŋɡaˈɲeka/ | tetembwa /teˈtembwa/ | mutoto /mutoto/ | lutanda /lutanda/ | intanda /intanda/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ |
| 母 | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mâmu /maːmu/ | bama /bama/ | bamayo /bamajo/ | mai /mai/ |
| 父 | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tâtu /taːtu/ | batata /batata/ | bataata /bataːta/ | baba /baba/ |
| 私 | ami /ami/ | ami /ami/ | eme /eme/ | meme /meme/ | amiwa /amiwa/ | ine /ine/ | ine /ine/ |
| あなた | eyi /eji/ | ove /ove/ | eie /eje/ | wewe /wewe/ | obewa /obewa/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ |
| 名前 | ijina /idʒina/ | lijina /liˈʒina/ | dijina /diˈʒina/ | dîna /diːna/ | jizhina /dʒiʒina/ | ishina /iʃina/ | dzina /dzina/ |
| 目 | disu /disu/ | liso /liso/ | dixi /diʃi/ | dîsu /diːsu/ | jiso /dʒiso/ | ilinso /ilinso/ | diso /diso/ |
| 手 | chikasa /tʃikasa/ | livoko /livoko/ | lukwaku /lukwaku/ | tshianza /tʃianza/ | kuboko /kuboko/ | ukuboko /ukuboko/ | nkono /nkono/ |
| 心 | muchima /mutʃima/ | mutima /mutima/ | muxima /muʃima/ | mucima /mutʃima/ | muchima /mutʃima/ | umutima /umutima/ | mtima /mtima/ |
| 愛 | kukeŋa /kukeŋa/ | zangi /zaŋɡi/ | henda /henda/ | dinanga /dinaŋɡa/ | butemwe /butemwe/ | ukutemwa /ukutemwa/ | kufuna /kufuna/ |
| 木 | mutondu /mutondu/ | mutondo /mutondo/ | mukune /mukune/ | mutshi /mutʃi/ | kichi /kitʃi/ | icimuti /itʃimuti/ | mtengo /mteŋɡo/ |
| 家 | itala /itala/ | zuvo /zuvo/ | inzo /inzo/ | nzubu /nzubu/ | nzubo /nzubo/ | ing'anda /iŋːanda/ | nyumba /ɲumba/ |
| 犬 | kawa /kawa/ | kawa /kawa/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ |
| 猫 | — /—/ | katako /katako/ | kasalu /kasalu/ | nyao /ɲao/ | kapuso /kapuso/ | pushi /puʃi/ | paka /paka/ |
| 食べる | kudya /kudja/ | kulya /kuʎa/ | kudya /kudja/ | kudia /kudia/ | kuja /kudʒa/ | ukulya /ukulja/ | kudya /kudja/ |
| 飲む | kunwa /kunwa/ | kunwa /kunwa/ | kunwa /kunwa/ | kunua /kunua/ | kutoma /kutoma/ | ukunwa /ukunwa/ | kumwa /kumwa/ |
| 一 | wumu /wumu/ | -mwe /mwe/ | -moxi /moʃi/ | umue /umue/ | umo /umo/ | cimo /tʃimo/ | posi /posi/ |
| 二 | ayedi /ajedi/ | -vali /vali/ | -iadi /jaːdi/ | bibidi /bibidi/ | bibili /bibili/ | fibili /fibili/ | piŵiri /piwiri/ |
| こんにちは | mwani /mwani/ | mwane /mwane/ | kiebi /kiebi/ | moyo /mojo/ | mwapoñai /mwapoɲai/ | muli shani /muli ʃani/ | mwadzukabwanji /mwadzukabwandʒi/ |
| ありがとう | nasakalili /nasakalili/ | nasakwilila /nasakwilila/ | kishukutu /kiʃukutu/ | tuasakidila /tuasakidila/ | nasakwilila /nasakwilila/ | natotela /natotela/ | ndatenda /ndatenda/ |
| 良い | chachiwahi /tʃatʃiwahi/ | -mwaza /mwaza/ | kiá /kja/ | bimpe /bimpe/ | kyawama /kjawama/ | chisuma /tʃisuma/ | nadidi /nadidi/ |
LangMap — 言語の可視化プロジェクトの一部です。これは静的でクロール可能な要約です。インタラクティブマップでは発音音声・フィルター・地球儀ビューを利用できます。