Taetae ni Kiribati
Kiribati
Austronesiana (Micronesian)
Il gilbertese (Te taetae ni Kiribati) è la lingua nazionale di Kiribati e possiede un inventario consonantico assai ridotto, di appena una tredicina di consonanti; tuttavia, poiché il suo sistema di cinque vocali distingue la quantità, i fonemi complessivi sono circa 23. È inoltre l'unica grande lingua micronesiana con importanti comunità di parlanti al di fuori dell'area centrale, con gruppi ben radicati sull'isola di Rabi alle Figi (banabani reinsediati) e a Choiseul, nelle Isole Salomone. Il gilbertese ha ordine delle parole VOS e un ricco sistema austronesiano di pronomi inclusivi/esclusivi e classificatori possessivi.
Dove si parla
31 parole essenziali in Kiribati
Acqua
ran
/ɾan/
Fuoco
ai
/ai/
Sole
taai
/taːi/
Luna
namwakaina
/namʷakaina/
Stella
itoi
/iˈtoi/
Madre
tinau
/tinau/
Padre
tamau
/tamau/
Io
ngai
/ŋai/
Tu
ngkoe
/ŋkoe/
Nome
ara
/ˈara/
Occhio
mata
/mata/
Mano
bai
/bai/
Cuore
nano
/nano/
Amore
tangira
/taŋiɾa/
Albero
kai
/kai/
Casa
auti
/auti/
Cane
kamea
/kamea/
Gatto
katu
/katu/
Mangiare
amwarake
/amʷaɾake/
Bere
nima
/nima/
Uno
teuana
/teuana/
Due
uoua
/uˈoua/
Ciao
mauri
/mauɾi/
Grazie
ko rabwa
/ko ɾabʷa/
Buono
raoiroi
/ɾaoiɾoi/
Parole a confronto
Confrontato con le lingue Austronesian (Micronesian) correlate
| Significato | Kiribati | Rapanui | Tuvaluano | Maori delle Isole Cook | Niueano | Tokelauano | Atoni |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | ran /ɾan/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | oe /oe/ |
| Fuoco | ai /ai/ | ahi /ahi/ | afi /afi/ | ahi /ahi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | ai /ai/ |
| Sole | taai /taːi/ | raʻā /raʔaː/ | laa /laː/ | rā /raː/ | lā /laː/ | la /la/ | manas /manas/ |
| Luna | namwakaina /namʷakaina/ | mahina /mahina/ | masina /masina/ | marama /marama/ | mahina /mahina/ | malama /malama/ | fun /fun/ |
| Stella | itoi /iˈtoi/ | hetuʻu /heˈtuʔu/ | fetū /feˈtuː/ | etū /eˈtuː/ | fetū /feˈtuː/ | fetu /fetu/ | kfu /kfuʔ/ |
| Madre | tinau /tinau/ | matuʻa vahine /matuʔa vahine/ | maatua /maːtua/ | māmā /maːmaː/ | matua fifine /matua fifine/ | mātua /maːtua/ | ainaf /ainaf/ |
| Padre | tamau /tamau/ | matuʻa tāne /matuʔa taːne/ | tamana /tamana/ | pāpā /paːpaː/ | matua taane /matua taːne/ | tamana /tamana/ | amat /amat/ |
| Io | ngai /ŋai/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ |
| Tu | ngkoe /ŋkoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | ho /ho/ |
| Nome | ara /ˈara/ | ingoa /iˈŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | ingoa /iˈŋoa/ | higoa /hiˈŋoa/ | igoa /iŋoa/ | kanan /ˈkanan/ |
| Occhio | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | matan /matan/ |
| Mano | bai /bai/ | rima /ɾima/ | lima /lima/ | rima /ɾima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | ʼniman /ʔniman/ |
| Cuore | nano /nano/ | mahatu /mahatu/ | fatu /fatu/ | ngākau /ŋaːkau/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | nesa /nesa/ |
| Amore | tangira /taŋiɾa/ | hanga /haŋa/ | alofa /alofa/ | aro'a /aɾoʔa/ | fakaalofa /fakaalofa/ | alofa /alofa/ | nekat /nekat/ |
| Albero | kai /kai/ | tumu rākau /tumu raːkau/ | laakau /laːkau/ | rākau /raːkau/ | akau /akau/ | lakau /lakau/ | hau /hau/ |
| Casa | auti /auti/ | hare /haɾe/ | fale /fale/ | 'are /ʔaɾe/ | fale /fale/ | fale /fale/ | ume /ume/ |
| Cane | kamea /kamea/ | paihega /paiheŋa/ | kuli /kuli/ | kurī /kuɾiː/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | asu /asu/ |
| Gatto | katu /katu/ | kati /kati/ | pusi /pusi/ | ngiao /ŋiao/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | mose /mose/ |
| Mangiare | amwarake /amʷaɾake/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | ah /ah/ |
| Bere | nima /nima/ | unu /unu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | ninu /ninu/ |
| Uno | teuana /teuana/ | tahi /tahi/ | tasi /tasi/ | ta'i /taʔi/ | taha /taha/ | tahi /tahi/ | mese /mese/ |
| Due | uoua /uˈoua/ | rua /ˈrua/ | lua /ˈlua/ | rua /ˈrua/ | ua /ua/ | lua /lua/ | nua /ˈnua/ |
| Ciao | mauri /mauɾi/ | ʻiorana /ʔioɾana/ | taalofa /taːlofa/ | kia orāna /kia oɾaːna/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | malo ni /malo ni/ | neut /neut/ |
| Grazie | ko rabwa /ko ɾabʷa/ | maururu /mauɾuɾu/ | fakafetai /fakafetai/ | meitaki /meitaki/ | fakaaue /fakaaue/ | fakafetai /fakafetai/ | neno biluk /neno biluk/ |
| Buono | raoiroi /ɾaoiɾoi/ | riva /ɾiva/ | lei /lei/ | meitaki /meitaki/ | mitaki /mitaki/ | lelei /lelei/ | malaek /malaek/ |
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.