Adnyamathanha-na yarta
Adnyamathanha
pama-nyunga
L'adnyamathanha (Adnyamathanha-na yarta, «lingua del paese adnyamathanha», o «popolo delle colline») è una lingua aborigena pama-nyungan in pericolo critico di estinzione delle Flinders Ranges, nell'Australia Meridionale. Il popolo adnyamathanha è profondamente legato alla spettacolare geologia delle Flinders, che compare nelle loro narrazioni Yura Muda (Tempo del Sogno). Il Wilpena Pound (Ikara) e i pascoli circostanti sono siti culturali centrali. L'adnyamathanha condivide tratti della famiglia thura-yura con il meglio documentato kaurna (pianure di Adelaide, anch'esso quasi estinto) e il wirangu. La grammatica di riferimento di Schebeck del 1973 ha reso l'adnyamathanha accessibile alla linguistica accademica, e l'Adnyamathanha Traditional Lands Association sostiene la rivitalizzazione in corso attraverso programmi scolastici e registrazioni Yura Muda.
Dove si parla
31 parole essenziali in Adnyamathanha
Acqua
awi
/awi/
Fuoco
warlu
/waɻlu/
Sole
yidnu
/jidnu/
Luna
vuyu
/vuju/
Stella
vurdli
/ˈvuɖli/
Madre
nyangka
/ɲaŋka/
Padre
arndu
/aɳɖu/
Io
ngai
/ŋai/
Tu
nhina
/n̪ina/
Nome
mityi
/mici/
Occhio
mina
/mina/
Mano
mara
/maɻa/
Cuore
kurda
/kuɖa/
Amore
mukunha
/mukun̪a/
Albero
urtu
/uʈu/
Casa
vakali
/vakali/
Cane
vurlpu
/vuɻlpu/
Gatto
vunmara
/vunmaɻa/
Mangiare
ngalkanha
/ŋalkan̪a/
Bere
ulpanha
/ulpan̪a/
Uno
mukuna
/mukuna/
Due
arlpili
/aɭpili/
Ciao
—
/—/
Grazie
mukunha
/mukun̪a/
Buono
ngarrkanha
/ŋaɻkan̪a/
Fonti
Parole a confronto
Confrontato con le lingue Pama-Nyungan correlate
| Significato | Adnyamathanha | Nhanda | Pintupi-Luritja | Pitjantjatjara | Warnman | Martu wangka | Olkol |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | awi /awi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kupa /kupa/ |
| Fuoco | warlu /waɻlu/ | warla /waɻla/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɾu/ | paral /paɻal/ |
| Sole | yidnu /jidnu/ | wurʼa /wuɾʔa/ | tjintu /cintu/ | tjintu /cintu/ | tjirntu /cinʈu/ | tjirntu /cɪɳʈu/ | naŋkari /naŋkaɻi/ |
| Luna | vuyu /vuju/ | kanyala /kaɲala/ | pira /piɻa/ | pira /piɻa/ | kintirriny /kinʈiriɲ/ | kayalany /kajalaɲ/ | kakal /kakal/ |
| Stella | vurdli /ˈvuɖli/ | indiya /indija/ | kililpi /kiˈlilpi/ | kililpil /kiˈlilpil/ | biyi /biji/ | piriny /piriɲ/ | el idnban /el ˈidnban/ |
| Madre | nyangka /ɲaŋka/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngama /ŋama/ | yakaji /jakaɟi/ | ngangi /ŋaŋi/ |
| Padre | arndu /aɳɖu/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | mama /mama/ | mama /mama/ | kirrki /kiɻki/ | mama /mama/ | kaba /kaba/ |
| Io | ngai /ŋai/ | ngayi /ŋaji/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayu /ŋaju/ | ngayu /ŋaju/ | ay /aj/ |
| Tu | nhina /n̪ina/ | nyini /ɲini/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | inag /inaɡ/ |
| Nome | mityi /mici/ | yini /jini/ | yini /jini/ | ini /ini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | ukal /ukal/ |
| Occhio | mina /mina/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɾu/ | mil /mil/ |
| Mano | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɾa/ | mara /maɻa/ |
| Cuore | kurda /kuɖa/ | pulpara /pulpaɻa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurda /kuɖa/ | kurtu /kʊɻʈu/ | piku /piku/ |
| Amore | mukunha /mukun̪a/ | kanyji /kaɲdʒi/ | mukulya /mukuʎa/ | mukulya /mukuʎa/ | kanyji /kaɲɟi/ | mukulyu /mukuʎu/ | kanyji /kaɲɟi/ |
| Albero | urtu /uʈu/ | parntany /paɳʈaɲ/ | punu /punu/ | punu /punu/ | watiya /watija/ | watarrka /wataɻka/ | warray /waɾaj/ |
| Casa | vakali /vakali/ | nhurra /ɳuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngurra /ŋuɻa/ | ngurra /ŋura/ | mariŋ /maɻiŋ/ |
| Cane | vurlpu /vuɻlpu/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | papa /papa/ | papa /papa/ | walyamarra /waʎamaɻa/ | papa /papa/ | kunpa /kunpa/ |
| Gatto | vunmara /vunmaɻa/ | paka /paka/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | ngarda /ŋaɖa/ | — /—/ | paka /paka/ |
| Mangiare | ngalkanha /ŋalkan̪a/ | ngarna /ŋaɻna/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarra /ŋaɻa/ | ngalku- /ŋalku/ | ngarinya /ŋaɻiɲa/ |
| Bere | ulpanha /ulpan̪a/ | nyuna /ɲuna/ | tjikini /cikini/ | tjikini /cikini/ | nyaa /ɲaː/ | tjiki- /cɪki/ | kupa nyaa /kupa ɲaː/ |
| Uno | mukuna /mukuna/ | kuyu /kuju/ | kutju /kucu/ | kutju /kucu/ | kuyu /kuju/ | kutjarra-wangu /kucara waŋu/ | kuyu /kuju/ |
| Due | arlpili /aɭpili/ | wuthada /wut̪aɖa/ | kutjarra /kucaɾa/ | kutjara /kucaɻa/ | kujarra /kuɟara/ | kujarra /kucara/ | uchir /utʃir/ |
| Ciao | — /—/ | — /—/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ |
| Grazie | mukunha /mukun̪a/ | — /—/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | — /—/ | — /—/ |
| Buono | ngarrkanha /ŋaɻkan̪a/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ |
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.