ཤར་པའི་སྐད་ཡིག
Bahasa Sherpa
Sino-Tibet
Bahasa Sherpa (autonim Sharpa atau Sharwa, "orang timur") adalah bahasa Tibetik dari rumpun Sino-Tibet, dituturkan oleh sekitar 200.000 orang terutama di kawasan Khumbu di sekitar Gunung Everest di distrik Solukhumbu, Nepal, dengan komunitas yang cukup besar di Sikkim/Darjeeling, India, serta diaspora global. Orang Sherpa terkenal di dunia sebagai pendaki gunung elit dan pemikul beban di ketinggian yang telah mendampingi hampir setiap pendakian sukses ke puncak Everest sejak pendakian pertama oleh Hillary dan Tenzing Norgay pada 1953 — Tenzing Norgay sendiri adalah orang Sherpa. Orang Sherpa bermigrasi dari Tibet timur (kawasan Kham) ke Khumbu secara bergelombang antara abad ke-15 dan ke-19, mempertahankan agama Buddha Tibet dan bahasa Tibetik mereka sambil mengembangkan tradisi budaya Sherpa yang khas. Secara linguistik, bahasa Sherpa berkerabat dekat dengan bahasa Tibet Standar tetapi dengan pengaruh Tibet timur (Khams) dan inovasi khas Khumbu. Bahasa Sherpa modern semakin dwibahasa dengan bahasa Nepal dan Inggris, terutama dalam konteks ekonomi pariwisata.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Bahasa Sherpa
Air
ཆུ
/tɕʰu/
Api
མེ
/me/
Matahari
ཉི་མ
/ɲima/
Bulan
ཟླ་བ
/dawa/
Bintang
སྐར་མ
/karma/
Ibu
ཨ་མ
/ama/
Ayah
ཨ་པ
/apa/
Saya
ང
/ŋa/
Kamu
ཁྱེད་རང
/kʰeraŋ/
Nama
མིང
/miŋ/
Mata
མིག
/mik/
Tangan
ལག་པ
/lakpa/
Hati
སྙིང
/ɲiŋ/
Cinta
བློ་ཆོ
/lotɕʰo/
Pohon
སྡོང་པོ
/dompo/
Rumah
ནང
/naŋ/
Anjing
ཁྱི
/kʰi/
Kucing
བྱི་ལ
/bila/
Makan
ཟ
/za/
Minum
འཐུང
/tʰuŋ/
Satu
ཅིག
/tɕik/
Dua
གཉིས
/ɲi/
Halo
ཏ་ཤེས་ཏེ་ལེ
/ʈʰaɕi tɕʰele/
Terima kasih
ཐུགས་རྗེ་ཆེ
/tʰuktɕetɕʰe/
Baik
ཡག་པོ
/jakpo/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Sino-Tibetan terkait
| Arti | Bahasa Sherpa | Bahasa Ladakhi | Bahasa Balti | Bahasa Tibet Klasik | Sikkim | Tibet Khams | Bahasa Tibet Klasik Liturgis |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| Api | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ |
| Matahari | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| Bulan | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /zlawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ |
| Bintang | སྐར་མ /karma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /karma/ | སྐར་མ་ /kaːma/ | སྐར་མ /karma/ | སྐར་མ /karma/ |
| Ibu | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ |
| Ayah | ཨ་པ /apa/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་ཕ /apʰa/ | ཕ /pʰa/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་ཕ /apʰa/ | ཡབ /jab/ |
| Saya | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང་ /ŋa/ | ང /ŋà/ | ང /ŋa/ |
| Kamu | ཁྱེད་རང /kʰeraŋ/ | ཁྱེད་རང /kʰeːraŋ/ | ཁྱང /kʰjaŋ/ | ཁྱོད /tɕʰø/ | ཁྱེད་རང་ /kʰeraŋ/ | ཁྱོད /cʰø˥/ | ཁྱོད /tɕʰø/ |
| Nama | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང་ /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ |
| Mata | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ |
| Tangan | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག /lak/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ |
| Hati | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང་ /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ |
| Cinta | བློ་ཆོ /lotɕʰo/ | དགའ /ɡa/ | དགའ་བ /ɡaba/ | དགའ་བ /ɡawa/ | དགའ /ɡa/ | དགའ་པོ /ɡapo/ | བྱམས་པ /tɕampa/ |
| Pohon | སྡོང་པོ /dompo/ | ཤིང /ʃiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང་ /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ |
| Rumah | ནང /naŋ/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁྱིམ /tɕʰim/ | ཁྱིམ /tɕim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ |
| Anjing | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /tɕʰi/ | ཁྱི /tɕʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /tɕʰi/ |
| Kucing | བྱི་ལ /bila/ | བྱི་ལ /pila/ | བྱི་ལ /bjila/ | བྱི་ལ /bila/ | ཞི་མི /ʑimi/ | ཞི་མི /ʑimi/ | ཞི་མི /ʑimi/ |
| Makan | ཟ /za/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /za/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /sa/ |
| Minum | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | ཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| Satu | ཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ |
| Dua | གཉིས /ɲi/ | གཉིས /ɲis/ | གཉིས /ɲis/ | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས་ /ɲiː/ | གཉིས /ȵiː/ | གཉིས /ɲiː/ |
| Halo | ཏ་ཤེས་ཏེ་ལེ /ʈʰaɕi tɕʰele/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ | ཨ་སི་ལམ /asilam/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /tʂaʃi deleks/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ | ཨ་རོ /aro/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /tʂaʃi delek/ |
| Terima kasih | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ |
| Baik | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ལེགས་པོ /lekpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.