Noongar wangkiny
Bahasa Noongar
Pama-Nyunga
Noongar (juga Nyungar, Whadjuk, Wadjak) adalah bahasa orang Noongar, pemilik tradisional sudut barat daya Australia Barat (dari Geraldton ke selatan hingga Esperance dan Albany). Bangsa Noongar terdiri dari 14 subkelompok (Whadjuk, Yued, Ballardong, Wilman, Kaneang, Wardandi, Nyaki Nyaki, Bibbulmun, Pibelmen, Pinjareb, Wudjari, Mineng, Goreng, Njungar) yang menuturkan ragam Noongar yang saling dapat dipahami. Terdampak parah oleh kolonisasi (komunitas Noongar di Perth memiliki kontak Eropa sejak 1829), bahasa ini hampir punah, tetapi Noongar Boodjar Language Centre dan South West Aboriginal Land and Sea Council telah memimpin revitalisasi aktif sejak 1990-an. Saat ini terdapat sekitar 370 penutur fasih dan sekitar 3.000 pembelajar parsial; Noongar diajarkan di beberapa sekolah di Perth.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Bahasa Noongar
Air
kep
/kep/
Api
kaarl
/kaːɻl/
Matahari
ngangk
/ŋaŋk/
Bulan
miyak
/mijak/
Bintang
djinda
/ɟinda/
Ibu
ngangk
/ŋaŋk/
Ayah
maam
/maːm/
Saya
ngany
/ŋaɲ/
Kamu
noonook
/nunuk/
Nama
kwerl
/kwɛɻl/
Mata
mel
/mel/
Tangan
mar
/maɻ/
Hati
kortang
/koɻtaŋ/
Cinta
djaadjam
/dʒaːdʒam/
Pohon
boorn
/boːɻn/
Rumah
mia
/maja/
Anjing
dwert
/dweɻt/
Kucing
nguni
/ŋuni/
Makan
ngarn
/ŋaɻn/
Minum
ngarn
/ŋaɻn/
Satu
keny
/keɲ/
Dua
koodjal
/kuɟal/
Halo
kaya
/kaja/
Terima kasih
boordawan
/boːɻdawan/
Baik
kwobidak
/kwobidak/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Pama-Nyungan terkait
| Arti | Bahasa Noongar | Bahasa Warnman | Bahasa Pintupi-Luritja | Bahasa Pitjantjatjara | Bahasa Olkol | Bahasa Nhanda | Bahasa Ngunnawal |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | kep /kep/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kupa /kupa/ | kapi /kapi/ | kungal /kuŋal/ |
| Api | kaarl /kaːɻl/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | paral /paɻal/ | warla /waɻla/ | warba /waɻba/ |
| Matahari | ngangk /ŋaŋk/ | tjirntu /cinʈu/ | tjintu /cintu/ | tjintu /cintu/ | naŋkari /naŋkaɻi/ | wurʼa /wuɾʔa/ | guma /ɡuma/ |
| Bulan | miyak /mijak/ | kintirriny /kinʈiriɲ/ | pira /piɻa/ | pira /piɻa/ | kakal /kakal/ | kanyala /kaɲala/ | birrang /biɻaŋ/ |
| Bintang | djinda /ɟinda/ | biyi /biji/ | kililpi /kiˈlilpi/ | kililpil /kiˈlilpil/ | el idnban /el ˈidnban/ | indiya /indija/ | dyurra /ɟura/ |
| Ibu | ngangk /ŋaŋk/ | ngama /ŋama/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngangi /ŋaŋi/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | guni /ɡuni/ |
| Ayah | maam /maːm/ | kirrki /kiɻki/ | mama /mama/ | mama /mama/ | kaba /kaba/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | pumba /pumba/ |
| Saya | ngany /ŋaɲ/ | ngayu /ŋaju/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayulu /ŋajulu/ | ay /aj/ | ngayi /ŋaji/ | ngaya /ŋaja/ |
| Kamu | noonook /nunuk/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | inag /inaɡ/ | nyini /ɲini/ | ngindu /ŋindu/ |
| Nama | kwerl /kwɛɻl/ | yini /jini/ | yini /jini/ | ini /ini/ | ukal /ukal/ | yini /jini/ | yini /jini/ |
| Mata | mel /mel/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | mil /mil/ | kuru /kuɻu/ | mil /mil/ |
| Tangan | mar /maɻ/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ |
| Hati | kortang /koɻtaŋ/ | kurda /kuɖa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | piku /piku/ | pulpara /pulpaɻa/ | gauar /ɡauar/ |
| Cinta | djaadjam /dʒaːdʒam/ | kanyji /kaɲɟi/ | mukulya /mukuʎa/ | mukulya /mukuʎa/ | kanyji /kaɲɟi/ | kanyji /kaɲdʒi/ | marmit /maɻmit/ |
| Pohon | boorn /boːɻn/ | watiya /watija/ | punu /punu/ | punu /punu/ | warray /waɾaj/ | parntany /paɳʈaɲ/ | warabi /waɻabi/ |
| Rumah | mia /maja/ | ngurra /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | mariŋ /maɻiŋ/ | nhurra /ɳuɻa/ | kuni /kuni/ |
| Anjing | dwert /dweɻt/ | walyamarra /waʎamaɻa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | kunpa /kunpa/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | mirri /miɻi/ |
| Kucing | nguni /ŋuni/ | ngarda /ŋaɖa/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | paka /paka/ | paka /paka/ | poosi /puːsi/ |
| Makan | ngarn /ŋaɻn/ | ngarra /ŋaɻa/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarinya /ŋaɻiɲa/ | ngarna /ŋaɻna/ | daring /daɻiŋ/ |
| Minum | ngarn /ŋaɻn/ | nyaa /ɲaː/ | tjikini /cikini/ | tjikini /cikini/ | kupa nyaa /kupa ɲaː/ | nyuna /ɲuna/ | nyu /ɲu/ |
| Satu | keny /keɲ/ | kuyu /kuju/ | kutju /kucu/ | kutju /kucu/ | kuyu /kuju/ | kuyu /kuju/ | guma /ɡuma/ |
| Dua | koodjal /kuɟal/ | kujarra /kuɟara/ | kutjarra /kucaɾa/ | kutjara /kucaɻa/ | uchir /utʃir/ | wuthada /wut̪aɖa/ | bula /bula/ |
| Halo | kaya /kaja/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ | yumalundi /jumalundi/ |
| Terima kasih | boordawan /boːɻdawan/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ | miyamala /mijamala/ |
| Baik | kwobidak /kwobidak/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | walunga /waluŋa/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.