Ye'kwana
Bahasa Maquiritari
Cariban
Maquiritari (also Ye'kwana, Yekuana, Makiritare, De'kwana) is a Northern Cariban language of the Orinoco-Amazon headwaters region in southern Venezuela and northern Brazil. The Yekuana people are river-dwelling rainforest farmers and traders famous for their basketry (sebucán) and dugout canoe construction. The Yanomami-Yekuana shared territory in Brazil (Roraima) is one of the largest indigenous reserves in South America. Linguistically, Yekuana shows classical Cariban features: ergative-absolutive alignment, complex polypersonal verb morphology, and SOV constituent order. The community is bilingual with Spanish (Venezuela) or Portuguese (Brazil), with active language preservation through the OPIYAJE indigenous organization.
Tempat dituturkan
20 kata inti dalam Bahasa Maquiritari
Air
tuna
/tuna/
Api
kayuwane
/kajuwane/
Matahari
shi
/ʃi/
Bulan
nuna
/nuna/
Ibu
ñawi
/ɲawi/
Ayah
baba
/baba/
Makan
äsuukai
/ɨsuːkai/
Minum
äsoojai
/ɨsoːʒai/
Cinta
ekädäkä
/ekɨdɨkɨ/
Hati
eyiwekä
/ejiwekɨ/
Pohon
eyu
/eju/
Rumah
ätta
/ɨtːa/
Anjing
kaikutshi
/kaikutʃi/
Kucing
mishi
/miʃi/
Tangan
eñä
/eɲɨ/
Mata
enu
/enu/
Halo
etämä
/etɨmɨ/
Terima kasih
enaña
/enaɲa/
Satu
toune
/toune/
Baik
kataajai
/kataːʒai/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Cariban terkait
| Arti | Bahasa Maquiritari | Bahasa Misak | Bahasa Karib | bahasa Ndau | Mandaic | Ngaju | Bahasa Sakizaya |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | tuna /tuna/ | unø /unø/ | tuna /tuna/ | mvura /mvuɾa/ | ࡌࡉࡀ /mia/ | danum /danum/ | nanum /nanum/ |
| Api | kayuwane /kajuwane/ | nipi /nipi/ | waktö /waktø/ | muriro /muɾiɾo/ | ࡍࡅࡓࡀ /nura/ | apui /apui/ | lamal /lamal/ |
| Matahari | shi /ʃi/ | shi /ʃi/ | weju /weju/ | zuva /zuva/ | ࡔࡀࡌࡔࡀ /ʃamʃa/ | matanandau /matanandau/ | cidal /tʃidal/ |
| Bulan | nuna /nuna/ | atru /atɾu/ | nuno /nuno/ | mwedzi /mwedzi/ | ࡎࡉࡓࡀ /sira/ | bulan /bulan/ | ʔulalalalal /ʔulalal/ |
| Ibu | ñawi /ɲawi/ | mama /mama/ | sano /sano/ | amai /amai/ | ࡀࡌࡀ /ama/ | indu /indu/ | ina /ina/ |
| Ayah | baba /baba/ | tata /tata/ | papa /papa/ | baba /baba/ | ࡀࡁࡀ /aba/ | bapa /bapa/ | ama /ama/ |
| Makan | äsuukai /ɨsuːkai/ | mɵ /mɵ/ | onökö /onøkø/ | kudya /kudʒa/ | ࡀࡊࡀࡋ /akal/ | kuman /kuman/ | hekal /hekal/ |
| Minum | äsoojai /ɨsoːʒai/ | ushi /uʃi/ | ëne /ɘne/ | kunwa /kunwa/ | ࡔࡕࡀ /ʃta/ | mihop /mihop/ | mihecak /mihetʃak/ |
| Cinta | ekädäkä /ekɨdɨkɨ/ | kausrap /kawsɾap/ | kataneko /kataneko/ | rudo /ɾudo/ | ࡓࡅࡄࡌࡀ /ɾuhma/ | sinta /sinta/ | kapah /kapah/ |
| Hati | eyiwekä /ejiwekɨ/ | mun /mun/ | emanga /emaŋɡa/ | mwoyo /mwojo/ | ࡋࡉࡁࡀ /liba/ | atei /atei/ | gawang /ɡawaŋ/ |
| Pohon | eyu /eju/ | yu /ju/ | wewe /wewe/ | muti /muti/ | ࡀࡊࡀࡍࡀ /akana/ | kayu /kaju/ | kilang /kilaŋ/ |
| Rumah | ätta /ɨtːa/ | ya /ja/ | paty /pati/ | nyumba /ɲumba/ | ࡁࡉࡕࡀ /bita/ | huma /huma/ | luma /luma/ |
| Anjing | kaikutshi /kaikutʃi/ | kuchi /kutʃi/ | pero /peɾo/ | imbga /imbɡa/ | ࡊࡀࡋࡁࡀ /kalba/ | asu /asu/ | waco /watʃo/ |
| Kucing | mishi /miʃi/ | mishi /miʃi/ | meu /meu/ | kiti /kiti/ | ࡔࡅࡍࡀࡓࡀ /ʃunara/ | posa /posa/ | posi /posi/ |
| Tangan | eñä /eɲɨ/ | mar /maɾ/ | amu /amu/ | chanza /tʃanza/ | ࡏࡃࡀ /ʔida/ | lengen /ləŋən/ | kamay /kamai/ |
| Mata | enu /enu/ | kab /kab/ | enu /enu/ | ziso /ziso/ | ࡏࡉࡍࡀ /ʔina/ | mate /mate/ | mata /mata/ |
| Halo | etämä /etɨmɨ/ | ma'rik /maʔɾik/ | mary /maɾi/ | mhoroi /mhoɾoji/ | ࡔࡋࡀࡌࡀ /ʃlama/ | tabea /tabea/ | marayas /maɾajas/ |
| Terima kasih | enaña /enaɲa/ | payn /pajn/ | irombo /iɾombo/ | ndatenda /ndatenda/ | ࡈࡀࡁࡅࡕࡀ /ʈabuta/ | sahindai /sahindai/ | lalumahan /lalumahan/ |
| Satu | toune /toune/ | kan /kan/ | o:wi /oːwi/ | chimwe /tʃimwe/ | ࡄࡀࡃ /had/ | ije /ije/ | cacay /tʃatʃai/ |
| Baik | kataajai /kataːʒai/ | kausrik /kawsɾik/ | epoja /epoja/ | kanaka /kanaka/ | ࡈࡀࡁࡀ /tˤaba/ | bahalap /bahalap/ | kapah /kapah/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.