Tiv
टिव
नाइजर-कांगो
तिव मध्य नाइजीरिया की सबसे बड़ी ग़ैर-हौसा-फुलानी आबादी, तिव जातीय समूह की प्रमुख भाषा है, जिसके लगभग 50 लाख वक्ता बेन्यू राज्य में ग्बोको और माकुर्दी के आसपास केंद्रित हैं। भाषाई दृष्टि से, तिव बैंटॉइड (Bantoid) के तिवॉइड (Tivoid) उपसमूह से संबंधित है (जो बंटू भाषाओं की बहन शाखा है), लेकिन अधिकांश अन्य तिवॉइड भाषाएँ कैमरून में हैं, जिससे तिव अपने उपसमूह के भीतर भौगोलिक रूप से अलग-थलग पड़ जाती है। तिव में नाइजर-कांगो की शास्त्रीय विशेषताएँ हैं: संज्ञा-वर्ग प्रणाली (~10 वर्ग), स्वराघात (downstep के साथ 3 स्वर), और SVO घटक क्रम। अब्राहम का 1940 का Tiv-English Dictionary आज भी एक आधारभूत संदर्भ बना हुआ है। तिव की 1930 के दशक से एक मज़बूत साहित्यिक परंपरा है, जिसमें तिव नया नियम (1936) और तिव-भाषा का समाचारपत्र "Tion" जैसे प्रमुख कार्य शामिल हैं।
कहाँ बोली जाती है
टिव में 31 मूल शब्द
पानी
mngerem
/mŋɡɛɾɛm/
आग
usu
/usu/
सूरज
iyange
/ijaŋɡe/
चाँद
uwer
/uwɛɾ/
तारा
ishan
/iˈʃan/
माता
ngo
/ŋɡo/
पिता
ter
/tɛɾ/
मैं
mo
/mɔ/
तुम
we
/we/
नाम
iti
/iˈti/
आँख
ishe
/iʃe/
हाथ
ave
/ave/
दिल
ishima
/iʃima/
प्रेम
dooshima
/doːʃima/
पेड़
kon
/kon/
घर
ya
/ja/
कुत्ता
iyou
/ijou/
बिल्ली
anyam
/aɲam/
खाना
yan
/jan/
पीना
mba
/mba/
एक
mom
/mom/
दो
uhar
/uˈhar/
नमस्ते
m sugh
/m suɣ/
धन्यवाद
m sugh u
/m suɣ u/
अच्छा
dedoo
/dedoː/
स्रोत
शब्दों की तुलना
Niger-Congo संबंधित भाषाओं से तुलना
| अर्थ | टिव | किम्बुन्डू | कोंगो | लूबा-कसाई | आयमारा | ज़ुलू | लुंडा |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | mngerem /mŋɡɛɾɛm/ | menha /meɲa/ | maza /maza/ | mâyi /maːji/ | uma /uma/ | amanzi /amanzi/ | meji /medʒi/ |
| आग | usu /usu/ | tubia /tubja/ | tiya /tija/ | kapia /kapia/ | nina /nina/ | umlilo /umlilo/ | kesi /kesi/ |
| सूरज | iyange /ijaŋɡe/ | muanya /mwaɲa/ | ntangu /ntaŋɡu/ | dîba /diːba/ | inti /inti/ | ilanga /ilaŋɡa/ | itaŋwa /itaŋwa/ |
| चाँद | uwer /uwɛɾ/ | ngonde /ŋɡonde/ | ngonda /ŋɡonda/ | ngondo /ŋɡondo/ | phaxsi /pʰaχsi/ | inyanga /iɲaŋɡa/ | kakweji /kakwedʒi/ |
| तारा | ishan /iˈʃan/ | tetembwa /teˈtembwa/ | mbwetete /mbwetete/ | mutoto /mutoto/ | warawara /waɾawaɾa/ | inkanyezi /iŋkaˈɲeːzi/ | katumbwa /katumbwa/ |
| माता | ngo /ŋɡo/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mâmu /maːmu/ | mama /mama/ | umama /umama/ | mama /mama/ |
| पिता | ter /tɛɾ/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tâtu /taːtu/ | tata /tata/ | ubaba /uɓaɓa/ | tata /tata/ |
| मैं | mo /mɔ/ | eme /eme/ | mono /mono/ | meme /meme/ | naya /naja/ | mina /ˈmiːna/ | ami /ami/ |
| तुम | we /we/ | eie /eje/ | ngeye /ŋɡeje/ | wewe /wewe/ | juma /huma/ | wena /ˈweːna/ | eyi /eji/ |
| नाम | iti /iˈti/ | dijina /diˈʒina/ | nkumbu /nkumbu/ | dîna /diːna/ | suti /suti/ | igama /iˈɡaːma/ | ijina /idʒina/ |
| आँख | ishe /iʃe/ | dixi /diʃi/ | disu /disu/ | dîsu /diːsu/ | nayra /najɾa/ | iso /iso/ | disu /disu/ |
| हाथ | ave /ave/ | lukwaku /lukwaku/ | koko /koko/ | tshianza /tʃianza/ | ampara /ampaɾa/ | isandla /isandɮa/ | chikasa /tʃikasa/ |
| दिल | ishima /iʃima/ | muxima /muʃima/ | ntima /ntima/ | mucima /mutʃima/ | chuyma /tʃujma/ | inhliziyo /inɬizijo/ | muchima /mutʃima/ |
| प्रेम | dooshima /doːʃima/ | henda /henda/ | zola /zola/ | dinanga /dinaŋɡa/ | munasiña /munasiɲa/ | uthando /utʰando/ | kukeŋa /kukeŋa/ |
| पेड़ | kon /kon/ | mukune /mukune/ | nti /nti/ | mutshi /mutʃi/ | quqa /quqa/ | isihlahla /isiɬaɬa/ | mutondu /mutondu/ |
| घर | ya /ja/ | inzo /inzo/ | nzo /nzo/ | nzubu /nzubu/ | uta /uta/ | indlu /indɮu/ | itala /itala/ |
| कुत्ता | iyou /ijou/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | anu /anu/ | inja /indʒa/ | kawa /kawa/ |
| बिल्ली | anyam /aɲam/ | kasalu /kasalu/ | nyau /ɲau/ | nyao /ɲao/ | phisi /pʰisi/ | ikati /ikati/ | — /—/ |
| खाना | yan /jan/ | kudya /kudja/ | ku dia /ku dja/ | kudia /kudia/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | ukudla /ukuɮa/ | kudya /kudja/ |
| पीना | mba /mba/ | kunwa /kunwa/ | ku nua /ku nwa/ | kunua /kunua/ | umaña /umaɲa/ | ukuphuza /ukupʰuza/ | kunwa /kunwa/ |
| एक | mom /mom/ | -moxi /moʃi/ | mosi /mosi/ | umue /umue/ | maya /maja/ | kunye /kuɲe/ | wumu /wumu/ |
| दो | uhar /uˈhar/ | -iadi /jaːdi/ | zole /zole/ | bibidi /bibidi/ | paya /paja/ | kubili /kuˈɓili/ | ayedi /ajedi/ |
| नमस्ते | m sugh /m suɣ/ | kiebi /kiebi/ | mboté /mbote/ | moyo /mojo/ | kamisaki /kamisaki/ | sawubona /sawuɓona/ | mwani /mwani/ |
| धन्यवाद | m sugh u /m suɣ u/ | kishukutu /kiʃukutu/ | matondo /matondo/ | tuasakidila /tuasakidila/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | ngiyabonga /ŋɡijaɓoŋɡa/ | nasakalili /nasakalili/ |
| अच्छा | dedoo /dedoː/ | kiá /kja/ | mbote /mbote/ | bimpe /bimpe/ | suma /suma/ | kuhle /kuɬe/ | chachiwahi /tʃatʃiwahi/ |
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।