Wallisertiitsch
वालिसी जर्मन
भारोपीय परिवार (जर्मनिक → पश्चिमी → उच्च जर्मन → आलेमानिक → उच्चतम आलेमानिक)
वालिस जर्मन (Wallisertiitsch) सबसे रूढ़िवादी आलेमानिक बोली है, जो ऊपरी वालिस में बोली जाती है। यह पुरानी उच्च जर्मन की उन विशेषताओं को संरक्षित रखती है जो अन्यत्र लुप्त हो गईं — /nk/ संगुच्छ (Hung "कुत्ता" बनाम मानक Hund), अवृत्तमुखी उच्च स्वर, और पुरानी उच्च जर्मन के द्विस्वर ei/ou — और /k/ को व्यवस्थित रूप से [x] में बदल देती है। ज़्यूरिख़ स्विस जर्मन के साथ परस्पर अबोधगम्य।
कहाँ बोली जाती है
वालिसी जर्मन में 31 मूल शब्द
पानी
Wasser
/ʋasːər/
आग
Fyyr
/fyːr/
सूरज
Sunna
/ˈsʊnːa/
चाँद
Mánu
/ˈmaːnʊ/
तारा
Stäru
/ˈʃtæru/
माता
Mu̜eter
/ˈmuə̯tər/
पिता
Vattär
/ˈfatːær/
मैं
ich
/ɪç/
तुम
du
/du/
नाम
Namu
/ˈnamu/
आँख
Oig
/ɔɪ̯ɡ/
हाथ
Hand
/hand/
दिल
Härz
/hærts/
प्रेम
Liebi
/ˈliə̯bi/
पेड़
Boum
/bɔʊ̯m/
घर
Hus
/huːs/
कुत्ता
Hung
/hʊŋk/
बिल्ली
Chatza
/ˈxatsa/
खाना
ässu
/ˈæsːʊ/
पीना
trichu
/ˈtrɪxʊ/
एक
eis
/æɪ̯s/
दो
zwei
/tsvɛi/
नमस्ते
Tagwol
/ˈtaɡʋol/
धन्यवाद
Vergälts Gott
/ferˈɡæltsɡot/
अच्छा
güet
/ɡyə̯t/
कोयल
Gugger
/ˈɡʊɡər/
कंप्यूटर
Computer
/komˈpjuːtər/
सुशी
Sushi
/ˈsuʃi/
स्रोत
- Bohnenberger, Karl (1913) Die Mundart der deutschen Walliser im Heimattal und in den Aussenorten. Frauenfeld: Huber.
- Henzen, Walter (1932) Der Genitiv im heutigen Wallis. PBB 56.
- Christen, Helen et al. (2010) Kleiner Sprachatlas der deutschen Schweiz. Frauenfeld: Huber.
- Glottolog: Highest Alemannic
शब्दों की तुलना
Indo-European (Germanic → West → Upper German → Alemannic → Höchstalemannisch) संबंधित भाषाओं से तुलना
| अर्थ | वालिसी जर्मन | स्विस जर्मन | वालसर | जर्मन (स्विस) | प्रारंभिक नव उच्च जर्मन (लूथर युग) | पूर्वी फ्रैंकोनियन | लिमबर्गिश |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | Wasser /ʋasːər/ | Wasser /vasːər/ | Wasser /vasːər/ | Wasser /ˈvasər/ | Wasser /ˈvasːər/ | Wasser /vasːə/ | water /vatər/ |
| आग | Fyyr /fyːr/ | Füür /fyːr/ | Für /fyːr/ | Feuer /ˈfɔɪ̯ər/ | Fewr /foɪ̯r/ | Feier /faɪɐ/ | vuur /vyːr/ |
| सूरज | Sunna /ˈsʊnːa/ | Sunne /sʊnə/ | Sunna /sʊnːa/ | Sonne /ˈsɔnə/ | Sonne /ˈzɔnə/ | Sunn /sʊn/ | zón /zɔn/ |
| चाँद | Mánu /ˈmaːnʊ/ | Mond /moːnd/ | Maa /maː/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Maa /maː/ | maon /maːʊn/ |
| तारा | Stäru /ˈʃtæru/ | Stärn /ʃtærn/ | Stärn /ʃtærn/ | Stern /ʃtɛrn/ | Stern /ʃtɛrn/ | Stern /ʃtɛrn/ | sjter /ʃtɛr/ |
| माता | Mu̜eter /ˈmuə̯tər/ | Mueter /muə̯tər/ | Müeter /myə̯tər/ | Mutter /ˈmʊtər/ | Mutter /ˈmʊtər/ | Mudder /mʊdɐ/ | mam /mam/ |
| पिता | Vattär /ˈfatːær/ | Vatter /fatər/ | Atti /atːi/ | Vater /ˈfaːtər/ | Vater /ˈfaːtər/ | Vadder /fadɐ/ | pap /pap/ |
| मैं | ich /ɪç/ | ich /ɪx/ | ich /ix/ | ich /ɪx/ | ich /ɪç/ | i /i/ | ich /ɪç/ |
| तुम | du /du/ | du /duː/ | du /du/ | du /duː/ | du /duː/ | du /du/ | doe /du/ |
| नाम | Namu /ˈnamu/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnamə/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Nama /ˈnamɐ/ | naam /naːm/ |
| आँख | Oig /ɔɪ̯ɡ/ | Aug /aʊ̯ɡ/ | Oug /oʊɡ/ | Auge /ˈaʊɡə/ | Aug /aʊk/ | Aach /aːx/ | oug /ɔux/ |
| हाथ | Hand /hand/ | Hand /hand/ | Hand /hant/ | Hand /hant/ | Handt /hant/ | Hand /hand/ | handj /hanʲ/ |
| दिल | Härz /hærts/ | Härz /hærts/ | Hërz /hɛrts/ | Herz /hɛrts/ | Hertz /hɛrts/ | Herz /hɛrts/ | hart /hart/ |
| प्रेम | Liebi /ˈliə̯bi/ | Liebi /liə̯bi/ | Liebi /liə̯bi/ | Liebe /ˈliːbə/ | Liebe /ˈliːbə/ | Liebe /liːbə/ | leefde /leːfdə/ |
| पेड़ | Boum /bɔʊ̯m/ | Baum /baʊ̯m/ | Boum /boʊm/ | Baum /baʊm/ | Bawm /baʊm/ | Bauma /baʊmaː/ | boum /bʌʊm/ |
| घर | Hus /huːs/ | Huus /huːs/ | Hus /huːs/ | Haus /haʊs/ | Hauß /haʊs/ | Haus /haʊs/ | hoes /huːs/ |
| कुत्ता | Hung /hʊŋk/ | Hund /hʊnd/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | hóndj /hɔnʲ/ |
| बिल्ली | Chatza /ˈxatsa/ | Chatz /xats/ | Chatz /xats/ | Katze /ˈkɑtːsə/ | Katze /ˈkatsə/ | Katz /kats/ | kat /kat/ |
| खाना | ässu /ˈæsːʊ/ | ässe /æsə/ | ässe /æsə/ | essen /ˈɛsn̩/ | essen /ˈɛsːən/ | esse /ɛsə/ | ete /eːtə/ |
| पीना | trichu /ˈtrɪxʊ/ | trinke /trɪŋkə/ | trinke /trɪŋkə/ | trinken /ˈtrɪŋkn̩/ | trincken /ˈtrɪŋkən/ | trinke /trɪŋkə/ | drinke /drɪŋkə/ |
| एक | eis /æɪ̯s/ | eis /æɪ̯s/ | eins /æɪ̯ns/ | eins /aɪ̯ns/ | eyn /aɪ̯n/ | ans /ans/ | eine /ɛɪnə/ |
| दो | zwei /tsvɛi/ | zwöi /tsʋøi/ | zwei /tsʋei/ | zwei /tsvai/ | zwey /tsvaɪ/ | zwaa /tsvaː/ | twee /tweː/ |
| नमस्ते | Tagwol /ˈtaɡʋol/ | Grüezi /ɡryə̯tsi/ | Grüössi /ɡryə̯sːi/ | Hallo /haˈloː/ | Gott zum Gruß /ɡɔt tsʊm ɡruːs/ | Grüß Gott /ɡrʏs ɡɔt/ | hallo /halo/ |
| धन्यवाद | Vergälts Gott /ferˈɡæltsɡot/ | Merci /mɛrsi/ | Vergelts Gott /fɛrɡɛlts ɡɔt/ | danke /ˈdaŋkə/ | Danck /daŋk/ | Vergelt's Gott /fɛɐɡɛlts ɡɔt/ | merci /mɛrsi/ |
| अच्छा | güet /ɡyə̯t/ | guet /ɡuə̯t/ | guet /ɡuə̯t/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | guad /ɡuə̯d/ | good /ɡoːt/ |
| कोयल | Gugger /ˈɡʊɡər/ | Gugger /ˈɡʊɡər/ | Gugger /ˈɡʊɡər/ | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | gukuk /ˈɡukuk/ | Gutzgauch /ˈɡʊtsɡaʊx/ | kókkók /ˈkoːkoːk/ |
| कंप्यूटर | Computer /komˈpjuːtər/ | Computer /komˈpjuːtər/ | Computer /komˈpjuːtər/ | Computer /komˈpjuːtər/ | Rechenmeister /ˈrɛçənˌmaɪstər/ | Computer /kɔmˈpjuːdɐ/ | computer /kɔmˈpjuːtər/ |
| सुशी | Sushi /ˈsuʃi/ | Sushi /ˈsuʃi/ | Sushi /ˈsuʃi/ | Sushi /ˈsuʃi/ | Stockfisch /ˈʃtɔkfɪʃ/ | Sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ |
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।