Schwiizerdütsch
स्विस जर्मन
भारोपीय परिवार (जर्मनिक शाखा, पश्चिम, उच्च जर्मन, आलेमानिक)
स्विस जर्मन (Schwiizerdütsch / Schweizerdeutsch) जर्मन-भाषी स्विट्ज़रलैंड और लिश्टेनश्टाइन में बोला जाने वाला अलेमानी बोली-समूह है। यह स्वनविज्ञान, शब्दभंडार और रूपविज्ञान में मानक जर्मन से काफ़ी भिन्न है — जिसमें भूतकाल (preterite) का अभाव और उच्च जर्मन व्यंजन-स्थानांतरण (High German Consonant Shift) के विशिष्ट परिणाम शामिल हैं (उदा. k → x, जैसे chind "बच्चा" में)। द्विभाषिकता (diglossia) यहाँ सामान्य बात है: लेखन और औपचारिक बोलचाल के लिए मानक जर्मन, और मीडिया सहित रोज़मर्रा की मौखिक भाषा के लिए स्विस जर्मन।
कहाँ बोली जाती है
स्विस जर्मन में 31 मूल शब्द
पानी
Wasser
/vasːər/
आग
Füür
/fyːr/
सूरज
Sunne
/sʊnə/
चाँद
Mond
/moːnd/
तारा
Stärn
/ʃtærn/
माता
Mueter
/muə̯tər/
पिता
Vatter
/fatər/
मैं
ich
/ɪx/
तुम
du
/duː/
नाम
Name
/ˈnaːmə/
आँख
Aug
/aʊ̯ɡ/
हाथ
Hand
/hand/
दिल
Härz
/hærts/
प्रेम
Liebi
/liə̯bi/
पेड़
Baum
/baʊ̯m/
घर
Huus
/huːs/
कुत्ता
Hund
/hʊnd/
बिल्ली
Chatz
/xats/
खाना
ässe
/æsə/
पीना
trinke
/trɪŋkə/
एक
eis
/æɪ̯s/
दो
zwöi
/tsʋøi/
नमस्ते
Grüezi
/ɡryə̯tsi/
धन्यवाद
Merci
/mɛrsi/
अच्छा
guet
/ɡuə̯t/
कोयल
Gugger
/ˈɡʊɡər/
कंप्यूटर
Computer
/komˈpjuːtər/
सुशी
Sushi
/ˈsuʃi/
स्रोत
शब्दों की तुलना
Indo-European (Germanic, West, High German, Alemannic) संबंधित भाषाओं से तुलना
| अर्थ | स्विस जर्मन | वालसर | वालिसी जर्मन | जर्मन (स्विस) | पूर्वी फ्रैंकोनियन | कोलोनिश | श्वाबियन |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | Wasser /vasːər/ | Wasser /vasːər/ | Wasser /ʋasːər/ | Wasser /ˈvasər/ | Wasser /vasːə/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasə/ |
| आग | Füür /fyːr/ | Für /fyːr/ | Fyyr /fyːr/ | Feuer /ˈfɔɪ̯ər/ | Feier /faɪɐ/ | Füer /fyːɐ/ | Feuer /foiɐ/ |
| सूरज | Sunne /sʊnə/ | Sunna /sʊnːa/ | Sunna /ˈsʊnːa/ | Sonne /ˈsɔnə/ | Sunn /sʊn/ | Sonn /zɔn/ | Sonne /sonə/ |
| चाँद | Mond /moːnd/ | Maa /maː/ | Mánu /ˈmaːnʊ/ | Mond /moːnt/ | Maa /maː/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnd/ |
| तारा | Stärn /ʃtærn/ | Stärn /ʃtærn/ | Stäru /ˈʃtæru/ | Stern /ʃtɛrn/ | Stern /ʃtɛrn/ | Stään /ʃtɛːn/ | Schtern /ʃtɛrn/ |
| माता | Mueter /muə̯tər/ | Müeter /myə̯tər/ | Mu̜eter /ˈmuə̯tər/ | Mutter /ˈmʊtər/ | Mudder /mʊdɐ/ | Moder /moːdɐ/ | Mädder /mɛdɐ/ |
| पिता | Vatter /fatər/ | Atti /atːi/ | Vattär /ˈfatːær/ | Vater /ˈfaːtər/ | Vadder /fadɐ/ | Vatter /fatɐ/ | Vadder /fadɐ/ |
| मैं | ich /ɪx/ | ich /ix/ | ich /ɪç/ | ich /ɪx/ | i /i/ | ich /ɪɕ/ | i /i/ |
| तुम | du /duː/ | du /du/ | du /du/ | du /duː/ | du /du/ | do /doː/ | du /du/ |
| नाम | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnamə/ | Namu /ˈnamu/ | Name /ˈnaːmə/ | Nama /ˈnamɐ/ | Name /ˈnaːmə/ | Nama /ˈnamə/ |
| आँख | Aug /aʊ̯ɡ/ | Oug /oʊɡ/ | Oig /ɔɪ̯ɡ/ | Auge /ˈaʊɡə/ | Aach /aːx/ | Auch /aʊx/ | Aug /aʊɡ/ |
| हाथ | Hand /hand/ | Hand /hant/ | Hand /hand/ | Hand /hant/ | Hand /hand/ | Hand /hant/ | Hand /hand/ |
| दिल | Härz /hærts/ | Hërz /hɛrts/ | Härz /hærts/ | Herz /hɛrts/ | Herz /hɛrts/ | Hätz /hɛts/ | Herz /hɛɐts/ |
| प्रेम | Liebi /liə̯bi/ | Liebi /liə̯bi/ | Liebi /ˈliə̯bi/ | Liebe /ˈliːbə/ | Liebe /liːbə/ | Leev /leːf/ | Liab /liə̯b/ |
| पेड़ | Baum /baʊ̯m/ | Boum /boʊm/ | Boum /bɔʊ̯m/ | Baum /baʊm/ | Bauma /baʊmaː/ | Boum /baʊm/ | Baum /baum/ |
| घर | Huus /huːs/ | Hus /huːs/ | Hus /huːs/ | Haus /haʊs/ | Haus /haʊs/ | Huus /huːs/ | Hous /haus/ |
| कुत्ता | Hund /hʊnd/ | Hund /hʊnt/ | Hung /hʊŋk/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hongk /hoŋk/ | Hond /hond/ |
| बिल्ली | Chatz /xats/ | Chatz /xats/ | Chatza /ˈxatsa/ | Katze /ˈkɑtːsə/ | Katz /kats/ | Katz /kats/ | Katz /kats/ |
| खाना | ässe /æsə/ | ässe /æsə/ | ässu /ˈæsːʊ/ | essen /ˈɛsn̩/ | esse /ɛsə/ | esse /ɛsə/ | essa /ɛsə/ |
| पीना | trinke /trɪŋkə/ | trinke /trɪŋkə/ | trichu /ˈtrɪxʊ/ | trinken /ˈtrɪŋkn̩/ | trinke /trɪŋkə/ | drinke /dʁɪŋkə/ | drengga /dɾɛŋɡə/ |
| एक | eis /æɪ̯s/ | eins /æɪ̯ns/ | eis /æɪ̯s/ | eins /aɪ̯ns/ | ans /ans/ | ein /aɪn/ | oine /ɔinə/ |
| दो | zwöi /tsʋøi/ | zwei /tsʋei/ | zwei /tsvɛi/ | zwei /tsvai/ | zwaa /tsvaː/ | zwei /tsvai/ | zwoi /tsvoɪ̯/ |
| नमस्ते | Grüezi /ɡryə̯tsi/ | Grüössi /ɡryə̯sːi/ | Tagwol /ˈtaɡʋol/ | Hallo /haˈloː/ | Grüß Gott /ɡrʏs ɡɔt/ | Tach /tax/ | Grüß Gott /ɡryːs ɡɔt/ |
| धन्यवाद | Merci /mɛrsi/ | Vergelts Gott /fɛrɡɛlts ɡɔt/ | Vergälts Gott /ferˈɡæltsɡot/ | danke /ˈdaŋkə/ | Vergelt's Gott /fɛɐɡɛlts ɡɔt/ | Dankeschön /daŋkəʃøːn/ | Danggschee /daŋkʃeː/ |
| अच्छा | guet /ɡuə̯t/ | guet /ɡuə̯t/ | güet /ɡyə̯t/ | gut /ɡuːt/ | guad /ɡuə̯d/ | joot /joːt/ | guad /ɡuə̯d/ |
| कोयल | Gugger /ˈɡʊɡər/ | Gugger /ˈɡʊɡər/ | Gugger /ˈɡʊɡər/ | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | Gutzgauch /ˈɡʊtsɡaʊx/ | — | Guckguck /ˈɡʊkɡʊk/ |
| कंप्यूटर | Computer /komˈpjuːtər/ | Computer /komˈpjuːtər/ | Computer /komˈpjuːtər/ | Computer /komˈpjuːtər/ | Computer /kɔmˈpjuːdɐ/ | Computer /komˈpjuːtɐ/ | — |
| सुशी | Sushi /ˈsuʃi/ | Sushi /ˈsuʃi/ | Sushi /ˈsuʃi/ | Sushi /ˈsuʃi/ | Sushi /ˈsuʃi/ | Sushi /ˈzuʃi/ | — |
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।