Awajún chichám
अगुआरुना
Jivaroan
Aguaruna (Awajún chichám, "Awajún speech") is the largest Jivaroan language, spoken by ~50,000-55,000 Awajún people in the Peruvian Amazon — Andes ecotone region. The Jivaroan family is a small isolated South American family of 4-5 closely related languages (Shuar jiv, Achuar acu, Huambisa, Shiwiar, Awajún agr) whose homeland straddles the Peru-Ecuador border in the Marañón River basin. Awajún speakers are ethnically related to but linguistically distinct from Ecuadorian Shuar; mutual intelligibility is partial. Awajún has retained Jivaroan family features: nasal vowels, focus markers, classifier-noun constructions, and an exhaustive ethnobiological lexicon for the rainforest. The 2009 Bagua massacre brought international attention to Awajún land rights.
कहाँ बोली जाती है
अगुआरुना में 20 मूल शब्द
पानी
yumi
/jumi/
आग
úkam
/úkam/
सूरज
etsá
/etsá/
चाँद
nántu
/nántu/
माता
dukú
/dukú/
पिता
apá
/apá/
खाना
yuwámu
/juwámu/
पीना
úmag
/úmaɡ/
प्रेम
amaja
/amaha/
दिल
anéntai
/anɛ́ntaj/
पेड़
númi
/númi/
घर
jegámu
/heɡámu/
कुत्ता
yawá
/jawá/
बिल्ली
micha
/mitʃa/
हाथ
uwéj
/uwéh/
आँख
jíi
/híː/
नमस्ते
pujámek
/puhámɛk/
धन्यवाद
see
/sɛː/
एक
makichik
/makitʃik/
अच्छा
ímia
/ímia/
स्रोत
शब्दों की तुलना
Jivaroan संबंधित भाषाओं से तुलना
| अर्थ | अगुआरुना | आचुआर | शुआर | जाकारू | लकोटा | डकोटा | बेजा |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | yumi /jumi/ | yumi /jumi/ | yumi /jumi/ | uma /uma/ | mní /mní/ | mní /mní/ | yam /jam/ |
| आग | úkam /úkam/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | nina /nina/ | pȟéta /pˣéta/ | phéta /pʰéta/ | neʼaat /neʔaːt/ |
| सूरज | etsá /etsá/ | etsa /etsa/ | etsa /etsa/ | ñiwi /ɲiwi/ | wí /wí/ | aŋpétuwí /aŋpétuwí/ | yint /jint/ |
| चाँद | nántu /nántu/ | nantu /nantu/ | nantu /nantu/ | phaxshi /pʰaχʃi/ | haŋhépi wí /haŋhépi wí/ | haŋyétuwí /haŋjétuwí/ | tirig /tiɾiɡ/ |
| माता | dukú /dukú/ | nukur /nukuɾ/ | nukur /nukuɾ/ | mama /mama/ | iná /iná/ | iná /iná/ | indee /iːndeː/ |
| पिता | apá /apá/ | apar /apaɾ/ | apar /apaɾ/ | awki /awki/ | até /até/ | até /até/ | baab /baːb/ |
| खाना | yuwámu /juwámu/ | yuata /juata/ | yuata /juata/ | mankaña /mankaɲa/ | yúta /júta/ | yúta /júta/ | tame /tame/ |
| पीना | úmag /úmaɡ/ | umarta /umaɾta/ | umarta /umaɾta/ | umaña /umaɲa/ | yatkáŋ /jatkáŋ/ | yatkáŋ /jatkáŋ/ | gwaʼa /ɡʷaʕa/ |
| प्रेम | amaja /amaha/ | anentin /anentin/ | anentaiti /anentaiti/ | munasiña /munasiɲa/ | thečhíȟila /tʰetʃʰíxila/ | thečhíȟida /tʰetʃʰíχida/ | kima /kima/ |
| दिल | anéntai /anɛ́ntaj/ | enentai /enentai/ | enentai /enentai/ | chuyma /tʃujma/ | čhaŋté /tʃʰaŋté/ | čhaŋté /tʃʰaŋté/ | ginʼa /ɡinʕa/ |
| पेड़ | númi /númi/ | numi /numi/ | numi /numi/ | qhura /qʰuɾa/ | čháŋ /tʃʰáŋ/ | čháŋ /tʃʰáŋ/ | hindeb /hindeb/ |
| घर | jegámu /heɡámu/ | jea /dʒea/ | jea /dʒea/ | uta /uta/ | thípi /tʰípi/ | thípi /tʰípi/ | gaw /ɡaw/ |
| कुत्ता | yawá /jawá/ | yawa /jawa/ | yawá /jaˈwa/ | anu /anu/ | šúŋka /ʃúŋka/ | šúŋka /ʃúŋka/ | yas /jas/ |
| बिल्ली | micha /mitʃa/ | micha /mitʃa/ | micha /mitʃa/ | phishi /pʰiʃi/ | igmúŋke /iɡmúŋke/ | igmúŋ /iɡmúŋ/ | kabsoot /kabsoːt/ |
| हाथ | uwéj /uwéh/ | uwej /uwedʒ/ | uwej /uwedʒ/ | amrra /amra/ | napé /napé/ | napé /napé/ | ay /aj/ |
| आँख | jíi /híː/ | jii /dʒiː/ | jii /dʒiː/ | nayri /najɾi/ | ištá /iʃtá/ | ištá /iʃtá/ | liili /liːli/ |
| नमस्ते | pujámek /puhámɛk/ | pujamek /pudʒamek/ | pujamek /pudʒamek/ | kamishti /kamiʃti/ | háu /háu/ | háu /háu/ | salaam /salaːm/ |
| धन्यवाद | see /sɛː/ | mai-tikut /majtikut/ | yuminsajme /juminsadʒme/ | yuspaa /juspaː/ | philámayaye /pʰilámajaje/ | pidámayaye /pidámajaje/ | baraʼoo /baɾaʕoː/ |
| एक | makichik /makitʃik/ | kichik /kitʃik/ | chikichik /tʃikitʃik/ | maya /maja/ | waŋží /waŋʒí/ | waŋžidaŋ /waŋʒidaŋ/ | gaal /ɡaːl/ |
| अच्छा | ímia /ímia/ | penker /peŋkeɾ/ | penker /peŋkeɾ/ | shuma /ʃuma/ | wašté /waʃté/ | wašté /waʃté/ | dabaab /dabaːb/ |
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।