Achuar Chicham
आचुआर
जिवारोआन
अचुआर (Achuar Chicham, अर्थात् "अचुआर बोली"; अचुआर-शिवियार भी) पेरू-इक्वाडोर सीमा पर मारान्योन–पास्ताज़ा पारिस्थितिक संक्रमण क्षेत्र में बोली जाने वाली एक हिवारो परिवार की भाषा है। अचुआर लोग हिवारो परिवार में अगुआरुना (agr) और शुआर (jiv) के बाद तीसरा सबसे बड़ा समूह हैं, और ऐतिहासिक रूप से व्यापार, विवाह-गठबंधनों और युद्ध के माध्यम से शुआर तथा शिवियार लोगों से मौसमी रूप से जुड़े रहे हैं। अचुआर भाषा को 2000 से 2010 के दशकों में तेल कंपनियों के अतिक्रमण के विरुद्ध "अचुआर प्रतिरोध" के जरिए अंतरराष्ट्रीय ध्यान मिला, जिसमें अचुआर महासंघ (FINAE/NAE) ने क्षेत्रीय संप्रभुता की पैरवी का नेतृत्व किया। भाषाई दृष्टि से, अचुआर अगुआरुना और शुआर के साथ हिवारो परिवार की विशेषताएँ साझा करती है: नासिक्य स्वर, फोकस चिह्न, और अमेज़न पारितंत्र के लिए एक विस्तृत नृजातीय-जैविक शब्दावली।
कहाँ बोली जाती है
आचुआर में 31 मूल शब्द
पानी
yumi
/jumi/
आग
ji
/hi/
सूरज
etsa
/etsa/
चाँद
nantu
/nantu/
तारा
yaa
/jaː/
माता
nukur
/nukuɾ/
पिता
apar
/apaɾ/
मैं
wi
/wi/
तुम
ame
/ame/
नाम
naari
/naːɾi/
आँख
jii
/hiː/
हाथ
uwej
/uweh/
दिल
enentai
/enentai/
प्रेम
anentin
/anentin/
पेड़
numi
/numi/
घर
jea
/hea/
कुत्ता
yawa
/jawa/
बिल्ली
micha
/mitʃa/
खाना
yuata
/juata/
पीना
umarta
/umaɾta/
एक
kichik
/kitʃik/
दो
jimiar
/himiaɾ/
नमस्ते
pujamek
/puhamek/
धन्यवाद
mai-tikut
/majtikut/
अच्छा
penker
/peŋkeɾ/
स्रोत
शब्दों की तुलना
Jivaroan संबंधित भाषाओं से तुलना
| अर्थ | आचुआर | शुआर | अगुआरुना | मध्य अलास्का युपिक | शोना | ओसाका बोली | हिरोशिमा बोली |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | yumi /jumi/ | yumi /jumi/ | yumi /jumi/ | meq /meq/ | mvura /mvuɾa/ | 水 /mizɯ/ | 水 /mizɯ/ |
| आग | ji /hi/ | ji /hi/ | jii /hiː/ | keneq /keneq/ | moto /moto/ | 火 /hi/ | 火 /hi/ |
| सूरज | etsa /etsa/ | etsa /etsa/ | etsá /etsá/ | akerta /akerta/ | zuva /zuva/ | 日 /hi/ | 日 /hi/ |
| चाँद | nantu /nantu/ | nantu /nantu/ | nántu /nántu/ | iraluq /iraluq/ | mwedzi /mwedzi/ | 月 /tsɯki/ | 月 /tsɯki/ |
| तारा | yaa /jaː/ | yaa /jaː/ | yaya /jaja/ | agyaq /aɣjaq/ | nyeredzi /ɲeredzi/ | 星 /hoɕi/ | 星 /hoɕi/ |
| माता | nukur /nukuɾ/ | nukur /nukuɾ/ | dukú /dukú/ | aana /aːna/ | amai /amai/ | おかん /okaɴ/ | おふくろ /oɸɯkɯɾo/ |
| पिता | apar /apaɾ/ | apar /apaɾ/ | apá /apá/ | ata /ata/ | baba /baba/ | おとん /otoɴ/ | 親父 /ojadʑi/ |
| मैं | wi /wi/ | wi /wi/ | wi /wi/ | wiinga /wiːŋa/ | ini /ini/ | わし /waɕi/ | わし /waɕi/ |
| तुम | ame /ame/ | ame /ame/ | amé /ame/ | elpet /əɬpət/ | iwe /iwe/ | あんた /anta/ | あんた /anta/ |
| नाम | naari /naːɾi/ | naari /naːɾi/ | daaji /daːhi/ | ateq /atəq/ | zita /zita/ | 名前 /namae/ | 名前 /namae/ |
| आँख | jii /hiː/ | jii /hiː/ | jíi /híː/ | ii /iː/ | ziso /ziso/ | 目 /me/ | 目 /me/ |
| हाथ | uwej /uweh/ | uwej /uweh/ | uwéj /uwéh/ | unirak /unirak/ | ruoko /ɾwoko/ | 手 /te/ | 手 /te/ |
| दिल | enentai /enentai/ | enentai /enentai/ | anéntai /anɛ́ntaj/ | irua /irua/ | mwoyo /mwojo/ | 心 /kokoɾo/ | 心 /kokoɾo/ |
| प्रेम | anentin /anentin/ | anentaiti /anentaiti/ | amaja /amaha/ | kenka /kenka/ | rudo /ɾudo/ | 愛 /ai/ | 愛 /ai/ |
| पेड़ | numi /numi/ | numi /numi/ | númi /númi/ | napa /napa/ | muti /muti/ | 木 /ki/ | 木 /ki/ |
| घर | jea /hea/ | jea /hea/ | jegámu /heɡámu/ | ena /ena/ | imba /imba/ | 家 /ie/ | 家 /ie/ |
| कुत्ता | yawa /jawa/ | yawá /jaˈwa/ | yawá /jawá/ | qimugta /qimuɣta/ | imbwa /imbwa/ | 犬 /inɯ/ | 犬 /inɯ/ |
| बिल्ली | micha /mitʃa/ | micha /mitʃa/ | micha /mitʃa/ | qassraaraq /qassraːraq/ | katsi /katsi/ | 猫 /neko/ | 猫 /neko/ |
| खाना | yuata /juata/ | yuata /juata/ | yuwámu /juwámu/ | ner'uq /nerʔuq/ | kudya /kudja/ | 食べて /tabete/ | 食べて /tabete/ |
| पीना | umarta /umaɾta/ | umarta /umaɾta/ | úmag /úmaɡ/ | mertuq /mertuq/ | kunwa /kunwa/ | 飲んで /nonde/ | 飲んで /nonde/ |
| एक | kichik /kitʃik/ | chikichik /tʃikitʃik/ | makichik /makitʃik/ | ataucik /atautʃik/ | potsi /potsi/ | 一 /itɕi/ | 一 /itɕi/ |
| दो | jimiar /himiaɾ/ | jimiará /himiaɾa/ | jimag /himaɡ/ | malruk /maɬʁuk/ | piri /piri/ | 二 /ni/ | 二 /ni/ |
| नमस्ते | pujamek /puhamek/ | pujamek /puhamek/ | pujámek /puhámɛk/ | waqaa /waqaː/ | mhoro /mhoɾo/ | 毎度 /maido/ | やあ /jaː/ |
| धन्यवाद | mai-tikut /majtikut/ | yuminsajme /juminsahme/ | see /sɛː/ | quyana /qujana/ | maita /maita/ | おおきに /oːkini/ | ありがとう /aɾiɡatoː/ |
| अच्छा | penker /peŋkeɾ/ | penker /peŋkeɾ/ | ímia /ímia/ | assirtuq /asːirtuq/ | chakanaka /tʃakanaka/ | ええ /eː/ | ええ /eː/ |
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।