ཆོས་སྐད
טיבטית קלאסית
Sino-Tibetan (Tibeto-Burman, Bodish) · גרסה היסטורית / מוסתרת
טיבטית קלאסית היא הצורה הספרותית של הטיבטית של המאות 7–12, ששימשה לתרגום הקאנון הבודהיסטי (קאנגיור וטנגיור) ולספרות מקומית. הכתיב שלה משמר תכונות של הטיבטית העתיקה ושונה במידה ניכרת מהטיבטית המודרנית המדוברת. גם היום היא משמשת כשפת הליטורגיה של הבודהיזם הטיבטי.
היכן מדוברת
20 מילים בסיסיות בטיבטית קלאסית
מים
ཆུ
/tɕʰu/
אש
མེ
/me/
שמש
ཉི་མ
/ɲima/
ירח
ཟླ་བ
/dawa/
אמא
ཨ་མ
/ama/
אבא
ཕ
/pʰa/
לאכול
བཟའ
/za/
לשתות
འཐུང
/tʰuŋ/
אהבה
དགའ་བ
/ɡawa/
לב
སྙིང
/ɲiŋ/
עץ
ཤིང
/ɕiŋ/
בית
ཁྱིམ
/tɕʰim/
כלב
ཁྱི
/tɕʰi/
חתול
བྱི་ལ
/bila/
יד
ལག་པ
/lakpa/
עין
མིག
/mik/
שלום
བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས
/tʂaʃi deleks/
תודה
ཐུགས་རྗེ་ཆེ
/tʰukdʑe tɕʰe/
אחד
གཅིག
/tɕik/
טוב
ཡག་པོ
/jakpo/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Sino-Tibetan (Tibeto-Burman, Bodish) קשורות
| משמעות | טיבטית קלאסית | בלטית | דזונגקה | טיבטית חאמס | טיבטית קלאסית ליטורגית | סיקימית | לדאקית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| אש | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ |
| שמש | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| ירח | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /zlawa/ |
| אמא | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ |
| אבא | ཕ /pʰa/ | ཨ་ཕ /apʰa/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་ཕ /apʰa/ | ཡབ /jab/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་པ /apa/ |
| לאכול | བཟའ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /sa/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ |
| לשתות | འཐུང /tʰuŋ/ | ཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| אהבה | དགའ་བ /ɡawa/ | དགའ་བ /ɡaba/ | དགའ་བ /ɡawa/ | དགའ་པོ /ɡapo/ | བྱམས་པ /tɕampa/ | དགའ /ɡa/ | དགའ /ɡa/ |
| לב | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང་ /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ |
| עץ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང་ /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ʃiŋ/ |
| בית | ཁྱིམ /tɕʰim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁྱིམ /tɕim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁྱིམ /tɕim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ |
| כלב | ཁྱི /tɕʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /tɕi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /tɕʰi/ | ཁྱི /tɕʰi/ | ཁྱི /kʰi/ |
| חתול | བྱི་ལ /bila/ | བྱི་ལ /bjila/ | བྱི་ལ /bila/ | ཞི་མི /ʑimi/ | ཞི་མི /ʑimi/ | ཞི་མི /ʑimi/ | བྱི་ལ /pila/ |
| יד | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག /lak/ | ལག་པ /lakpa/ |
| עין | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ |
| שלום | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /tʂaʃi deleks/ | ཨ་སི་ལམ /asilam/ | སྐུ་གཟུགས་བཟང་པོ་ལ /kuzu zaŋpo la/ | ཨ་རོ /aro/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /tʂaʃi delek/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ |
| תודה | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕʰe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ |
| אחד | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ |
| טוב | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ལེགས་ཤོམ /lekɕom/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ལེགས་པོ /lekpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.