Kinyamwezi
ניאמווזי
משפחת אטלנטי-קונגו (ענף הבנטו, קבוצת סוקומה-ניאמווזי)
ניאמווזית (קיניאמווזי, "בני הירח") היא שפה בנטואית של מרכז-מערב טנזניה, אחות לסוקומה (suk) בתוך רצף הדיאלקטים סוקומה-ניאמווזי. בני הניאמווזי היו מנהיגים בולטים של סחר השיירות במאה ה-19, וטאבורה שימשה כמרכזם המסחרי. כמו סוקומה, יש לה טון והתאם מלא של מחלקות שם עצם בנטואיות.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות בניאמווזי
מים
minzi
/minzi/
אש
moto
/moto/
שמש
izuba
/izuβa/
ירח
ng'wezi
/ŋweːzi/
כוכב
nyenyeezi
/ɲeˈɲeːzi/
אמא
mayu
/majʊ/
אבא
baba
/baba/
אני
nene
/ˈnene/
אתה
gwegwe
/ˈɡweɡwe/
שם
lina
/ˈlina/
עין
liso
/liso/
יד
ikobo
/ikoβo/
לב
mtima
/mtima/
אהבה
butogwa
/butoɡwa/
עץ
mti
/mti/
בית
kaya
/kaja/
כלב
mbwa
/mbwa/
חתול
paka
/paka/
לאכול
kulya
/kuʎa/
לשתות
kunywa
/kuɲwa/
אחד
imo
/imo/
שתיים
ibili
/iβili/
שלום
mwadita
/mwadita/
תודה
twabakaba
/twaβakaβa/
טוב
lihi
/lihi/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Atlantic-Congo (Bantu, Sukuma-Nyamwezi) קשורות
| משמעות | ניאמווזי | סוקומה | שמבלה | ניאטורו | סנגו | סנה | מקונדה |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | minzi /minzi/ | minzi /minzi/ | mazi /mazi/ | maazi /maːzi/ | ameenzi /ameːnzi/ | madzi /madzi/ | mashi /maʃi/ |
| אש | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | umoto /umoto/ | moto /moto/ | moto /moto/ |
| שמש | izuba /izuβa/ | ilyuva /iʎuβa/ | zuwa /zuwa/ | nzua /nzua/ | liluga /liluɡa/ | dzuwa /dzuwa/ | lyuva /ʎuβa/ |
| ירח | ng'wezi /ŋweːzi/ | ng'wezi /ŋweːzi/ | mwezi /mwezi/ | umweri /umweɾi/ | umwesi /umwesi/ | mwedzi /mwedzi/ | mwedi /mwedi/ |
| כוכב | nyenyeezi /ɲeˈɲeːzi/ | nyenyeezi /ɲeˈɲeːzi/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyeenyeeri /ɲeːɲeːri/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | ntondwa /ntondwa/ |
| אמא | mayu /majʊ/ | mayu /maju/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mai /mai/ | mama /mama/ |
| אבא | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | tata /tata/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ |
| אני | nene /ˈnene/ | nene /ˈnene/ | niye /nije/ | une /une/ | une /une/ | ine /ine/ | une /une/ |
| אתה | gwegwe /ˈɡweɡwe/ | gwegwe /ˈɡweɡwe/ | weye /weje/ | uwe /uwe/ | uwe /uwe/ | iwe /iwe/ | uve /uve/ |
| שם | lina /ˈlina/ | lina /ˈlina/ | izina /izina/ | izina /izina/ | litawa /litawa/ | dzina /dzina/ | lina /lina/ |
| עין | liso /liso/ | liso /liso/ | izo /izo/ | iriiso /iɾiːso/ | iliho /iliho/ | diso /diso/ | liso /liso/ |
| יד | ikobo /ikoβo/ | nkhono /ŋkono/ | ukono /ukono/ | ukuboko /ukuboko/ | ukuboko /ukuboko/ | nkono /nkono/ | nkono /nkono/ |
| לב | mtima /mtima/ | ngholo /ŋɡoːlo/ | mwoyo /mwojo/ | umutima /umutima/ | umutima /umutima/ | mtima /mtima/ | mtima /mtima/ |
| אהבה | butogwa /butoɡwa/ | butogwa /butoɡwa/ | kwenda /kwenda/ | butogwa /butoɡwa/ | ulungu /uluŋɡu/ | kufuna /kufuna/ | kupenda /kupenda/ |
| עץ | mti /mti/ | mti /mti/ | mti /mti/ | umuti /umuti/ | umuti /umuti/ | mtengo /mteŋɡo/ | mti /mti/ |
| בית | kaya /kaja/ | kaya /kaja/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | inyumba /iɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ |
| כלב | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ | nshenye /nʃeɲe/ |
| חתול | paka /paka/ | kalulu /kalulu/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ |
| לאכול | kulya /kuʎa/ | kulya /kuʎa/ | kuya /kuja/ | kuria /kuɾia/ | kulya /kuʎa/ | kudya /kudja/ | kulya /kuʎa/ |
| לשתות | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ | kumwa /kumwa/ | kukumbila /kukumbila/ |
| אחד | imo /imo/ | imo /imo/ | imo /imo/ | umwe /umwe/ | imo /imo/ | posi /posi/ | nimo /nimo/ |
| שתיים | ibili /iβili/ | ibhili /iˈβili/ | mbili /mbili/ | aviri /aβiri/ | avili /aβili/ | piŵiri /piwiri/ | vavili /vaʋili/ |
| שלום | mwadita /mwadita/ | mwangaluka /mwaŋɡaluka/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | mbukire /mbukiɾe/ | mbasala /mbasala/ | mwadzukabwanji /mwadzukabwandʒi/ | nakushukuru /nakuʃukuɾu/ |
| תודה | twabakaba /twaβakaβa/ | nakulumba /nakulumba/ | asante /asante/ | asante /aˈsante/ | nashukulu /naʃukulu/ | ndatenda /ndatenda/ | nashukuru /naʃukuɾu/ |
| טוב | lihi /lihi/ | shihi /ʃihi/ | hedi /hedi/ | kihi /kihi/ | kwifwa /kwifwa/ | nadidi /nadidi/ | shibwana /ʃibwana/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.