Cisena
סנה
משפחה אטלנטית-קונגו (ענף בנטו, סנגה-סנה)
סֵנָה (צִ'יסֵנָה) היא שפה בַּנְטוּ של מרכז מוזמביק ודרום מלאווי, מעוגנת בנהר זמבזי התחתון סביב בֵּיירָה וטֵטֵה. קרובה משפחה הדוקה לנְיָאנְגָ'ה/צִ'יצֵ'ווָה (ny) ולטוּמְבּוּקָה (tum) בתוך קבוצת הבַּנְטוּ המזרחית N. המרכז ההיסטורי של זהות הסֵנָה הוא עמק הזמבזי התחתון, שם הייתה שפת מסחר מרכזית בתקופת שיטת ה"פְּרָאזוּ" הקולוניאלית הפורטוגלית (המאות ה-16 עד ה-19). אותה מקיימים פרסומים דיוקסניים בסֵנָה (קתוליים, מאז המאה ה-19) ושידורי רדיו מוזמביקיים פעילים.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות בסנה
מים
madzi
/madzi/
אש
moto
/moto/
שמש
dzuwa
/dzuwa/
ירח
mwedzi
/mwedzi/
כוכב
nyenyezi
/ɲeɲezi/
אמא
mai
/mai/
אבא
baba
/baba/
אני
ine
/ine/
אתה
iwe
/iwe/
שם
dzina
/dzina/
עין
diso
/diso/
יד
nkono
/nkono/
לב
mtima
/mtima/
אהבה
kufuna
/kufuna/
עץ
mtengo
/mteŋɡo/
בית
nyumba
/ɲumba/
כלב
mbwa
/mbwa/
חתול
paka
/paka/
לאכול
kudya
/kudja/
לשתות
kumwa
/kumwa/
אחד
posi
/posi/
שתיים
piŵiri
/piwiri/
שלום
mwadzukabwanji
/mwadzukabwandʒi/
תודה
ndatenda
/ndatenda/
טוב
nadidi
/nadidi/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Atlantic-Congo (Bantu, Senga-Sena) קשורות
| משמעות | סנה | צ'יצ'ווה | שמבלה | טומבוקה | שונה | ניאטורו | נדאו |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | madzi /madzi/ | madzi /madzi/ | mazi /mazi/ | maji /madʒi/ | mvura /mvuɾa/ | maazi /maːzi/ | mvura /mvuɾa/ |
| אש | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | muriro /muɾiɾo/ |
| שמש | dzuwa /dzuwa/ | dzuwa /dzuwa/ | zuwa /zuwa/ | zuwa /zuwa/ | zuva /zuva/ | nzua /nzua/ | zuva /zuva/ |
| ירח | mwedzi /mwedzi/ | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ | mwedzi /mwedzi/ | umweri /umweɾi/ | mwedzi /mwedzi/ |
| כוכב | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyeredzi /ɲeredzi/ | nyeenyeeri /ɲeːɲeːri/ | nyenyedzi /ɲeɲedzi/ |
| אמא | mai /mai/ | amayi /amaji/ | mama /mama/ | amama /amama/ | amai /amai/ | mama /mama/ | amai /amai/ |
| אבא | baba /baba/ | abambo /abambo/ | baba /baba/ | adada /adada/ | baba /baba/ | tata /tata/ | baba /baba/ |
| אני | ine /ine/ | ine /ine/ | niye /nije/ | ine /ine/ | ini /ini/ | une /une/ | ini /ini/ |
| אתה | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | weye /weje/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | uwe /uwe/ | iwe /iwe/ |
| שם | dzina /dzina/ | dzina /dzina/ | izina /izina/ | zina /zina/ | zita /zita/ | izina /izina/ | zina /zina/ |
| עין | diso /diso/ | diso /diso/ | izo /izo/ | jiso /dʒiso/ | ziso /ziso/ | iriiso /iɾiːso/ | ziso /ziso/ |
| יד | nkono /nkono/ | dzanja /dzandʒa/ | ukono /ukono/ | woko /woko/ | ruoko /ɾwoko/ | ukuboko /ukuboko/ | chanza /tʃanza/ |
| לב | mtima /mtima/ | mtima /mtima/ | mwoyo /mwojo/ | mtima /mtima/ | mwoyo /mwojo/ | umutima /umutima/ | mwoyo /mwojo/ |
| אהבה | kufuna /kufuna/ | chikondi /tʃikondi/ | kwenda /kwenda/ | kutemwa /kutemwa/ | rudo /ɾudo/ | butogwa /butoɡwa/ | rudo /ɾudo/ |
| עץ | mtengo /mteŋɡo/ | mtengo /mteŋɡo/ | mti /mti/ | khuni /kʰuni/ | muti /muti/ | umuti /umuti/ | muti /muti/ |
| בית | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | imba /imba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ |
| כלב | mbwa /mbwa/ | galu /ɡalu/ | mbwa /mbwa/ | ncheŵe /ntʃewe/ | imbwa /imbwa/ | imbwa /imbwa/ | imbga /imbɡa/ |
| חתול | paka /paka/ | mphaka /mpʰaka/ | paka /paka/ | chona /tʃona/ | katsi /katsi/ | paka /paka/ | kiti /kiti/ |
| לאכול | kudya /kudja/ | kudya /kudja/ | kuya /kuja/ | kurya /kuɾja/ | kudya /kudja/ | kuria /kuɾia/ | kudya /kudʒa/ |
| לשתות | kumwa /kumwa/ | kumwa /kumwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kumwa /kumwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ |
| אחד | posi /posi/ | chimodzi /tʃimodzi/ | imo /imo/ | cimoza /tʃimoza/ | potsi /potsi/ | umwe /umwe/ | chimwe /tʃimwe/ |
| שתיים | piŵiri /piwiri/ | awiri /awiri/ | mbili /mbili/ | ŵiŵiri /βiβiɾi/ | piri /piri/ | aviri /aβiri/ | piri /piɾi/ |
| שלום | mwadzukabwanji /mwadzukabwandʒi/ | moni /moni/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | monire /moniɾe/ | mhoro /mhoɾo/ | mbukire /mbukiɾe/ | mhoroi /mhoɾoji/ |
| תודה | ndatenda /ndatenda/ | zikomo /zikomo/ | asante /asante/ | yewo /jewo/ | maita /maita/ | asante /aˈsante/ | ndatenda /ndatenda/ |
| טוב | nadidi /nadidi/ | chabwino /tʃabwino/ | hedi /hedi/ | cwemi /tʃwemi/ | chakanaka /tʃakanaka/ | kihi /kihi/ | kanaka /kanaka/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.