Motu
מוטו
משפחה אוסטרונזית (מלאו-פולינזית, אוקיינית, מערבית, קצה פפואה)
מוטו היא השפה האוסטרונזית הילידית של בני העם המוטו במחוז המרכזי של פפואה גינאה החדשה, שמרכזם בכפרי הנואבדה סמוך לפורט מורסבי. לצורה הטהורה יש רק כ-14 אלף דוברים פעילים, אך מוטו היא המקור הלקסיקלי של ההירי מוטו (hmo), הפידג'ין הפשוט שהפך לאחת משלוש השפות הרשמיות של פפואה גינאה החדשה. למוטו יש מורפולוגיה אוסטרונזית מלאה הכוללת מסמני גוף לנושא/מושא, שייכות נתיקה/בלתי-נתיקה ומערכת הכינויים האוקיינית האופיינית, וכל אלה הירי מוטו פישטה באופן דרסטי בהקשר המסחר הקולוניאלי. הדקדוק של ליסטר-טרנר וקלארק משנת 1931 נותר סמכותי.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות במוטו
מים
ranu
/ɾanu/
אש
lahi
/lahi/
שמש
dina
/dina/
ירח
hua
/hua/
כוכב
hisiu
/hisiu/
אמא
sinana
/sinana/
אבא
tamana
/tamana/
אני
lau
/lau/
אתה
oi
/oi/
שם
ladana
/ladana/
עין
matana
/matana/
יד
ima
/ima/
לב
kudouna
/kudouna/
אהבה
lalokau
/lalokau/
עץ
au
/au/
בית
ruma
/ɾuma/
כלב
sisia
/sisia/
חתול
gosi
/ɡosi/
לאכול
aniani
/aniani/
לשתות
inuinu
/inuinu/
אחד
ta
/ta/
שתיים
rua
/rua/
שלום
namo gida
/namo ɡida/
תודה
oi namo
/oi namo/
טוב
namo
/namo/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Austronesian (Malayo-Polynesian, Oceanic, Western, Papuan Tip) קשורות
| משמעות | מוטו | הירי מוטו | טוקלאוית | פיג׳ית | טטום | אטוני | ניואה |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | ranu /ɾanu/ | ranu /ɾanu/ | vai /vai/ | wai /wai/ | bee /beː/ | oe /oe/ | vai /vai/ |
| אש | lahi /lahi/ | lahi /lahi/ | afi /afi/ | buka /mbuka/ | ahi /ahi/ | ai /ai/ | afi /afi/ |
| שמש | dina /dina/ | dina /dina/ | la /la/ | matanisiga /matanisiŋa/ | loron /loɾon/ | manas /manas/ | lā /laː/ |
| ירח | hua /hua/ | hua /hua/ | malama /malama/ | vula /βula/ | fulan /fulan/ | fun /fun/ | mahina /mahina/ |
| כוכב | hisiu /hisiu/ | hisiu /hisiu/ | fetu /fetu/ | kalokalo /kalokalo/ | fitun /ˈfitun/ | kfu /kfuʔ/ | fetū /feˈtuː/ |
| אמא | sinana /sinana/ | sina /sina/ | mātua /maːtua/ | tina /tina/ | inan /inan/ | ainaf /ainaf/ | matua fifine /matua fifine/ |
| אבא | tamana /tamana/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | tama /tama/ | aman /aman/ | amat /amat/ | matua taane /matua taːne/ |
| אני | lau /lau/ | lau /lau/ | au /au/ | au /au/ | ha'u /haʔu/ | au /au/ | au /au/ |
| אתה | oi /oi/ | oi /oi/ | koe /koe/ | iko /iko/ | ó /ɔ/ | ho /ho/ | koe /koe/ |
| שם | ladana /ladana/ | ladana /laˈdana/ | igoa /iŋoa/ | yaca /jaða/ | naran /ˈnaran/ | kanan /ˈkanan/ | higoa /hiˈŋoa/ |
| עין | matana /matana/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | matan /matan/ | matan /matan/ | mata /mata/ |
| יד | ima /ima/ | ima /ima/ | lima /lima/ | liga /liŋa/ | liman /liman/ | ʼniman /ʔniman/ | lima /lima/ |
| לב | kudouna /kudouna/ | kudouna /kudouna/ | fatu /fatu/ | uto /uto/ | fuan /fuan/ | nesa /nesa/ | fatu /fatu/ |
| אהבה | lalokau /lalokau/ | lalokau /lalokau/ | alofa /alofa/ | loloma /loloma/ | domin /domin/ | nekat /nekat/ | fakaalofa /fakaalofa/ |
| עץ | au /au/ | au /au/ | lakau /lakau/ | kau /kau/ | ai /ai/ | hau /hau/ | akau /akau/ |
| בית | ruma /ɾuma/ | ruma /ɾuma/ | fale /fale/ | vale /βale/ | uma /uma/ | ume /ume/ | fale /fale/ |
| כלב | sisia /sisia/ | sisia /sisia/ | kuli /kuli/ | koli /koli/ | asu /asu/ | asu /asu/ | kuli /kuli/ |
| חתול | gosi /ɡosi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | busa /busa/ | mose /mose/ | pusi /pusi/ |
| לאכול | aniani /aniani/ | ania /ania/ | kai /kai/ | kana /kana/ | han /han/ | ah /ah/ | kai /kai/ |
| לשתות | inuinu /inuinu/ | inua /inua/ | inu /inu/ | gunu /ŋunu/ | hemu /hemu/ | ninu /ninu/ | inu /inu/ |
| אחד | ta /ta/ | ta /ta/ | tahi /tahi/ | dua /ndua/ | ida /ida/ | mese /mese/ | taha /taha/ |
| שתיים | rua /rua/ | rua /rua/ | lua /lua/ | rua /rua/ | rua /ˈrua/ | nua /ˈnua/ | ua /ua/ |
| שלום | namo gida /namo ɡida/ | namona /namona/ | malo ni /malo ni/ | bula /mbula/ | bondia /bondia/ | neut /neut/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ |
| תודה | oi namo /oi namo/ | tanikiu /tanikiu/ | fakafetai /fakafetai/ | vinaka /βinaka/ | obrigadu /obɾiɡadu/ | neno biluk /neno biluk/ | fakaaue /fakaaue/ |
| טוב | namo /namo/ | namo /namo/ | lelei /lelei/ | vinaka /βinaka/ | di'ak /diʔak/ | malaek /malaek/ | mitaki /mitaki/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.