Uab Meto
אטוני
אוסטרונזי (מלאו-פולינזי מרכזי, טימור-באבר)
אָטוֹנִי (Uab Meto, "שפת העם") היא שפה מלאו-פולינזית מרכזית של טימור המערבית באינדונזיה, והשפה הילידית הגדולה ביותר של אזור טימור האינדונזי (מחוז נוסה טנגרה המזרחית). היא קרובה מאוד לטֶטוּם (tet) של טימור-לסטה; שתיהן יחד מהוות את השפות האוסטרונזיות המרכזיות של האי טימור. בני האטוני משמרים זהות תרבותית ייחודית, ובכללה אדריכלות מסורתית מעוטרת (בתי לוֹפּוֹ חרוטיים) ומערכת קרבה פטרילינֵאָלית (אבהית).
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות באטוני
מים
oe
/oe/
אש
ai
/ai/
שמש
manas
/manas/
ירח
fun
/fun/
כוכב
kfu
/kfuʔ/
אמא
ainaf
/ainaf/
אבא
amat
/amat/
אני
au
/au/
אתה
ho
/ho/
שם
kanan
/ˈkanan/
עין
matan
/matan/
יד
ʼniman
/ʔniman/
לב
nesa
/nesa/
אהבה
nekat
/nekat/
עץ
hau
/hau/
בית
ume
/ume/
כלב
asu
/asu/
חתול
mose
/mose/
לאכול
ah
/ah/
לשתות
ninu
/ninu/
אחד
mese
/mese/
שתיים
nua
/ˈnua/
שלום
neut
/neut/
תודה
neno biluk
/neno biluk/
טוב
malaek
/malaek/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Austronesian (Central Malayo-Polynesian, Timor-Babar) קשורות
| משמעות | אטוני | טטום | בטק אנגקולה | בטק טובה | טוראג׳ה-סא'דאן | הירי מוטו | מנדר |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | oe /oe/ | bee /beː/ | aek /aek/ | aek /aek/ | uai /uai/ | ranu /ɾanu/ | uai /uai/ |
| אש | ai /ai/ | ahi /ahi/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | lahi /lahi/ | api /api/ |
| שמש | manas /manas/ | loron /loɾon/ | mata ni ari /mata ni ari/ | mata ni ari /mata ni ari/ | mata allo /mataʔalːo/ | dina /dina/ | mata allo /mata alːo/ |
| ירח | fun /fun/ | fulan /fulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | hua /hua/ | bulang /bulaŋ/ |
| כוכב | kfu /kfuʔ/ | fitun /ˈfitun/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintoen /bintɔɛn/ | hisiu /hisiu/ | bittoeng /bittoeŋ/ |
| אמא | ainaf /ainaf/ | inan /inan/ | inang /inaŋ/ | ina /ina/ | indo /indo/ | sina /sina/ | indo /indo/ |
| אבא | amat /amat/ | aman /aman/ | amang /amaŋ/ | ama /ama/ | ambe /ambe/ | tama /tama/ | ama /ama/ |
| אני | au /au/ | ha'u /haʔu/ | au /au/ | au /au/ | aku /aku/ | lau /lau/ | iyau /ijau/ |
| אתה | ho /ho/ | ó /ɔ/ | ho /ho/ | ho /ho/ | iko /iko/ | oi /oi/ | io /iʔo/ |
| שם | kanan /ˈkanan/ | naran /ˈnaran/ | goar /goar/ | goar /goar/ | sanga /saŋa/ | ladana /laˈdana/ | sanga /saŋa/ |
| עין | matan /matan/ | matan /matan/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | matana /matana/ | mata /mata/ |
| יד | ʼniman /ʔniman/ | liman /liman/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | lima /lima/ | ima /ima/ | lima /lima/ |
| לב | nesa /nesa/ | fuan /fuan/ | roha /roha/ | roha /roha/ | penaa /penaː/ | kudouna /kudouna/ | ate /ate/ |
| אהבה | nekat /nekat/ | domin /domin/ | holong /holoŋ/ | holong /holoŋ/ | ma'pa'iya /maʔpaʔija/ | lalokau /lalokau/ | mappinawa /mapːinawa/ |
| עץ | hau /hau/ | ai /ai/ | hayu /haju/ | hau /hau/ | kayu /kaju/ | au /au/ | kaju /kaju/ |
| בית | ume /ume/ | uma /uma/ | bagas /baɡas/ | jabu /dʒabu/ | banua /banua/ | ruma /ɾuma/ | boyang /bojaŋ/ |
| כלב | asu /asu/ | asu /asu/ | asu /asu/ | biang /biaŋ/ | asu /asu/ | sisia /sisia/ | asu /asu/ |
| חתול | mose /mose/ | busa /busa/ | huting /hutiŋ/ | huting /hutiŋ/ | serre /serːe/ | pusi /pusi/ | mio /mio/ |
| לאכול | ah /ah/ | han /han/ | mangan /maŋan/ | mangan /maŋan/ | kumande /kumande/ | ania /ania/ | ma'ande /maʔande/ |
| לשתות | ninu /ninu/ | hemu /hemu/ | minum /minum/ | minum /minum/ | ma'iru /maʔiru/ | inua /inua/ | minung /minuŋ/ |
| אחד | mese /mese/ | ida /ida/ | sada /sada/ | sada /sada/ | mesa /mesa/ | ta /ta/ | mesa /mesa/ |
| שתיים | nua /ˈnua/ | rua /ˈrua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | rua /rua/ | dua /dua/ |
| שלום | neut /neut/ | bondia /bondia/ | horas /horas/ | horas /horas/ | tabe /tabe/ | namona /namona/ | salama' ma'ondong /salamaʔ maʔondoŋ/ |
| תודה | neno biluk /neno biluk/ | obrigadu /obɾiɡadu/ | mauliate /mauliate/ | mauliate /mauliate/ | kurre sumanga' /kurːe sumaŋaʔ/ | tanikiu /tanikiu/ | kuru' sumanga' /kuɾuʔ sumaŋaʔ/ |
| טוב | malaek /malaek/ | di'ak /diʔak/ | denggan /deŋɡan/ | denggan /deŋɡan/ | melo /melo/ | namo /namo/ | macoa /matʃoa/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.