Situ
שפת סיטו רג'יאלרונג
סינו-טיבטית (שפות גיאלרונגיות)
סיטו, המכונה גם רְגְיַאלְרוֹנְג מזרחית, היא שפה סינו־טיבטית מן הקבוצה הרגיאלרונגית המדוברת בצפון־מערב סצ'ואן שבסין. היא מרוכזת בנפת בארקאם (מאארקאנג) ובאזורים סמוכים בנפות ג'ינצ'ואן ולי, וההערכות המצוטטות בדרך כלל עומדות על 35,000–40,000 דוברים. סיטו כוללת כמה ניבים מקומיים, ובהם קוגצה ובראג־באר, והמחקר הדיאלקטולוגי מבחין בינה לבין השפות הקרובות ג'אפוג, טשובדון וזבו. בדומה לשפות רגיאלרונג אחרות, סיטו היא שפה פוליסינתטית ובעלת מורפולוגיה פועלית עשירה, הכוללת התאם גוף, סימון אינברסיבי, חילופי גזע ותחיליות כיוון או תנועה נלווית.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות בשפת סיטו רג'יאלרונג
מים
tʃʰu
/tʃʰu/
אש
mə
/mə/
שמש
niʂ
/niʂ/
ירח
zla
/zlɑ/
כוכב
zgrɯ
/zɡrɯ/
אמא
ma
/mɑ/
אבא
pə
/pə/
אני
nga
/ŋa/
אתה
nənjo
/nənɟo/
שם
termi
/tərmi/
עין
miʂ
/miʂ/
יד
laʂ
/lɑʂ/
לב
tʰoŋ
/tʰɔŋ/
אהבה
nə-ŋɯ
/nə.ŋɯ/
עץ
sin
/sin/
בית
kʰoŋ
/kʰɔŋ/
כלב
kʰə
/kʰə/
חתול
tsa
/tsʰɑ/
לאכול
mə-za
/mə.zɑ/
לשתות
nə-tɕʰə-n
/nə.tɕʰə.n/
אחד
tʃʰiʂ
/tʃʰiʂ/
שתיים
kanəs
/kʰanəs/
שלום
ŋ̩
/ŋ̩/
תודה
ʒo
/ʒɔ/
טוב
tʰuŋ
/tʰʊŋ/
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Sino-Tibetan (Gyalrongic) קשורות
| משמעות | שפת סיטו רג'יאלרונג | שפת דרונג | טיבטית אמדו | קיאנג דרומי | מרו | לדאקית | קורטופ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | tʃʰu /tʃʰu/ | ʃə /ʃə/ | ཆུ་ /tʂʰu/ | tʃʰu /tʃʰu/ | o /ɔ/ | ཆུ /tɕʰu/ | khwe /kʰwe/ |
| אש | mə /mə/ | məə /məː/ | མེ་ /mɛ/ | miː /miː/ | mai wa /mɑɪ wɑ/ | མེ /me/ | mi /mi/ |
| שמש | niʂ /niʂ/ | nɯ /nɯ/ | ཉི་མ་ /ɲəmɑ/ | ɲit /ɲit/ | thum /θum/ | ཉི་མ /ɲima/ | ningpe /niŋpe/ |
| ירח | zla /zlɑ/ | məŋ /məŋ/ | ཟླ་བ་ /dʐɑwɑ/ | ʐwaː /ʐwaː/ | la /lə/ | ཟླ་བ /zlawa/ | lai /lai/ |
| כוכב | zgrɯ /zɡrɯ/ | əkɯr /əkɯr/ | སྐར་མ /hkarma/ | zgɿ /zɡɿ/ | kɯr /kɯr/ | སྐར་མ /skarma/ | karma /karma/ |
| אמא | ma /mɑ/ | ma /ma/ | ཨ་མ་ /ɑ mɑ/ | miː /miː/ | au /əʔu/ | ཨ་མ /ama/ | amai /amai/ |
| אבא | pə /pə/ | pa /pa/ | ཕ་ /pʰɑ/ | pə /pə/ | pa /pə/ | ཨ་པ /apa/ | apai /apai/ |
| אני | nga /ŋa/ | nga /ŋa/ | ང /ŋa/ | qa /qɑ/ | nga /ŋa/ | ང /ŋa/ | ngat /ŋat/ |
| אתה | nənjo /nənɟo/ | nə /nə/ | ཁྱོད /tɕʰo/ | ʔu /ʔũ/ | nang /naŋ/ | ཁྱེད་རང /kʰeːraŋ/ | wit /wit/ |
| שם | termi /tərmi/ | bɯng /bɯŋ/ | མིང /mɪŋ/ | rmə /rmə/ | ming /miŋ/ | མིང /miŋ/ | ming /miŋ/ |
| עין | miʂ /miʂ/ | mik /mik/ | མིག་ /mik/ | mit /mit/ | mik /mɪk/ | མིག /mik/ | mik /mik/ |
| יד | laʂ /lɑʂ/ | kə /kə/ | ལག་པ་ /læɡ hɑ/ | kʰaː /kʰaː/ | bong /boŋ/ | ལག་པ /lakpa/ | lak /lak/ |
| לב | tʰoŋ /tʰɔŋ/ | ʃəŋ /ʃəŋ/ | སེམས་ /sɛm/ | ɲit /ɲit/ | tsak /tsʰɑk/ | སྙིང /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ |
| אהבה | nə-ŋɯ /nə.ŋɯ/ | ʃit /ʃit/ | དགའ་ /ɡɑ/ | pʰo /pʰo/ | akiet /əkiɛt/ | དགའ /ɡa/ | ga /ɡa/ |
| עץ | sin /sin/ | sim /sim/ | ཤིང་ /ʂɪŋ/ | tʃʰoː /tʃʰoː/ | tshing /tsʰɪŋ/ | ཤིང /ʃiŋ/ | shing /ɕiŋ/ |
| בית | kʰoŋ /kʰɔŋ/ | im /im/ | ཁང་ /kʰɑŋ/ | kʰə /kʰə/ | khim /kʲɪm/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | khim /kʰim/ |
| כלב | kʰə /kʰə/ | kʰja /kʰja/ | ཁྱི་ མོ་ /tʂʰə mɔ/ | kʰwe /kʰwe/ | takui /təkuɪ/ | ཁྱི /kʰi/ | khwi /kʰwi/ |
| חתול | tsa /tsʰɑ/ | tsa /tsʰa/ | ཀུ་ཕ་ /kufa/ | maː /maː/ | tamin /təmɪn/ | བྱི་ལ /pila/ | byila /bila/ |
| לאכול | mə-za /mə.zɑ/ | ʃə /ʃə/ | ཟ་ /zɑ/ | tʃʰə /tʃʰə/ | tsa /tsɑ/ | ཟ /za/ | za /za/ |
| לשתות | nə-tɕʰə-n /nə.tɕʰə.n/ | pə /pə/ | ཐུང་ /tʰuŋ/ | ʂu /ʂu/ | kham /kʰɑm/ | འཐུང /tʰuŋ/ | thung /tʰuŋ/ |
| אחד | tʃʰiʂ /tʃʰiʂ/ | tik /tik/ | གཅིག་ /tʂik/ | tʃʰik /tʃʰik/ | lok /ləkː/ | གཅིག /tɕik/ | thê /tʰe/ |
| שתיים | kanəs /kʰanəs/ | əni /əni/ | གཉིས /hɲi/ | ɣnə /ɣnə/ | pəni /pəni/ | གཉིས /ɲis/ | zon /zon/ |
| שלום | ŋ̩ /ŋ̩/ | ŋeŋ /ŋeŋ/ | བདེ་མོ་ /bdeː mo/ | niə /niə/ | namaskaro /nɑməskɑro/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ | kuzu zangpo /kuzu zaŋpo/ |
| תודה | ʒo /ʒɔ/ | tʃʰɔ /tʃʰɔ/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰoktɕe tɕʰe/ | — /—/ | dhanyabad /dʰənəbɑd/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | kadrinche /kadrintɕe/ |
| טוב | tʰuŋ /tʰʊŋ/ | la /la/ | ཡག་པོ་ /jɑkpɑ/ | kʰo /kʰo/ | ayong /əjoŋ/ | ཡག་པོ /jakpo/ | lekpo /lekpo/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.