Adi Agom
אדי
משפחה סינו-טיבטית (ענף טיבטו-בורמי, טאני, מערבי)
אַדִי (אדי אגום, «מילות העם») היא שפת טאני מרכזית של ארונאצ'ל פראדש שבצפון-מזרח הודו. בני האדי הם אחת מקבוצות הילידים הגדולות של ארונאצ'ל, ובהם תת-שבטים רבים (פאדאם, מיניונג, גאלו, פאסי, קומקאר, טנגאם, בורי) הדוברים ניבים מובָנים הדדית. שפה טונאלית בעלת שלושה טונים מבחינים, עם מורפולוגיה פועלית פוליסינתטית והתאם היררכי. הידע האקולוגי המסורתי של האדי תועד בפרסומי מרכז ללימודי תרבות האדי (Adi Cultural Studies Centre). בין אבני היסוד התרבותיות הבולטות נמנים חג אַרַן ואדריכלות גשרי הגאלו האיקונית.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות באדי
מים
ihi
/ihi/
אש
emi
/emi/
שמש
donyi
/doɲi/
ירח
polo
/polo/
כוכב
takar
/takar/
אמא
ane
/ane/
אבא
abu
/abu/
אני
ngo
/ŋo/
אתה
no
/no/
שם
amin
/amin/
עין
amik
/amik/
יד
ali
/ali/
לב
gangki
/ɡaŋki/
אהבה
kanom
/kanom/
עץ
esing
/esiŋ/
בית
oekum
/oekum/
כלב
eki
/eki/
חתול
mero
/meɾo/
לאכול
dod
/dod/
לשתות
tunam
/tunam/
אחד
ako
/ako/
שתיים
anyi
/aɲi/
שלום
nasi sukna
/nasi sukna/
תודה
nasi
/nasi/
טוב
atom
/atom/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Sino-Tibetan (Tibeto-Burman, Tani, Western) קשורות
| משמעות | אדי | דזונגקה | בלטית | טנגכול נגה | לדאקית | טיבטית קלאסית ליטורגית | הקה צ׳ין |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | ihi /ihi/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ze /ze/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ti /ti/ |
| אש | emi /emi/ | མེ /me/ | མེ /me/ | mei /mei/ | མེ /me/ | མེ /me/ | mei /mei/ |
| שמש | donyi /doɲi/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | nyithui /ɲitʰui/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ni /ni/ |
| ירח | polo /polo/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | lai /lai/ | ཟླ་བ /zlawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | thla /tʰla/ |
| כוכב | takar /takar/ | སྐར་མ /kaːma/ | སྐར་མ /skarma/ | sira /siraː/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /karma/ | arfi /ʔarfi/ |
| אמא | ane /ane/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ina /ina/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | nu /nu/ |
| אבא | abu /abu/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་ཕ /apʰa/ | apa /apa/ | ཨ་པ /apa/ | ཡབ /jab/ | pa /pa/ |
| אני | ngo /ŋo/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | i /i/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | kei /kei/ |
| אתה | no /no/ | ཁྱོད /tɕʰøː/ | ཁྱང /kʰjaŋ/ | na /na/ | ཁྱེད་རང /kʰeːraŋ/ | ཁྱོད /tɕʰø/ | nang /naŋ/ |
| שם | amin /amin/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | amin /amin/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | min /min/ |
| עין | amik /amik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | mi /mi/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | mit /mit/ |
| יד | ali /ali/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | phei /pʰei/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | kut /kut/ |
| לב | gangki /ɡaŋki/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | mokyaba /mokjaba/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | lung /luŋ/ |
| אהבה | kanom /kanom/ | དགའ་བ /ɡawa/ | དགའ་བ /ɡaba/ | cha /tʃa/ | དགའ /ɡa/ | བྱམས་པ /tɕampa/ | daw /daw/ |
| עץ | esing /esiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | leiyik /leijik/ | ཤིང /ʃiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | thingkung /tʰiŋkuŋ/ |
| בית | oekum /oekum/ | ཁྱིམ /tɕim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | shim /ʃim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | inn /in/ |
| כלב | eki /eki/ | ཁྱི /tɕi/ | ཁྱི /kʰi/ | ui /ui/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /tɕʰi/ | ui /ui/ |
| חתול | mero /meɾo/ | བྱི་ལ /bila/ | བྱི་ལ /bjila/ | mibu /mibu/ | བྱི་ལ /pila/ | ཞི་མི /ʑimi/ | minu /minu/ |
| לאכול | dod /dod/ | བཟའ /za/ | ཟ /za/ | ngui /ŋui/ | ཟ /za/ | བཟའ /sa/ | ei /ei/ |
| לשתות | tunam /tunam/ | འཐུང /tʰuŋ/ | ཐུང་ /tʰuŋ/ | rai /rai/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | din /din/ |
| אחד | ako /ako/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | kha /kʰa/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | pakhat /pakʰat/ |
| שתיים | anyi /aɲi/ | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས /ɲis/ | khani /kʰani/ | གཉིས /ɲis/ | གཉིས /ɲiː/ | pahnih /pahniʔ/ |
| שלום | nasi sukna /nasi sukna/ | སྐུ་གཟུགས་བཟང་པོ་ལ /kuzu zaŋpo la/ | ཨ་སི་ལམ /asilam/ | hayau /hajau/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /tʂaʃi delek/ | na dam maw /na dam maw/ |
| תודה | nasi /nasi/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕʰe/ | ase /ase/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | ka lawm /ka lawm/ |
| טוב | atom /atom/ | ལེགས་ཤོམ /lekɕom/ | ཡག་པོ /jakpo/ | kahei /kahei/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | tha /tʰa/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.