Lwoo
אצ'ולי
נילו-סהארית (סודנית מזרחית, נילוטית, נילוטית מערבית, דרומי לוֹ)
אָצ'וֹלי (Acoli) היא שפה לוּאוֹ דרומית מהענף הנילוטי המערבי של משפחת השפות הנילו-סהרתית. מדברים בה כ-1.5 מיליון איש, בעיקר בני עם האצ'ולי באזור אצ'ולילנד שבצפון אוגנדה ובאזורים סמוכים בדרום סודן. היא נכתבת באלפבית הלטיני, קרובה מאוד ללשונות לאנגו, אלור ודְהוֹלוּאוֹ, והיא שפה טונאלית.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות באצ'ולי
מים
pii
/piː/
אש
mac
/matʃ/
שמש
ceng
/tʃeŋ/
ירח
dwe
/dwe/
כוכב
lakalatwe
/lakalatwe/
אמא
mego
/meɡo/
אבא
baba
/baba/
אני
an
/an/
אתה
in
/in/
שם
nying
/ɲiŋ/
עין
wang
/waŋ/
יד
cing
/tʃiŋ/
לב
cwiny
/tʃwiɲ/
אהבה
mar
/mar/
עץ
yat
/jat/
בית
ot
/ot/
כלב
gwok
/ɡʷok/
חתול
ngabu
/ŋabu/
לאכול
cam
/tʃam/
לשתות
mat
/mat/
אחד
acel
/atʃel/
שתיים
aryo
/arjo/
שלום
itye nining
/itje niniŋ/
תודה
apwoyo
/apwojo/
טוב
ber
/ber/
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Nilo-Saharan (Eastern Sudanic, Nilotic, Western Nilotic, Southern Luo) קשורות
| משמעות | אצ'ולי | לאנגו | אנואק | לואו | נואר | דינקה | סוסו |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | pii /piː/ | pii /piː/ | pii /piː/ | pi /pi/ | pi /pi/ | piu /piu/ | yi /ji/ |
| אש | mac /matʃ/ | mac /matʃ/ | mac /matʃ/ | mach /matʃ/ | mäc /mɛtʃ/ | mac /matʃ/ | te /te/ |
| שמש | ceng /tʃeŋ/ | ceŋ /tʃeŋ/ | ceeŋ /tʃeːŋ/ | chieng' /tʃieŋ/ | caŋ /tʃaŋ/ | akɔ̈l /akɔl/ | soge /soɡe/ |
| ירח | dwe /dwe/ | dwe /dwe/ | dwee /dweː/ | dwe /dwe/ | pay /paj/ | pɛɛi /pɛːi/ | kike /kike/ |
| כוכב | lakalatwe /lakalatwe/ | lakalatwe /lakalatwe/ | lɛɛr /lɛːr/ | sulwe /sulwe/ | räl /ral/ | kuel /kwɛl/ | tunbi /tunbi/ |
| אמא | mego /meɡo/ | mego /meɡo/ | min /min/ | mama /mama/ | maar /maːr/ | man /man/ | nga /ŋɡa/ |
| אבא | baba /baba/ | papo /papo/ | waad /waːd/ | baba /baba/ | gwaar /ɡwaːr/ | wun /wun/ | baba /baba/ |
| אני | an /an/ | an /an/ | än /an/ | an /an/ | ɣän /ɣan/ | ɣɛn /ɣɛn/ | n /n/ |
| אתה | in /in/ | yin /jin/ | in /in/ | in /in/ | jin /jin/ | yïn /jɪn/ | i /i/ |
| שם | nying /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | nyiŋ /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | ciot /tɕɔːt/ | rin /rin/ | xili /xili/ |
| עין | wang /waŋ/ | waŋ /waŋ/ | waang /waːŋ/ | wang' /waŋ/ | waŋ /waŋ/ | nyin /ɲin/ | ya /ja/ |
| יד | cing /tʃiŋ/ | cing /tʃiŋ/ | cing /tʃiŋ/ | lwedo /lwedo/ | tet /tet/ | cin /tʃin/ | belexɛ /belexɛ/ |
| לב | cwiny /tʃwiɲ/ | cwiny /tʃwiɲ/ | cuny /tʃuɲ/ | chuny /tʃuɲ/ | lëŋ /lɛŋ/ | piöu /piɔu/ | biye /bije/ |
| אהבה | mar /mar/ | amara /amara/ | mar /mar/ | hera /hera/ | nhok /nok/ | nhiär /n̪iar/ | xanunteya /xanunteja/ |
| עץ | yat /jat/ | yat /jat/ | yat /jat/ | yath /jaθ/ | jïath /dʒiat̪/ | tim /tim/ | wuri /wuɾi/ |
| בית | ot /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | dööl /dɔːl/ | ɣöt /ɣɔt/ | banxi /banxi/ |
| כלב | gwok /ɡʷok/ | gwok /ɡwok/ | guok /ɡuok/ | guok /ɡuok/ | jiek /dʒiek/ | jɔ̈ŋ /dʒɔŋ/ | barɛ /baɾɛ/ |
| חתול | ngabu /ŋabu/ | mbweko /mbweko/ | nyamur /ɲamur/ | paka /paka/ | gec /ɡetʃ/ | gec /ɡetʃ/ | nyɛɛsu /ɲɛːsu/ |
| לאכול | cam /tʃam/ | camo /tʃamo/ | cam /tʃam/ | chiemo /tʃiemo/ | cam /tʃam/ | cam /tʃam/ | don /don/ |
| לשתות | mat /mat/ | matho /matʰo/ | maath /maːt̪/ | madho /maðo/ | math /mat̪/ | dek /dek/ | min /min/ |
| אחד | acel /atʃel/ | acel /atʃel/ | acel /atʃel/ | achiel /atʃiel/ | kɛl /kɛl/ | tök /tɔk/ | keren /keɾen/ |
| שתיים | aryo /arjo/ | aryo /arjo/ | aryew /arjɛw/ | ariyo /arijo/ | rew /rɛw/ | rou /rou/ | firin /firin/ |
| שלום | itye nining /itje niniŋ/ | itye nining /itje niniŋ/ | mali /mali/ | misawa /misawa/ | malɛ /malɛ/ | ke yïn /ke jin/ | inu uxara /inu uxaɾa/ |
| תודה | apwoyo /apwojo/ | apwoyo /apwojo/ | apwoyo /apwojo/ | erokamano /erokamano/ | lɛrnyä /lɛɾɲa/ | alanyiek /alaɲiek/ | inu wali /inu wali/ |
| טוב | ber /ber/ | ber /ber/ | ber /ber/ | maber /maber/ | gɔaa /ɡɔaː/ | piath /piat̪/ | fanyi /faɲi/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.