Walmajarri
pama-nyungan (Ngumpin-Yapa)
Langue ngumpin-yapa (pama-nyungan) du Grand Désert de Sable et de la vallée de la Fitzroy. Le walmajarri est à ergativité scindée — les pronoms suivent un schéma nominatif-accusatif tandis que les noms sont ergatifs-absolutifs — et utilise un riche système de clitiques pronominaux liés qui s'attachent à l'auxiliaire en deuxième position, une caractéristique distinctive des langues ngumpin-yapa.
Où elle est parlée
31 mots essentiels en Walmajarri
Eau
ngapa
/ˈŋapa/
Feu
warlu
/ˈwaɭu/
Soleil
ngalyarra
/ŋaˈʎara/
Lune
pira
/ˈpira/
Étoile
wirl
/wiɭ/
Mère
ngamaji
/ŋaˈmaɟi/
Père
kirta
/ˈkiʈa/
Je
ngaju
/ŋaɟu/
Tu
nyuntu
/ɲuntu/
Nom
yini
/jini/
Œil
purlka
/ˈpuɭka/
Main
marnin
/ˈmaɳin/
Cœur
kurturlu
/kuɭˈtuɭu/
Amour
—
/—/
Arbre
watiya
/waˈtija/
Maison
ngurra
/ˈŋura/
Chien
kunyarr
/kuˈɲar/
Chat
—
/—/
Manger
nga-
/ŋa/
Boire
nga-
/ŋa/
Un
kanyjarra
/kaɲˈɟara/
Deux
kujarra
/kuɟara/
Bonjour
—
/—/
Merci
—
/—/
Bon
ngurnu
/ˈŋuɳu/
Sources
- Hudson, Joyce (1978) The Core of Walmatjari Grammar. AIAS, Canberra.
- Richards, Eirlys & Hudson, Joyce (1990) Walmajarri–English Dictionary. SIL.
- Glottolog: Walmajarri
Mots comparés
Comparé aux langues Pama-Nyungan (Ngumpin-Yapa) apparentées
| Sens | Walmajarri | Warlpiri | Martu wangka | Dyirbal | Warnman | Makasaé | Nhanda |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | ngapa /ˈŋapa/ | ngapa /ŋapa/ | kapi /kapi/ | bana /ˈbana/ | kapi /kapi/ | ira /ˈira/ | kapi /kapi/ |
| Feu | warlu /ˈwaɭu/ | warlu /waɭu/ | waru /waɾu/ | buni /ˈbuni/ | waru /waɻu/ | ata /ˈata/ | warla /waɻla/ |
| Soleil | ngalyarra /ŋaˈʎara/ | wanta /wanta/ | tjirntu /cɪɳʈu/ | garri /ˈɡari/ | tjirntu /cinʈu/ | watu /ˈwatu/ | wurʼa /wuɾʔa/ |
| Lune | pira /ˈpira/ | pira /piɻa/ | kayalany /kajalaɲ/ | gagara /ɡaˈɡara/ | kintirriny /kinʈiriɲ/ | uru /ˈuru/ | kanyala /kaɲala/ |
| Étoile | wirl /wiɭ/ | wanjirlpirri /waɲɟiɭpiri/ | piriny /piriɲ/ | gijiny /ɡiɟiɲ/ | biyi /biji/ | ipi /ipi/ | indiya /indija/ |
| Mère | ngamaji /ŋaˈmaɟi/ | ngati /ŋati/ | yakaji /jakaɟi/ | gumbu /ˈɡumbu/ | ngama /ŋama/ | ina /ˈina/ | ngamaji /ŋamadʒi/ |
| Père | kirta /ˈkiʈa/ | kirda /kiɖa/ | mama /mama/ | ngumi /ˈŋumi/ | kirrki /kiɻki/ | baba /ˈbaba/ | kuthurra /kutʰuɻa/ |
| Je | ngaju /ŋaɟu/ | ngaju /ŋaɟu/ | ngayu /ŋaju/ | ngaja /ŋaɟa/ | ngayu /ŋaju/ | ani /ani/ | ngayi /ŋaji/ |
| Tu | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nginda /ŋinda/ | nyuntu /ɲuntu/ | ai /ai/ | nyini /ɲini/ |
| Nom | yini /jini/ | yirdi /jiɖi/ | yini /jini/ | yidyi /jiɟi/ | yini /jini/ | naran /naran/ | yini /jini/ |
| Œil | purlka /ˈpuɭka/ | milpa /milpa/ | kuru /kuɾu/ | jili /ˈɟili/ | kuru /kuɻu/ | nana /ˈnana/ | kuru /kuɻu/ |
| Main | marnin /ˈmaɳin/ | rdaka /ɖaka/ | mara /maɾa/ | mala /ˈmala/ | mara /maɻa/ | tana /ˈtana/ | mara /maɻa/ |
| Cœur | kurturlu /kuɭˈtuɭu/ | wankaru /waŋkaɻu/ | kurtu /kʊɻʈu/ | mugu /ˈmuɡu/ | kurda /kuɖa/ | — /—/ | pulpara /pulpaɻa/ |
| Amour | — /—/ | nyangu /ɲaŋu/ | mukulyu /mukuʎu/ | — /—/ | kanyji /kaɲɟi/ | — /—/ | kanyji /kaɲdʒi/ |
| Arbre | watiya /waˈtija/ | watiya /watija/ | watarrka /wataɻka/ | yugu /ˈjuɡu/ | watiya /watija/ | ate /ˈate/ | parntany /paɳʈaɲ/ |
| Maison | ngurra /ˈŋura/ | ngurra /ŋura/ | ngurra /ŋura/ | mija /ˈmiɟa/ | ngurra /ŋuɻa/ | oma /ˈoma/ | nhurra /ɳuɻa/ |
| Chien | kunyarr /kuˈɲar/ | jarntu /caɳʈu/ | papa /papa/ | guda /ˈɡuda/ | walyamarra /waʎamaɻa/ | defa /ˈdɛfa/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ |
| Chat | — /—/ | mungalpa /muŋalpa/ | — /—/ | — /—/ | ngarda /ŋaɖa/ | — /—/ | paka /paka/ |
| Manger | nga- /ŋa/ | ngarni /ŋaɳi/ | ngalku- /ŋalku/ | janganyu /ɟaŋˈaɲu/ | ngarra /ŋaɻa/ | nawa /ˈnawa/ | ngarna /ŋaɻna/ |
| Boire | nga- /ŋa/ | purrami /purami/ | tjiki- /cɪki/ | jiwuli /ɟiˈwuli/ | nyaa /ɲaː/ | gehe /ˈɡɛhɛ/ | nyuna /ɲuna/ |
| Un | kanyjarra /kaɲˈɟara/ | jinta /cinta/ | kutjarra-wangu /kucara waŋu/ | yara /ˈjara/ | kuyu /kuju/ | u /ʔu/ | kuyu /kuju/ |
| Deux | kujarra /kuɟara/ | jirrama /ɟiɾama/ | kujarra /kucara/ | bulgany /bulɡaɲ/ | kujarra /kuɟara/ | lolae /loˈlae/ | wuthada /wut̪aɖa/ |
| Bonjour | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ |
| Merci | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | — /—/ | — /—/ |
| Bon | ngurnu /ˈŋuɳu/ | ngurrju /ŋurcu/ | palya /paʎa/ | — /—/ | palya /paʎa/ | rau /rau/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.