Jirrbal
Dyirbal
Pama-Nyungan (Dyirbalic)
Pama-Nyungan language of North Queensland made famous by Dixon's 1972 grammar and Lakoff's "Women, Fire and Dangerous Things" — its four noun classes (bayi masculine/animate, balan feminine/water/fire/dangerous, balam edible plants, bala residue) became a textbook example of non-Aristotelian categorisation. Dyirbal also has a fully separate "Jalŋuy" mother-in-law avoidance vocabulary with the same grammar but disjoint lexicon.
Où elle est parlée
20 mots essentiels en Dyirbal
Eau
bana
/ˈbana/
Feu
buni
/ˈbuni/
Soleil
garri
/ˈɡari/
Lune
gagara
/ɡaˈɡara/
Mère
gumbu
/ˈɡumbu/
Père
ngumi
/ˈŋumi/
Manger
janganyu
/ɟaŋˈaɲu/
Boire
jiwuli
/ɟiˈwuli/
Amour
—
/—/
Cœur
mugu
/ˈmuɡu/
Arbre
yugu
/ˈjuɡu/
Maison
mija
/ˈmiɟa/
Chien
guda
/ˈɡuda/
Chat
—
/—/
Main
mala
/ˈmala/
Œil
jili
/ˈɟili/
Bonjour
—
/—/
Merci
—
/—/
Un
yara
/ˈjara/
Bon
—
/—/
Sources
- Dixon, R. M. W. (1972) The Dyirbal Language of North Queensland. Cambridge University Press.
- Dixon, R. M. W. (1989) "The Original Dyirbal Speaking Tribes of North-East Queensland", in Aboriginal History.
- Glottolog: Dyirbal
Mots comparés
Comparé aux langues Pama-Nyungan (Dyirbalic) apparentées
| Sens | Dyirbal | Walmajarri | Makasaé | Kavalan | babuza (favorlang) | bidayuh bukar-sadong | Étrusque |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | bana /ˈbana/ | ngapa /ˈŋapa/ | ira /ˈira/ | zanum /zaˈnum/ | zalum /zalum/ | piin /piːn/ | — /—/ |
| Feu | buni /ˈbuni/ | warlu /ˈwaɭu/ | ata /ˈata/ | ramax /raˈmax/ | apoi /apoi/ | apui /aˈpui/ | — /—/ |
| Soleil | garri /ˈɡari/ | ngalyarra /ŋaˈʎara/ | watu /ˈwatu/ | siban /siˈban/ | — /—/ | biduh /biˈduh/ | usil /ˈuzil/ |
| Lune | gagara /ɡaˈɡara/ | pira /ˈpira/ | uru /ˈuru/ | buran /buˈran/ | zilias /siliəs/ | bulan /buˈlan/ | tiur /ˈtiur/ |
| Mère | gumbu /ˈɡumbu/ | ngamaji /ŋaˈmaɟi/ | ina /ˈina/ | tina /ˈtina/ | tina /tina/ | sindo /sinˈdoʔ/ | ati /ˈati/ |
| Père | ngumi /ˈŋumi/ | kirta /ˈkiɭa/ | baba /ˈbaba/ | tama /ˈtama/ | tama /tama/ | samah /saˈmah/ | apa /ˈapa/ |
| Manger | janganyu /ɟaŋˈaɲu/ | nga- /ŋa/ | nawa /ˈnawa/ | quman /quˈman/ | maan /maːn/ | kuman /kuˈman/ | — /—/ |
| Boire | jiwuli /ɟiˈwuli/ | nga- /ŋa/ | gehe /ˈɡɛhɛ/ | mimum /miˈmum/ | minum /minum/ | ŋinum /ŋiˈnum/ | — /—/ |
| Amour | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cœur | mugu /ˈmuɡu/ | kurturlu /kuɭˈtuɭu/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Arbre | yugu /ˈjuɡu/ | watiya /waˈtija/ | ate /ˈate/ | kasuy /kaˈsuj/ | kayu /kaju/ | kayuh /kaˈjuh/ | — /—/ |
| Maison | mija /ˈmiɟa/ | ngurra /ˈŋura/ | oma /ˈoma/ | lepaw /ləˈpaw/ | ruma /ruma/ | ramin /raˈmin/ | śuthi /ˈsuθi/ |
| Chien | guda /ˈɡuda/ | kunyarr /kuˈɲar/ | defa /ˈdɛfa/ | wasu /waˈsu/ | asu /asu/ | kaso /kaˈsoʔ/ | — /—/ |
| Chat | — /—/ | — /—/ | — /—/ | ngiyaw /ŋiˈjaw/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Main | mala /ˈmala/ | marnin /ˈmaɳin/ | tana /ˈtana/ | rima /riˈma/ | rima /rima/ | təŋən /tə̆ˈŋən/ | — /—/ |
| Œil | jili /ˈɟili/ | purlka /ˈpuɭka/ | nana /ˈnana/ | mata /maˈta/ | macha /matʃa/ | baten /baˈten/ | — /—/ |
| Bonjour | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Merci | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Un | yara /ˈjara/ | kanyjarra /kaɲˈɟara/ | u /ʔu/ | issa /ˈissa/ | nata /nata/ | isaʔ /iˈsaʔ/ | thu /θu/ |
| Bon | — /—/ | ngurnu /ˈŋuɳu/ | rau /rau/ | — /—/ | — /—/ | biis /biːs/ | — /—/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.