Sooninkanxannen
Soninké
Niger-Congo (Mandé, occidental)
Le soninké (Sooninkanxannen) est une langue mandée occidentale du bassin du fleuve Sénégal et de la zone sahélienne adjacente. Les Soninké ont fondé l'empire médiéval du Ghana (env. 300-1200 ap. J.-C.) — premier grand empire subsaharien largement documenté par les sources arabes, avec sa capitale Koumbi Saleh. Le soninké est depuis une langue commerciale majeure du Sahel; les marchands soninkés (Wangara) ont joué un rôle clé dans la diffusion de l'islam en Afrique de l'Ouest. L'écriture n'ko (créée en 1949 pour les langues manding) est aussi utilisée.
Où elle est parlée
31 mots essentiels en Soninké
Eau
jiyi
/dʒiji/
Feu
ñaaxe
/ɲaːxe/
Soleil
kiye
/kije/
Lune
kullu
/kulːu/
Étoile
tulle
/tulːe/
Mère
ma
/ma/
Père
baba
/baba/
Je
in
/in/
Tu
an
/an/
Nom
toxo
/toχo/
Œil
ñaa
/ɲaː/
Main
kitte
/kitːe/
Cœur
sondome
/sondome/
Amour
ñaxando
/ɲaxando/
Arbre
yiribirinde
/jiɾibiɾinde/
Maison
ka
/ka/
Chien
wulle
/wulːe/
Chat
mussu
/musːu/
Manger
lawu
/lawu/
Boire
mini
/mini/
Un
baane
/baːne/
Deux
filli
/filːi/
Bonjour
an na siri
/an na siɾi/
Merci
inkawu
/iŋkawu/
Bon
ñaxa
/ɲaxa/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Niger-Congo (Mande, Western) apparentées
| Sens | Soninké | Maninkakan occidental | Khassonké | Kita maninkakan | Mandinka | Maninka oriental | Dioula |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | jiyi /dʒiji/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | jiyo /dʒijo/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ |
| Feu | ñaaxe /ɲaːxe/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | dimbaa /dimbaː/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ |
| Soleil | kiye /kije/ | tile /tile/ | tile /tile/ | tle /tle/ | tilo /tilo/ | tile /tile/ | tile /tile/ |
| Lune | kullu /kulːu/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | karoo /karoː/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ |
| Étoile | tulle /tulːe/ | lolo /lolo/ | lolo /lolo/ | lolo /lolo/ | looloo /loːloː/ | lolo /lolo/ | dolo /dólo/ |
| Mère | ma /ma/ | na /na/ | ba /ba/ | ba /ba/ | baa /baː/ | ba /ba/ | ba /ba/ |
| Père | baba /baba/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | faa /faː/ | fa /fa/ | fa /fa/ |
| Je | in /in/ | ne /ne/ | ne /ne/ | ne /ne/ | nte /nte/ | ne /ne/ | ń /ŋ́/ |
| Tu | an /an/ | i /i/ | i /i/ | i /i/ | ite /ite/ | i /i/ | í /í/ |
| Nom | toxo /toχo/ | tɔɔ /tɔː/ | tɔɔ /tɔː/ | tɔɔ /tɔː/ | too /toː/ | tɔɔ /tɔː/ | tɔgɔ /tɔ́gɔ/ |
| Œil | ñaa /ɲaː/ | nya /ɲa/ | ɲa /ɲa/ | ña /ɲa/ | ɲaa /ɲaː/ | ɲa /ɲa/ | ɲɛ /ɲɛ/ |
| Main | kitte /kitːe/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | buloo /buloː/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ |
| Cœur | sondome /sondome/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | sondomoo /sondomoː/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ |
| Amour | ñaxando /ɲaxando/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ |
| Arbre | yiribirinde /jiɾibiɾinde/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | yiroo /jiroː/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiri/ |
| Maison | ka /ka/ | so /so/ | so /so/ | so /so/ | buŋo /buŋo/ | lu /lu/ | so /so/ |
| Chien | wulle /wulːe/ | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | wuloo /wuloː/ | wuli /wuli/ | wulu /wulu/ |
| Chat | mussu /musːu/ | nyaakuma /ɲaːkuma/ | jakuma /dʒakuma/ | ñaakuma /ɲaːkuma/ | ñankuma /ɲankuma/ | jakuma /dʒakuma/ | jakuma /dʒakuma/ |
| Manger | lawu /lawu/ | don /don/ | domu /domu/ | don /don/ | domo /domo/ | domu /domu/ | dun /dun/ |
| Boire | mini /mini/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ | miŋ /miŋ/ | min /min/ | min /min/ |
| Un | baane /baːne/ | kelen /kelen/ | kele /kele/ | kelen /kelen/ | kiliŋ /kiliŋ/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ |
| Deux | filli /filːi/ | fila /fila/ | fila /fila/ | fila /fila/ | fula /fula/ | fila /fila/ | fila /fìla/ |
| Bonjour | an na siri /an na siɾi/ | i ni sögöma /i ni soɣoma/ | i ni sogoma /i ni soɡoma/ | i ni soɣoma /i ni soɣoma/ | salaam /salaːm/ | i ni se /i ni se/ | i ni soɣoma /i ni soɣoma/ |
| Merci | inkawu /iŋkawu/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | abaraka /abaraka/ | i ni ce /i ni tʃe/ | i ni ce /i ni tʃe/ |
| Bon | ñaxa /ɲaxa/ | nyuman /ɲuman/ | nyi /ɲi/ | ñuman /ɲuman/ | beteyaa /betejaː/ | ka ɲi /ka ɲi/ | ɲuman /ɲuman/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.