Huli
trans-Nouvelle-Guinée (Engan)
Le huli est l’une des plus grandes langues du sous-groupe engan dans les hautes terres de Nouvelle-Guinée. Ses locuteurs sont connus pour une tradition élaborée de perruques et la fameuse culture des « Huli Wigmen », et utilisent un système numérique en base 15, rare dans les langues du monde.
Où elle est parlée
31 mots essentiels en Huli
Eau
iba
/iba/
Feu
tia
/tia/
Soleil
nogo
/noɡo/
Lune
hina
/hina/
Étoile
hana
/hana/
Mère
ainya
/aiɲa/
Père
aba
/aba/
Je
i
/i/
Tu
í
/í/
Nom
mini
/mini/
Œil
ta
/ta/
Main
ki
/ki/
Cœur
hambu
/hambu/
Amour
hando
/hando/
Arbre
danda
/danda/
Maison
anda
/anda/
Chien
yamu
/jamu/
Chat
pusi
/pusi/
Manger
na
/na/
Boire
ila
/ila/
Un
mendene
/mendene/
Deux
kira
/kira/
Bonjour
balu
/balu/
Merci
wei
/wei/
Bon
poke
/poke/
Mots comparés
Comparé aux langues Trans-New Guinea (Engan) apparentées
| Sens | Huli | Enga | Soussou | Hiri Motu | Fidjien | Maranao | Saho |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | iba /iba/ | endaki /endaki/ | yi /ji/ | ranu /ɾanu/ | wai /wai/ | ig /iɡ/ | lee /leː/ |
| Feu | tia /tia/ | ita /ita/ | te /te/ | lahi /lahi/ | buka /mbuka/ | apoy /apoj/ | gira /ɡira/ |
| Soleil | nogo /noɡo/ | niko /niko/ | soge /soɡe/ | dina /dina/ | matanisiga /matanisiŋa/ | alongan /aloŋan/ | ayro /ajɾo/ |
| Lune | hina /hina/ | kana /kana/ | kike /kike/ | hua /hua/ | vula /βula/ | bolan /bolan/ | alsa /alsa/ |
| Étoile | hana /hana/ | kalyai /kaljai/ | tunbi /tunbi/ | hisiu /hisiu/ | kalokalo /kalokalo/ | bito-on /bitoʔon/ | cutuk /ħutuk/ |
| Mère | ainya /aiɲa/ | ainya /aiɲa/ | nga /ŋɡa/ | sina /sina/ | tina /tina/ | ina /ina/ | ina /ina/ |
| Père | aba /aba/ | taata /taːta/ | baba /baba/ | tama /tama/ | tama /tama/ | ama /ama/ | abba /abba/ |
| Je | i /i/ | namba /namba/ | n /n/ | lau /lau/ | au /au/ | ako /ako/ | anu /ʔanu/ |
| Tu | í /í/ | emba /emba/ | i /i/ | oi /oi/ | iko /iko/ | seka /sɵka/ | atu /ʔatu/ |
| Nom | mini /mini/ | ingi /iŋi/ | xili /xili/ | ladana /laˈdana/ | yaca /jaða/ | ngaran /ŋaran/ | migaq /miɡaːʕ/ |
| Œil | ta /ta/ | lenge /leŋɡe/ | ya /ja/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | inti /inti/ |
| Main | ki /ki/ | kingi /kiŋɡi/ | belexɛ /belexɛ/ | ima /ima/ | liga /liŋa/ | lima /lima/ | gaba /ɡaba/ |
| Cœur | hambu /hambu/ | maita /maita/ | biye /bije/ | kudouna /kudouna/ | uto /uto/ | pusoʔ /pusoʔ/ | qalbe /qalbe/ |
| Amour | hando /hando/ | mende /mende/ | xanunteya /xanunteja/ | lalokau /lalokau/ | loloma /loloma/ | kalimo /kalimo/ | kaxano /kaħano/ |
| Arbre | danda /danda/ | ita /ita/ | wuri /wuɾi/ | au /au/ | kau /kau/ | kayo /kajo/ | caar /ħaːr/ |
| Maison | anda /anda/ | anda /anda/ | banxi /banxi/ | ruma /ɾuma/ | vale /βale/ | walay /walaj/ | kalo /kalo/ |
| Chien | yamu /jamu/ | yana /jana/ | barɛ /baɾɛ/ | sisia /sisia/ | koli /koli/ | aso /aso/ | kare /kaɾe/ |
| Chat | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | nyɛɛsu /ɲɛːsu/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusa /pusa/ | dummu /dummu/ |
| Manger | na /na/ | nepenge /nepeŋe/ | don /don/ | ania /ania/ | kana /kana/ | mangan /maŋan/ | niitan /niːtan/ |
| Boire | ila /ila/ | na pee /na peː/ | min /min/ | inua /inua/ | gunu /ŋunu/ | minom /minom/ | yaaqab /jaːʕab/ |
| Un | mendene /mendene/ | mendeai /mendeai/ | keren /keɾen/ | ta /ta/ | dua /ndua/ | isa /isa/ | inki /inki/ |
| Deux | kira /kira/ | lapo /lapo/ | firin /firin/ | rua /rua/ | rua /rua/ | dowa /dowa/ | lammá /lamˈma/ |
| Bonjour | balu /balu/ | baa wa /baː wa/ | inu uxara /inu uxaɾa/ | namona /namona/ | bula /mbula/ | kapian /kapijan/ | malaal /malaːl/ |
| Merci | wei /wei/ | yaku /jaku/ | inu wali /inu wali/ | tanikiu /tanikiu/ | vinaka /βinaka/ | salamat /salamat/ | galatto /ɡalatto/ |
| Bon | poke /poke/ | epe /epe/ | fanyi /faɲi/ | namo /namo/ | vinaka /βinaka/ | mapia /mapija/ | meqe /meʕe/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.