Kréyòl Gwadloupéyen
Créole guadeloupéen
Créole à base française
Le créole guadeloupéen (Kréyòl Gwadloupéyen) est le créole à base française de la Guadeloupe, étroitement apparenté au créole martiniquais — l'ensemble étant souvent appelé créole antillais. Influence substantielle du substrat des langues d'Afrique de l'Ouest apportées lors de la traite atlantique des esclaves. Standardisé dans l'orthographe du GEREC-2. Environ 430 000 locuteurs L1 en Guadeloupe et dans la diaspora.
Où elle est parlée
31 mots essentiels en Créole guadeloupéen
Eau
dlo
/dlo/
Feu
difé
/dife/
Soleil
solèy
/solɛj/
Lune
lalin
/lalin/
Étoile
zétwal
/zetwal/
Mère
manman
/mãmã/
Père
papa
/papa/
Je
an
/ã/
Tu
ou
/u/
Nom
non
/nɔ̃/
Œil
zyé
/zje/
Main
men
/mɛ̃/
Cœur
kè
/kɛ/
Amour
lanmou
/lãmu/
Arbre
pyé bwa
/pje bwa/
Maison
kaz
/kaz/
Chien
chyen
/ʃjɛ̃/
Chat
chat
/ʃat/
Manger
manjé
/mãʒe/
Boire
bwè
/bwɛ/
Un
yonn
/jõn/
Deux
dé
/de/
Bonjour
bonjou
/bõʒu/
Merci
mèsi
/mɛsi/
Bon
bon
/bõ/
Sources
- Ludwig et al. (2002) — Dictionnaire créole français
- Ethnologue 27: Guadeloupean Creole
Mots comparés
Comparé aux langues French-based creole apparentées
| Sens | Créole guadeloupéen | Créole haïtien | Créole guyanais | Créole réunionnais | Créole seychellois | Créole de Sainte-Lucie | Créole mauricien |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | dlo /dlo/ | dlo /dlo/ | dlo /dlo/ | dlo /dlo/ | delo /delo/ | dlo /dlo/ | dilo /dilo/ |
| Feu | difé /dife/ | dife /dife/ | dife /dife/ | dofé /dofe/ | dife /dife/ | difé /dife/ | dife /dife/ |
| Soleil | solèy /solɛj/ | solèy /sɔlɛj/ | solèy /sɔlɛj/ | soley /solej/ | soley /solej/ | solèy /solɛj/ | soley /solej/ |
| Lune | lalin /lalin/ | lalin /lalin/ | lalin /lalin/ | lalinn /lalin/ | lalin /lalin/ | lalin /lalin/ | lalinn /lalin/ |
| Étoile | zétwal /zetwal/ | zetwal /zetwal/ | zetwal /zetwal/ | zétoil /zetwal/ | zetwal /zetwal/ | zetwal /zetwal/ | zetwal /zetwal/ |
| Mère | manman /mãmã/ | manman /mɑ̃mɑ̃/ | manman /mɑ̃mɑ̃/ | manmon /mãmõ/ | manman /mãmã/ | manman /mɑ̃mɑ̃/ | mama /mama/ |
| Père | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ |
| Je | an /ã/ | mwen /mwɛ̃/ | mo /mo/ | mwin /mwɛ̃/ | mon /mɔ̃/ | mwen /mwɛ̃/ | mo /mo/ |
| Tu | ou /u/ | ou /u/ | to /to/ | ou /u/ | ou /u/ | ou /u/ | to /to/ |
| Nom | non /nɔ̃/ | non /nɔ̃/ | non /nɔ̃/ | nom /nɔm/ | non /nɔ̃/ | non /nõ/ | nom /nom/ |
| Œil | zyé /zje/ | je /ʒe/ | zye /zje/ | zié /zje/ | lizye /lizje/ | zié /zje/ | lizie /lizje/ |
| Main | men /mɛ̃/ | men /mɛ̃/ | men /mɛn/ | lamin /lamɛ̃/ | lanmen /lãmɛ̃/ | lanmen /lɑ̃mɛn/ | lame /lame/ |
| Cœur | kè /kɛ/ | kè /kɛ/ | kè /kɛ/ | ker /kɛʁ/ | leker /lekeʁ/ | tjè /tʃɛ/ | leker /lekeɾ/ |
| Amour | lanmou /lãmu/ | lanmou /lɑ̃mu/ | renmen /rɛ̃mɛn/ | lamour /lamuʁ/ | lanmour /lãmuʁ/ | anmou /ɑ̃mu/ | lamour /lamuɾ/ |
| Arbre | pyé bwa /pje bwa/ | pyebwa /pjebwa/ | bwa /bwa/ | pyébwa /pjebwa/ | pye dibwa /pje dibwa/ | piébwa /pjebwa/ | pye /pje/ |
| Maison | kaz /kaz/ | kay /kaj/ | kaz /kaz/ | kaz /kaz/ | lakaz /lakaz/ | kay /kaj/ | lakaz /lakaz/ |
| Chien | chyen /ʃjɛ̃/ | chen /ʃɛ̃/ | chen /ʃɛ̃/ | lisien /lisjɛ̃/ | lisyen /lisjɛ̃/ | chyen /tʃjɛn/ | lisien /lisjɛ̃/ |
| Chat | chat /ʃat/ | chat /ʃat/ | chat /ʃa/ | shat /ʃat/ | sat /sat/ | chat /tʃa/ | sat /sat/ |
| Manger | manjé /mãʒe/ | manje /mɑ̃ʒe/ | manjé /mɑ̃ʒe/ | manz /mãz/ | manze /mãze/ | manjé /mɑ̃ʒe/ | manze /mãze/ |
| Boire | bwè /bwɛ/ | bwè /bwɛ/ | bwè /bwɛ/ | bwar /bwaʁ/ | bwar /bwaʁ/ | bwè /bwɛ/ | bwar /bwaɾ/ |
| Un | yonn /jõn/ | youn /jun/ | youn /jun/ | inn /in/ | enn /ɛn/ | yonn /jɔn/ | enn /ɛn/ |
| Deux | dé /de/ | de /de/ | de /de/ | de /de/ | de /de/ | dé /de/ | de /de/ |
| Bonjour | bonjou /bõʒu/ | bonjou /bɔ̃ʒu/ | bonjou /bõʒu/ | bonzour /bõzuʁ/ | bonzour /bõzuʁ/ | bonjou /bɔ̃ʒu/ | bonzour /bõzuɾ/ |
| Merci | mèsi /mɛsi/ | mèsi /mɛsi/ | mèsi /mɛsi/ | mersi /mɛʁsi/ | mersi /mɛʁsi/ | mèsi /mɛsi/ | mersi /meɾsi/ |
| Bon | bon /bõ/ | bon /bɔ̃/ | bon /bõ/ | bon /bõ/ | bon /bõ/ | bon /bɔ̃/ | bon /bõ/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.